آیا بارها یک گفتوگو را در ذهن خود مرور میکنید؟ درباره آینده نگران میشوید یا مدام به این فکر میکنید که چرا کسی حرف خاصی زد یا رفتاری متفاوت داشت؟
اگر ذهنتان بارها به یک موضوع برمیگردد و رسیدن به آرامش برایتان دشوار شده است، ممکن است با تجربهای به نام Overthinking (بیشفکری) روبهرو باشید.
Overthinking به معنای درگیر شدن مکرر و طولانی با افکار، نگرانیها و احتمالهای مختلف است؛ بهگونهای که بهجای رسیدن به راهحل، فرد بیشتر احساس سردرگمی و اضطراب میکند.
فکر کردن برای تصمیمگیری ضروری است؛ اما زمانی که ذهن بارها یک موضوع را بدون رسیدن به نتیجه مرور میکند، این فرایند میتواند انرژی روانی زیادی بگیرد.
دلایل Overthinking در افراد متفاوت است، اما برخی عوامل رایج عبارتاند از:
ترس از اشتباه: نگرانی از اینکه تصمیمی بگیریم و بعداً پشیمان شویم.
نیاز به اطمینان: تلاش برای پیشبینی همه اتفاقات و جلوگیری از هرگونه غافلگیری.
تجربههای ناخوشایند گذشته: نگرانی از تکرار اتفاقهایی که قبلاً آسیبزا بودهاند.
اضطراب و کمالگرایی: تلاش برای یافتن بهترین پاسخ یا رسیدن به اطمینان کامل.
ابهام در روابط: تحلیل مکرر پیامها، سکوتها و رفتارهای دیگران برای فهمیدن احساس واقعی آنها.
وقتی ذهن دائماً درگیر تحلیل و نگرانی است، تمرکز بر کارهای روزمره دشوارتر میشود. گاهی خواب مختل میشود، تصمیمگیری به تعویق میافتد و فرد حتی در زمان استراحت نیز احساس آرامش نمیکند.
در روابط عاطفی هم ممکن است یک پیام کوتاه یا یک رفتار معمولی بارها تحلیل شود. در نتیجه، فرد ممکن است بدون داشتن اطلاعات کافی، برداشتهای نگرانکنندهای پیدا کند و دچار سوءتفاهم شود.
۱. فکر را از واقعیت جدا کنید. از خود بپرسید: «چه شواهدی برای این برداشت دارم؟ آیا احتمال دیگری هم وجود دارد؟»
۲. برای حل مسئله اقدام کنید. اگر موضوع راهحل مشخصی دارد، یک قدم کوچک انتخاب کنید. اگر فعلاً کاری از دستتان برنمیآید، لازم نیست تمام احتمالات را بارها بررسی کنید.
۳. افکارتان را بنویسید. نوشتن نگرانیها کمک میکند آنها را واضحتر ببینید و میان مسئله واقعی و پیشبینی ذهنی تفاوت بگذارید.
۴. توجه خود را به زمان حال برگردانید. چند نفس آرام بکشید و توجهتان را به کاری که اکنون انجام میدهید، صداهای اطراف یا احساس تماس پاهایتان با زمین معطوف کنید.
۵. با خودتان مهربانتر باشید. لازم نیست برای هر اتفاقی پاسخ قطعی داشته باشید. گاهی پذیرفتن مقداری از ابهام، از تلاش بیپایان برای رسیدن به اطمینان مفیدتر است.
اگر Overthinking بهطور مداوم آرامش، خواب، تمرکز یا روابط شما را مختل میکند، گفتوگو با روانشناس میتواند به شناخت الگوهای فکری و یادگیری راهکارهای مؤثر کمک کند.
درمان متناسب با شرایط فرد ممکن است به او کمک کند افکار نگرانکننده را بهتر مدیریت کند، برداشتهای خود را واقعبینانهتر بررسی کند و بهجای گرفتار شدن در چرخه تحلیل، تصمیمهای مؤثرتری بگیرد.
مریم شهرستانکی، روانشناس، در زمینه مشکلات عاطفی و روانشناختی فعالیت میکند. اگر Overthinking بر کیفیت زندگی یا روابط شما اثر گذاشته است، دریافت کمک تخصصی میتواند نقطه شروعی برای درک بهتر این الگوها و رسیدن به آرامش بیشتر باشد.

خدمات در کشور محل اقامت خود را بررسی کنید.