بیاموز سومین تجربه من برای راه اندازی یک کسب و کار از (تقریبا) صفره. در این مسیر ۶-۷ ساله هم تجربیات نسبتا خوبی به دست اوردم و به نسبت هم موفق عمل کردم(شاید بعدا در مورد جزئیاتش بیشتر نوشتم). در این مطلب سعی میکنم به طور خلاصه مقداری ازش رو به صورت 6 درس به اشتراک بذارم.

زمانی که یک کسب و کار کوچیک رو راه میاندازید مثل یک انسان زخمیه که داره خون از دست میده. این برای اشاره به بُعد مالی کسب و کاره. وقتی کار رو شروع میکنید تقریبا همیشه با درآمد صفر کار رو شروع میکنید اما هزینههای نسبتا بالایی هم دارید. میزان هزینهای که دارید در واقع خونیه که کسب و کار شما داره از دست میده و اینکه چقدر خون در بدن شما باقی میمونه بستگی به جیب شما داره. اما بدون توجه به اینکه چقدر سرمایه اولیه دارید. اولین کاری که باید انجام بدید اینه که جلوی خونریزی رو بگیرید. برای این کار هم باید پیش از هر چیز هزینهها و درآمدتون رو سر به سر کنید. در تجربه من در ایران کسب و کارهای بوتاسترپ موفق تقریبا همشون به سرعت تونستن جلوی خونریزی رو بگیرن.
به شخصه من یک بازه ۳ تا ۶ ماهه رو برای رسیدن به نقطه سربه سر در نظر میگیرم. در مدلهای خارجی ممکنه یه زمان چندساله رو برای شما مشخص کنن اما به به طور تجربی من توصیه نمیکنم طوری برنامه ریزی کنید که این زمان خیلی طولانی بشه. برای رسیدن به نقطه سربه سر باید دو سیاست اصلی و بدیهی رو پیاده کنید:
این دو اصل باید تا رسیدن به نقطه سر به سر اجرا بشن. به اونجا که رسیدید میتونید نفس راحت اول رو بکشید. توجه داشته باشید که بعد از اینکه کار رو جلو بردید، در صورتی که باز هم در بازهای ضررده بشید، الزاما نمیتونید از این دو اصل استفاده کنید. پس در ادامه مسیر برای افزایش هزینهها بسیار حواس جمع باشید.
من تنها برای یکی از کسب و کارهام سعی در جذب سرمایه کردم و البته بیخیال هم شدم. در مورد کسب و کارهای دیگه ای هم که دیدم موفق شده بودن، عموما نتیجه خیلی مثبتی براشون نداشت. واقعیت اینه که رویای داشتن پول زیاد در ابتدای کار، خیلی دلچسبه اما نقاط ضعف بسیار بزرگی هم داره که ممکنه کل کار شما رو با مشکل رو به رو کنه. به بعضی از اصلیترین چیزایی که میتونه گرفتن سرمایه رو براتون سخت کنه اشاره میکنم:
البته اضافه کنم که جذب سرمایه مزایای زیادی داره اما معمولا همه به اونها واقف هستن به همین دلیل من بیشتر روی نقاط ضعف تاکید کردم.

میگن راه اندازی کسب و کار یعنی ریسک کردن. این کاملا درسته اما این به این معنی نیست که ریسک کردن کار خوبیه. هر بار که قرار بود در مورد چیزی ریسک کنید باید اول فکر کنید که ایا واقعا لازمه یا نه. اگر نبود، نیازی نیست ریسک کنید. اگر لازم بود، اونوقت ضریب ریسک (risk factor) رو حساب میکنیم و اگر منطقی بود ریسک میکنیم. چند نوع ریسک وجود داره که باید ازشون دوری کنید:
خرید اطلاعات در کسب و کارها اونقدری که فکر میکنید ساده نیست. در واقع با پرداخت پول معمولا اطلاعات به درد بخوری به دست نمیارید. بیشتر کارگاهها یا همایشهایی که من در زمینه کسب و کار رفتم در نهایت هیچ کمکی بهم نکردن (بعد از چندین مورد ناامید کننده دیگه مدتهاست در این چیزا شرکت نمیکنم). بیشتری اطلاعاتی که به شما در بهبود کسب و کارتون کمک میکنه رو میتونید از طریق بررسی رقبا و کسب و کارهای مشابه به دست بیارید. در دنیای کسب و کار معمولا کسی اطلاعات خیلی خوب رو به طور عمومی منتشر نمیکنه، اما مطابقش عمل میکنه. شما از طریق بررسی عملکرد کسب و کارها میتونید اطلاعات به مراتب بهتری به دست بیارید.
برای مثال اگر مایلید مارکتینگ رو در زمینه کار خودتون یاد بگیرید، به جای اینکه در همایش دیجیتال مارکتینگ شرکت کنید، بهتره موفق ترین رقیب خودتون رو بررسی کنید و روشهای مارکتینگ اون رو تکرار کنید. بررسی رقبا و کسب اطلاعات از روش کارشون البته زمانبره و خودش به مهارت نیاز داره.
تعمیم دادن چیزها، کلی گویی و کلی بینی بسیار خطرناک هستن. این شامل مطلبی که من تا اینجا نوشتم هم میشه. هیچ یک روشی برای انجام یک کار وجود نداره و نمیشه فرمول ثابتی برای حل مشکلات در کسب و کارها پیاده کرد. هربار که به مشکلی برمیخورید باید براساس شرایط در همون زمان تصمیمگیری کنید. زمانی که از کسی اطلاعات یا تجربه ای به دست میارید خیلی خوبه که از اون استفاده کنید اما باید توجه داشته باشید که ممکنه یک راه حل برای یک نفر جواب داده باشه و برای کس دیگه ای موثر نباشه.
در طول زمان هر مدیر یا صاحب کسب و کاری به روش خاص خودش برای انجام کارها میرسه. البته این در صورتیه که به اندازه کافی در مسیرش موفقیت داشته باشه که اعتماد به نفس درش ایجاد بشه. زمانی که شکست میخورید و اعتماد به نفستون رو از دست میدید خیلی ممکنه که به روشهای کلی رجوع کنید. بهتره همیشه تصمیمات رو براساس شرایط خودتون بگیرید. این یعنی حتی این مطلب هم همیشه برای شما مفید نیست. همیشه نیاز نیست سریعا به فکر ایجاد درآمد برید، گاهی ممکنه جذب سرمایه خیلی هم به شما کمک کنه، همیشه نیازی نیست از ریسکهایی که گفتم دوری کنید و در نهایت همیشه دنبال کردن رقیب اطلاعات درست رو به شما نمیده.
ایدههای ناب اونقدری که فکر میکنید به شما در شروع کار کمک نمیکنن. در ابتدای کار کسب و کارتون، بیش از ایدههای ناب نیاز به دونستن مفاهیم پایه و کلاسیک کسب و کار دارید. اینکه دقیقا بدونید مارکتینگ در معنی اصلیش یعنی چی و یه ساختار ساده ازش راه بندازید (بسته به نوع کسب و کارتون). اینکه پایه های حسابداری رو بلد باشید و کمی در مورد نیروی انسانی و مدیریت نیروی انسانی بدونید. در اول کار زمان زیادی رو برای طوفان فکری (brainstorming) نذارید، به طور کلی ایدهها خیلی سریع ایجاد میشن و اجراشون زمان به مراتب بیشتری میبره. ما توی “بیاموز” بعد از بیش از سه سال هنوز هم داریم بخشی از ایدههای روزای اولمون رو اجرا میکنیم. البته طبیعتا وقتی کار جلوتر میره بیشتر نیاز به دادن ایده دارید اما در ابتدای کار خودتون رو زیاد درگیر ایدهها نکنید. چیزای پایه و روشهای پیادهسازی ایدهها رو یاد بگیرید.