
اصغر فرهادی جایزهی بزرگ کن را گرفت. عالی، خفن، درجه یک.
مرغ سحر استاد شجریان را روی فرش قرمز پلی کردند. بینظیر.
مایهی افتخار است؟ غرور ملیمان به جوش آمد؟
آه…ببین خاویر باردم میگوید اصغر شاهه! ببین چقدر خوشتیپیم روی فرش قرمز. بزنم به تخته برای امیر جدیدی!
راستش، بعد از هیجان و ذوق اول، دلم گرفت. که چقدر مسخره! دستت برسد به آن تریبون بالایی…هیچ چیزی نگویی.
وظیفهی هنرمند، خلق است. بیانیه سیاسی دادن نیست.
هنرمند، هنرمندی در جایگاه فرهادی، برای من یکی، ناامیدکننده است. روند برخوردش، با ماجرای غزه، جهتگیری و بنر به دست گرفتن. سکوت در سالهای بعدی و وقایع هولناک ۹۲ و ۹۶.
اگر قرار بر سکوت است، سکوت کن و به هیچ چیز عکسالعمل نشان نده. نمیشود برای فرزندان غزه، سینه بکوبی و پرپر شدن جوانان وطن مسالهات نباشد.
فرهادی، همانقدر محافظهکارانه کار میکند که یک دانشجوی ترم یک سینما که هیچ کس را در این دنیا ندارد. نقطهی دردناکاش این است که ما، ملت، حق میدهیم، که اگر انتقادی کند، در دردسر میافتد. چرا فرهادی حرف بزند؟ بگذار آبروی جهانیمان را حفظ کند.
همهی ما، با هم، راضیتریم که آشغالها و مصیبتها و سانسورها را بزنیم زیر فرش. با غرور، کراواتمان را صاف کنیم و با مرغ سحر، برویم و از ۲۵۰۰ سال فرهنگ و تمدن ایران زمین حرف بزنیم.
ما، خودمان هم، در ابراز مصیبتی که گرفتارش هستیم، غرقیم.
بارها و بارها از دانشجویان ایرانی و مهاجران شنیدهام که چطور با تعریف کردن بخشی از حقایق دربارهی ایران، تلاش برای حفظ آبرو دارند.
بارها شنیدهام:
به استادم گفتم ایران پر از شتر نیست. عروسیهامون قاطیه. مشروب میخوریم. به همکلاسیام گفتم ما قشنگترین معماری را داریم. مردم مهموننوازن. به دوستپسر خارجیم گفتم بریم ایران همه عاشقت میشن.
بس که، عین فیلم مهمان مامان، کاسه بشقاب و برنج و پیاز از همسایهها گرفتیم که آبرویمان حفظ شود، یادمان رفت که سقف سوراخ و دیوار فروریختهی خانه را به ضرب هیچ تابلو و رنگی نمیشود تعمیر کرد.
ما، به دیگران دروغ میگوییم. فکر میکنیم حقیقت ما را، دیوارهای داغان و سقف ریخته را نمیبینند و دلشان میرود برای کباب برگی که با گوشت قرضی همساده پختیم.
من دلم سخت گرفته است،
از این مهمان خانه مهمان کش
روزش تاریک
شبانش روشن
چشمانش تیره
رخسارش زرد،
پائیز همه را اسیر خود کرده است.
شاعر شفیع نصیر شوراب