
این منم. سه یا چهار ساله. کلاه و بلوز را مادرجونم، مایی، حاجخانوم بافتند. عاشق این کلاه بودم و فهمیدم در بزرگسالی هم کلاهی مشابه میگذارم و احساس امنیت میکنم.

اصطلاح «گوریده» یحتمل همدانی است و به معنای درهم پیچیده است. وقتی بچه بودیم و موهایمان زیر مقنعه در هم میرفت. یا در بزرگسالی افکارمان.

خواندن این پست برای کسانی که خودشان گوریدهاند، توصیه نمیشود.

صبحها حالم با جهان خوب است. شوق قهوه دارم و امید به زندگی و معمولن سبکبال. پیش میآید با ایمیلهای غمگینکننده بیدار شوم، یا پودرقهوه از دستم در برود بریزد کف آشپزخانهای که جمعه پیش تی کشیدم. یا وقتی قهوه در ماکروویو داغ میشود، سرریز شود.
سعی میکنم آگاهانه، اخلاقم را حفظ کنم. عصبی نشوم و عنان روز از دستم نرود.
در همان روز و روزگار، شاگردم برایم غذای خانگی میآورد با عشق فراوان.

میتواند این روز فوقالعاده باشد، ولی عنان تعادل به دست میگیرم.

گاهی انقدر فکر میکنم که تمام اعصاب و جوارحم در هم گوریده میشوند.گاه بیقراری عدم کنترل زندگیای را میگیرم. گاه وسواسگونه دقیقه میشمارم که مخاطبم کی پاسخ پیامم را میدهد. گاهی به وسواس، خودم را درگیر نقش محافظت از خویش میکنم و چنان از خلق دنیا و وعدههای پوشالیشان آمپر میچسبانم که گویی تقدیرم کور است و خانهام نمور.

گاه از خانواده فرار میکنم. با هیچ کس حرف نمیزنم. تلفنهای مادرم را بیپاسخ میگذارم چون نمیخواهم آشفتگیهایم را برایش بازگو کنم و مدل عکس العملش بدتر کلافهام میکند.
«زمان حل میکنه»، «زمان مشخص میکنه»
آخه این چه حکمتی است؟
معلوم است که یک ماه دیگر چیزهایی که الان مثل موش کور، روان و عاطفهام را میجوند، حضور ندارند. لابد موشهای جدیدی با سلایق جدیدی جایشان را میگیرند.

من قهر کردن بلد نیستم. فاصله گرفتن و تغییر رفتار برایم راهدست نیست. به جایش سازگاری میکنم و سعی میکنم نیازهایم را با کلام ابراز کنم.
نتیجه؟ در بسیاری از مواقع، طرف مقابل، چون با ابزار رفتار من، تخت فشار قرار نگرفته، تغییر موضع نمیدهد، چون همچنان دسترسی عاطفی همیشگی را دارد.
من قهر کردن و بدخلقی و کجرفتاری را کسر شان میدانم. در حق خودم. در ساحت خودم. توضیح میدهم، و بسیار پیش آمده با توضیح من، ره به جایی برده نشده و احساس شنیده نشدن/ ریجکت شدن/ نادیده گرفته شدن کردم. چون نیازم را بیان کردهام، آشکار و عریان شدهام و مطالبهگر.
قهر بهتر است؟ کون کج کردن درستتر است؟
اگر از کل اسلام یک حکمت به یاد داشته باشم، حدیثی است از علی. با دیگران چنان رفتار کن که میخواهی با تو رفتار کنند. ولی مثل این که چنین نیست.
عکسالعمل دفاعیام میشود، فاصله گرفتن عاطفی، نوت نوشتن در گوشی و ژورنالم و بریدن.
از هجده سالگی تا کنون، همیشه من روابطم را تمام کردهام. فرصت زیاد دادهام و وقت زیاد سوزاندهام و الان من سی و چهار و نیم، با کلی زخم و زیلی و خاطرهی بد و تجربهی تلخ، حوصلهی تحملم، انگیزهام برای ادامه، اعتمادم به تغییر ملت، در کمترین مقدار ممکن است.
در ذهنم بریکآپ میکنم، در یادداشتها تخلیه میکنم و دیگر امیدی ندارم و از ناامیدی خستهام.
جوانتر بودم، گریه میکردم، خشم میورزیدم. الان درونی شده و فکر میکنم، تحلیل میکنم، معنا نمیدهد. به خودم یک قول دادهام.
حقیقت را، هر قدر کج و کوله، بدطعم، ثقیل و نامطلوب، بپذیرم.
هر قدر فاصلهی ما، دنیای ذهنی ما، تصوراتمان، با حقیقت جهان، بیشتر فاصله داشته باشد، به گاه مواجهه، در درهی عمیقتری پرتاب میشویم. اینجای ماجرا هم که دیگر سرراست است که هر قدر، دره عمیقتر، تاریکتر و بیرون زدن ازش سختتر.
من انقدر، زخمآلود و کورمال، از تاریکی سینهخیز درآمدم که مدام دست خودم را میگیرم میبرم لب دره، دست میاندازم پشت گردنم، خودم را هل میدهم تا آن لبهی تیز، آنجایی که خردههای سنگ زیر پایت صدا میکنند و یک عطسهی بیهوا میتواند شروع سقوط باشد.
دست میاندازم پشت گردن خودم، گردنم را خم میکنم و میگویم نگاه کن، یادت نرود اگر به خودت دروغ بگویی، میروی اینجا.
از ته دره، صدای نالههای دلشکستگیهایم میآید. زارهایی که زدم. اشکهایی که رود شدند. زخمهایی که روییدند.
اندوه و تاریکی تمام وجودم را میگیرد.
مثل همین هجده ساعت گذشته. گریه نکردم. چیزی در دنیا عوض نشده، اما من رفتم لب دره تماشا. الان مریضم.
یک ردیف شکلات خوردم.
وسط روز جمعهای خوابیدم نیم ساعتی.
الان هم نه حوصلهی برنج خریدن دارم، نه انگیزهی باشگاه.
هنوز تصویر تاریک آن درهی عمیق در ذهن من است. آیا مازوخیسم دارم؟ که افکار رنجآلود به خویش میدهم؟
مارگزیده منم.
تصاویر رندومی در ذهنم میآید.
تاریکی شب، خیابانهای منتهی خواجهعبدالله به اتوبان رسالت.
استودیوی سهبعدی دانشگاه جکسونویل، غروبهای جمعه و کتابخانهای که میچیدم و بوی رنگ و سفال و رطوبت.
گریهام گرفت. دلم برای ساحل شرقی تنگ شده. هیچ نداشت، میرفتی لب آب.
غمگینم و هر قدر مینویسم سینهام سبک نمیشود. به چه وصل کنم خودم را؟ چطور به یاد بیاورم که بودم؟ به کدام دوست زنگ بزنم؟ کدام غذا را بپزم که شاد شوم؟
ساعت پنج و ربع است و غروب، پتویش را انداخت سر این شهر کوچک.
من فکر میکنم که مدتهاست گریه نکردهام. شاید از هورمونهای کوچک شادمانی دیت کردن با دیگری.
ولی الان، غم زیادی دارم. شاید هم، چهل روزی است، غمهایم را جمع کرده بودم.
میدانم که هیچ اندوهی ابدی نیست. میدانم که صبح بلند شوم و یک جیم ریز بروم سرحال میشوم، ولی حقیقتن، مدتها بود فرصت احساس اندوه کردن نداشتم.

من برای این لحظه نوشتم، اما اشکی نریخته بودم.
خواستم بگویم، زیست ما، خاورمیانهایها، همیشه یک جای کار لنگ است.