آیا احساس میکنید رابطه شما و همسرتان نسبت به سالهای اول ازدواج سردتر شده است؟ آیا گفتوگوهای صمیمانه کمتر شدهاند و بیشتر وقتتان صرف مسئولیتهای روزمره میشود؟ شاید هنوز یکدیگر را دوست داشته باشید، اما آن احساس نزدیکی و امنیت عاطفی گذشته را کمتر تجربه کنید.
سرد شدن رابطه زناشویی پس از چند سال زندگی مشترک لزوماً به معنای پایان عشق نیست. گاهی زوجین بهتدریج در چرخههایی از دلخوری، سکوت، انتقاد و فاصله عاطفی گرفتار میشوند؛ چرخههایی که اگر شناخته نشوند، میتوانند صمیمیت را کاهش دهند.
درمان هیجانمدار زوجین (EFT) به ما کمک میکند این الگوها را بهتر بشناسیم و به احساسات و نیازهای عاطفی زیر رفتارهای روزمره توجه کنیم.
در سالهای ابتدایی رابطه، زوجین معمولاً زمان بیشتری برای شناخت یکدیگر، گفتوگو و تجربههای مشترک اختصاص میدهند. با افزایش مسئولیتهای کاری، مالی و خانوادگی، ممکن است ارتباط عاطفی به حاشیه برود.
در این شرایط، زوجین ممکن است در کنار هم زندگی کنند، اما کمتر درباره احساسات، نگرانیها و خواستههای خود صحبت کنند.
گاهی یک اختلاف کوچک بهتنهایی آسیب جدی ایجاد نمیکند؛ اما تکرار بیتوجهی، شنیده نشدن یا حل نشدن اختلافها میتواند به فاصله عاطفی منجر شود.
فردی که بارها احساس کرده حرفش درک نمیشود، ممکن است بهتدریج سکوت کند یا از بیان نیازهایش دست بکشد.
در درمان هیجانمدار، به الگوهای تکرارشوندهای توجه میشود که زوجین را از یکدیگر دور میکنند.
برای مثال، یک نفر برای دریافت محبت بیشتر اعتراض میکند و دیگری برای فرار از تنش سکوت میکند. سکوت، نگرانی و اعتراض نفر اول را افزایش میدهد و اعتراض نیز فاصله گرفتن نفر دوم را تشدید میکند.
در چنین شرایطی، هر دو ممکن است احساس کنند برای دیگری اهمیت ندارند؛ درحالیکه مشکل میتواند تا حدی به چرخه ارتباطی میان آنها مربوط باشد.
هر فرد ممکن است نیازهای متفاوتی برای تجربه صمیمیت داشته باشد. برای یکی، گفتوگو و توجه کلامی اهمیت بیشتری دارد؛ برای دیگری، همراهی عملی یا تماس عاطفی مهمتر است.
وقتی این تفاوتها شناخته نشوند، ممکن است هر دو نفر احساس کنند محبتشان دیده نمیشود یا نیازهایشان پاسخ نمیگیرد.
درمان هیجانمدار زوجین رویکردی مبتنی بر نظریه دلبستگی است که به هیجانها، نیازهای عاطفی و الگوهای ارتباطی میان زوجین توجه میکند.
از این دیدگاه، بعضی رفتارهایی که در ظاهر به شکل خشم، انتقاد یا سکوت دیده میشوند، ممکن است با احساساتی عمیقتر ارتباط داشته باشند؛ مانند ترس از طرد شدن، تنهایی، احساس ناکافی بودن یا نیاز به اطمینان از اهمیت رابطه.
برای مثال، پشت جمله «تو دیگر برای من وقت نمیگذاری» ممکن است این احساس وجود داشته باشد که «دلم میخواهد بدانم هنوز برایت مهم هستم».
شناخت این احساسات میتواند به زوجین کمک کند بهجای تکرار واکنشهای همیشگی، درباره نیازهای واقعی خود گفتوگو کنند.
بهجای اینکه تمام گفتوگوها به مسئولیتها، هزینهها و اختلافها محدود شوند، درباره احساسات و تجربههای شخصی خود نیز صحبت کنید.
میتوانید از همسرتان بپرسید: «این روزها در رابطهمان چه چیزی بیشتر از همه خوشحالت میکند و چه چیزی دلت را میرنجاند؟»
توجه کنید معمولاً اختلافها چگونه آغاز میشوند، شما چه واکنشی نشان میدهید و همسرتان چگونه پاسخ میدهد. هدف پیدا کردن مقصر نیست؛ بلکه شناخت الگویی است که هر دو نفر را درگیر میکند.
حتی زمان کوتاهی برای گفتوگوی بدون تلفن همراه، پیادهروی یا انجام یک فعالیت مشترک میتواند فرصتی برای توجه دوباره به رابطه ایجاد کند.
بهجای انتظار برای اینکه همسرتان بدون گفتوگو نیازهای شما را حدس بزند، درباره آنچه به شما احساس امنیت و صمیمیت میدهد صحبت کنید.
البته بازسازی رابطه مسئولیت یکطرفه نیست. برای تغییر پایدار، هر دو نفر باید تا حد امکان در شناخت مشکلات و اصلاح الگوهای ارتباطی مشارکت داشته باشند.
اگر سردی رابطه برای مدت طولانی ادامه دارد، اختلافها مرتب تکرار میشوند یا دیگر نمیتوانید بدون تنش درباره احساساتتان صحبت کنید، زوجدرمانی میتواند به شناخت بهتر الگوهای ارتباطی کمک کند.
درمان هیجانمدار به زوجین فرصت میدهد احساسات و نیازهای زیرین رفتارهای خود را بررسی کنند و شیوههای تازهای برای پاسخ دادن به یکدیگر بیاموزند. میزان اثربخشی این فرایند به شرایط رابطه و مشکلات موجود بستگی دارد.
سرد شدن رابطه زناشویی الزاماً به معنای از بین رفتن علاقه نیست. گاهی آنچه میان زوجین فاصله ایجاد کرده، سالها نیاز بیاننشده، دلخوری حلنشده یا چرخهای ارتباطی است که بهتدریج تثبیت شده است.
شناخت این الگوها میتواند نخستین قدم برای ایجاد تغییر باشد.
مریم شهرستانکی، درمانگر هیجانمدار، در مسیر شناخت هیجانها، نیازهای عاطفی و الگوهای ارتباطی به مراجعان کمک میکند روابط خود را عمیقتر درک کنند و برای ساختن ارتباطی امنتر و صمیمانهتر قدم بردارند.

Mouse، بیان برای ففی یکدیگر.