به نام خدا. داستان از اون جایی شروع شد که یک شب در دوران خدمت سربازی، جلوی در آسایشگاه، یکی از همخدمتیها گفت: تو اسمت عبدالحامده، معنیش چیه؟ گفتم حامد، اسم خداست -۱- ، عبدالحامد یعنی بندهی خدایی که حمدکنندهست. -۲- گفت این درسته که خدا مکر میکنه؟ آیهای که میگه خدا بهترین مکرها رو میکنه -۳-، اومد تو ذهنم. گفتم آره. به شوخی گفت: پس میشه به تو بگم عبدالمکّار؟ خندیدم و با سر یه تایید کوچیک کردم. اونم خندید و رفت.
اونشب گذشت اما در طول این سالها به این موضوع پی بردم که خدا با آدمهایی که صاف و صادق نیستن، ظاهر و باطنشون یکی نیست و آدمهایی که فکر میکنن زرنگن، مکر میکنه و حقههایی بهشون میزنه که معمولا تا آخرین روز زندگی متوجهش نمیشن. همون افرادی که اشتباهات زیادی مرتکب میشن اما خیلی کم پیش میاد که معذرتخواهی کنن.

در این مقاله میخوام چند دسته از این افراد رو مثال بزنم و مکرهای خدا رو دربارهشون بگم. البته این مطالب، مستند به کتاب نیست. بیشتر برداشتهای شخصیام هست از روزگار. تجربیات شخصیه.
1. ثروتمندان
2. دانشمندان و علما
3. افرادی که برای پولدار شدن یا مشهور شدن حریص هستن
4. اونایی که در کارها به توان خودشون اتکا میکنن نه به خدا
. . .
در ابتدا آیه ۲۱ سوره یونس رو میخونیم:
و چون مردم را پس از آسيبى كه به ايشان رسيده است، رحمتى بچشانيم، به ناگاه آنان در آيات ما نيرنگ خواهند نمود. بگو: «نيرنگ خدا سريعتر است.» در حقيقت، فرستادگان [=فرشتگان] ما آنچه نيرنگ مىكنيد مىنويسند. -- وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْهُمْ إِذَا لَهُمْ مَكْرٌ فِي آيَاتِنَا ۚ قُلِ اللَّهُ أَسْرَعُ مَكْرًا ۚ إِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُونَ مَا تَمْكُرُونَ
ثروتمندان که هم خودشون و هم دیگرون گمان میکنن که از بسیاری از مواهب زندگی برخوردارن. اما مکر خداوند با این دسته اینه که نمیذاره "مزه ثروت" رو بچشن. پول رو میخواستن برای لذت، آرامش، شادی. در واقع، تصور همه از کارکرد پول همینه. مثلا شخص، خودرویی داره که ۲-۳ تومن، خونهای که ۲۰-۳۰ تومن، شرکتی که ۶۰-۷۰ تومن میارزه، و شاید ۱۰۰۰ برابر مردم عادی درآمد و مِلک داره اما عجیبه که حتی به اندازه ۲برابرِ اونها هم شاد نیست. بلکه بیشتر برعکسش رو دیدیم. یعنی ' ندیدیم که ثروتمندها حتی به اندازه مردم عادی هم شاد و آرام باشن '، معمولا گرفتهترن، برخورداشون معمولا خشکتر و نچسبتره. اینکه تو دلشون چی میگذره، ما نمیدونیم اما ظاهرشون معمولا اینجوریه. اگه مثلا کارگری سر ظهر بره جایی کار کنه، اگه صاحبخونه فقیر باشه، چلومرغ یا چلوخورش میذاره جلوش. اما اگه ثروتمند باشه، شاید بهش ۳۰تومن انعام بده اونم با یه حالتی که حاکی از این مفهومه که: "چه خبره؟ مگه چه کار کردی؟"
》 منظورم، پولدارهایی که "یگانگیِ انسانها با هم" رو درک میکنن، نیست.

اهالی اندیشه، مکر خداوند اونها رو از جنبه علمی احاطه میکنه. هرجا که میره میبینه همه کمتر از او میدونن. اطلاعاتشون، برداشتها و تحلیلهاشون کمتر و ضعیفتره. مردم هم از همین زاویه، بهشون نگاه میکنن: آفرین حاج آقا فلانی! آفرین پروفسور فلانی! چقدر اطلاعات و علم و سواد داره! خداوند اما، نتیجه علم رو ازشون میگیره ' تا یقین، آرامش، اطمینان و شادیای که از علم انتظار میرفت رو حس نکنن'. 'محبت به خلق رو تجربه نکنن'. این دسته هم در همین ستایش شدنها باقی میمونن تا وقتی که از دنیا برن.
》البته دانشمند و یا فقیهی که از خدا رو برنگردونده و خودشو بهتر نمیدونه، اینطوری نیست.

این دسته از انسانها بوسیله ثروتمندا و افراد سرشناس و بانفوذ به مکر خدا گرفتار میشن. در واقع خداوند اونها رو در دنیا نگه داشته که این دسته از آدمها در مسیر اون صاحبان ثروت و موقعیت حرکت کنن و فریب بخورن! بخاطر بدگمانیهاشون به خدا، به خلقت، به روزگار، ...
توی کمانک: (شاید دلیلِ اینکه ثروتمندترها و موفقترها معمولا به خداوند اعتقاد ندارن اینه که تعداد آدمهای ناسپاس و نادان بیشتره و باید الگوها و قهرمانهایی وجود داشته باشه که این عده رو با خودشون بسمت دوزخ ببرن؛ عدهای رو که لایق زندگی بهشتی نیستن، عدهای رو که تفکرشون جهنمسازه) کمانک بسته.
مقاله زیر به طرز جالبی نقش ثروت رو در شادی به تصویر کشیده. عنوان مقاله هست: "از ثروت تا حس خوب. پول مهمه ولی نه اونقدر که مردم فکر میکنن" - From wealth to well-being? Money matters, but less than people think - Journal of Positive Psychology:
مقاله زیر هم، به زیبایی درباره نقش شهرت در جلب شادی بحث میکنه. حتما بخونیدش، جزو مقالات اساسیه:
این دسته از آدمها، با حالِ "من هیچم، هرچه هست خداست" فعالیت نمیکنن. بلکه بعکس، با حال و فکرِ "من کسی هستم"، "من باید کسی باشم" کار میکنن. مکر خداوند با این دسته اینه که احتمالا اون کارها انجام میشه اما به نتیجه دلخواه نمیرسه. شخص با فکرِ "من کسی هستم"، "من بهترم"، مردم رو به حرکت وامیداره و یک تحول اجتماعی به راه میندازه اما اون تحول به جایی نمیرسه. اهدافش برآورده نمیشه.
شخص با این طرز فکر، خانواده تشکیل میده اما اون زن نمیمونه، اون بچه از بین میره یا والدینش رو رها میکنه و این فرد تنها میمونه. یک عمر شصت ساله رو زندگی میکنه اما حاصلی نمیده.
توی کمانک: (حال و روز این دسته از آدمها با ضربالمثل 'گاو نُه من شیری' بیارتباط نیست. اون گاوی که خیلی بیشتر از بقیه گاوها شیر میده اما با یه لگد، همه سطل شیر رو میریزه. البته مکر خداوند درباره این عده که میخوان با "اراده خودم"، با "توان خودم" کار کنن، میگن این "من هستم" که میتونم نه بقیه،... مکر خدا درباره این عده در طول یک زمانِ طولانی خودشو نشون میده و همه دستاوردها از بین میره! و دیگه زمانی برای جبران نمیمونه. مثل رئیس یا مدیری که خدمتهای زیادی میکنه و بعد خودش اجر همه کارهاشو تباه میکنه، چه اجر دنیویش که سپاس و ستایش مردم باشه، چه اجر اخرویش رو) کمانک بسته
در دایره مکر و حقه های خداوند اما، کسی از دست نمیره. همه بنده اوییم. او کسی رو رها نمیکنه. چیزی که هست اینه که من و تو راه کوتاه رو برای رسیدن به خداوند (=تمام خوشبختی و شادی و آرامش) انتخاب میکنیم یا راه دور رو. اگه راه نزدیک رو بخوای، او هم سریع به تو وصل میشه. اما اگه بخوای لقمه رو دور گلو بگردونی، طبعا باید منتظر مکر خدا باشی تا تو رو مدتی از خودش دور کنه و بعد که خوب خودت رو داغون کردی، توبه ت رو بپذیره و خودش رو بهت نزدیک کنه. این موضوع شباهت زیادی به خطوط میدان مغناطیسی داره:

اگه دوست دارید درباره "شاد بودنِ واقعی، اینکه چه اتفاقی میفته که شادی رو از دست میدیم، ..." بیشتر بدونید، این داستان جالب رو بخونید:
-1- یا خیرالحامدین 3... یا ماجد یا حامد 32... یا خیر حامدٍ و محمود 95... دعای جوشن کبیر
-2- خداوند پیامبرش را حمد کرد و او را "محمّد و محمود و احمد" نامید
-3- و اللهُ خیرُ الماکِرین... 54 آل عمران و 30 انفال