تصور کن یک مغازه بزرگ توی بازار داری. هم‌زمان چند تا کار انجام می‌دی: به یک تراکت‌پخش‌کن پول می‌دی، روی تابلوی سردر مغازه تخفیف می‌زنی، توی روزنامه آگهی می‌دی و به مشتری‌های قدیمی هم پیامک می‌زنی.
آخر ماه می‌بینی فروش خوبی داشتی، اما کدام‌یک از این کارها واقعاً مشتری آورد؟ تراکت‌ها؟ پیامک‌ها؟ یا آگهی روزنامه؟ اگر ندانی، مجبور می‌شی ماه بعد دوباره برای همه‌شان پول خرج کنی؛ حتی برای آن روشی که حتی یک مشتری هم برایت نیاورده!
در دنیای فروشگاه‌های اینترنتی، خیلی از ما همین اشتباه را می‌کنیم. برای اینستاگرام، پیامک، تبلیغات کلیکی و گوگل زمان و هزینه می‌گذاریم، اما نمی‌دانیم خریدار واقعی از کدام در وارد شده است.
در این مقاله می‌خواهیم به ساده‌ترین زبان ممکن یاد بگیریم چطور قدم‌به‌قدم آمار سایت‌مان را بگیریم و خرج‌های اضافی را حذف کنیم.
خیلی از فروشگاه‌دارها خوشحال می‌شوند که مثلاً از استوری اینستاگرام ۱۰۰۰ نفر آمده‌اند روی سایت. اما وقتی آخر شب دخل را نگاه می‌کنند، می‌بینند فقط ۲ نفر خرید کرده‌اند! از آن طرف، از یک پیامک ساده ۱۰۰ نفر آمده‌اند، اما ۱۰ نفر خرید کرده‌اند.
ابزارهای تحلیل سایت (آنالیتیکس) به ما کمک می‌کنند به جای «تعداد بازدید»، «میزان فروش» هر کانال را ببینیم.
چطور به ابزار تحلیلی بگوییم این مشتری از استوری آمده یا از پیامک؟ پاسخ خیلی ساده است: با پارامترهای UTM.
UTM هیچ چیز پیچیده‌ای نیست. فقط چند کلمه ساده است که به آخر لینک سایتت اضافه می‌کنی تا مثل یک «اتیکت یا برچسب» عمل کند.
ساختن این لینک‌ها خیلی ساده‌تر از چیزیه که فکرش رو می‌کنی! اصلاً نیاز به کدنویسی نداری. فقط کافیه آدرس صفحه‌ات رو بگذاری و ۳ تا کلمه ساده به تهِ اون اضافه کنی:
فرض کن آدرس محصول یا سایتت اینه: (https://digikala.com)
حالا می‌خوای این آدرس رو توی پیامک برای مشتریات بفرستی تا بیان از تخفیف شب یلدا استفاده کنن. آدرست رو باید این شکلی بسازی:
[https://digikala.com/?utm_source=sms-panel&utm_medium=sms&utm_campaign=yalda-1403](https://digikala.com/?utm_source=sms-panel&utm_medium=sms&utm_campaign=yalda-1403)
بیاید تک‌تک تیکه‌های این آدرس رو با هم باز کنیم تا ببینی چی به چیه:
۱. علامت سؤال (?): این علامت به سایت می‌گه: «آدرس تموم شد، از اینجا به بعد برچسب‌های منه!»
۲. منبع ترافیک (utm_source=sms-panel): به ابزار تحلیلی می‌گه این ورودی دقیقاً از کجا اومده؟ (مثلاً پنل پیامکی، اینستاگرام، یا دیوار).
۳. نوع کانال (utm_medium=sms): مشخص می‌کنه جنس این ارتباط چی بوده؟ (مثلاً پیامک، ایمیل، یا شبکه اجتماعی).
۴. نام کمپین (utm_campaign=yalda-1403): اسم اون مناسبت یا تبلیغ رو می‌نویسی تا بعداً آمار کمپین‌های مختلف (مثل تخفیف عید، جشنواره تابستانه و...) با هم قاطی نشن.
نکته طلایی: همین آدرس بالا رو کپی کنین. اسم سایتش رو با اسم سایت خودتون عوض کنین. هر بخشیش رو نمیخواین حذف کنین. و با توجه به توضیحاتی که بالاتر دادیم، لینک خودتون رو با utm شخصیتون بسازین و تمام.
بین کلمات فاصله نگذار: به جای فاصله از خط تیره (-) استفاده کن. (مثلاً بنویس: sms-panel)
همه حروف رو کوچک بنویس: برای ابزارهای تحلیلی، کلمه SMS با sms فرق داره! پس همیشه همه چی رو با حروف کوچک بنویس تا آمار رو ته‌اش درست ببینی.
لینک رو کوتاه کن: چون لینک‌های UTM طولانی می‌شن و توی پیامک تعداد کاراکتر مهمه، بعد از اینکه لینک بالا رو ساختی، می‌تونی با یک ابزار کوتاه کننده لینک (مثل b2n یا yun) کوتاهش کنی و بگذاری توی پیامکت. سیستم باز هم می‌فهمه مشتری از کجا آمده!
اگر لینک‌ها را بدون برچسب بفرستی، ابزارهای تحلیلی گیج می‌شوند. آن‌ها نمی‌فهمند کاربر از واتساپ آمده، از تلگرام آمده یا از استوری. در نتیجه همه را می‌ریزند توی یک سطل بزرگ به نام «ورودی مستقیم یا ناشناس (Direct)». آن وقت شما می‌مونی و یک مشت آمار گنگ که به هیچ دردی نمی‌خورد!
فرض کن برای شب یلدا سه تا کار انجام دادی و روی همه لینک‌ها هم برچسب گذاشتی:
اینستاگرام: ۵۰۰۰ بازدید آورد 👈 اما فقط ۵ نفر خرید کردند. (فروش پایین)
ایمیل: ۵۰۰ بازدید آورد 👈 اما ۲۰ نفر خرید کردند. (فروش عالی!)
پیامک: ۲۰۰ بازدید آورد 👈 اما ۱۰ نفر با مبالغ بسیار بالا خرید کردند.
نتیجه؟ می‌فهمی که فالوورهای اینستاگرامرت فقط نگاه می‌کنند و اهل خرید نیستند، اما مخاطبان ایمیل و پیامکت خریدار واقعی هستند! دفعه بعد، بودجه تبلیغات اینستاگرام را کم می‌کنی و روی پیامک و ایمیل سرمایه‌گذاری می‌کنی. به همین راحتی جلوی ضرر را گرفتی.
برای دیدن این آمار و تحلیل رفتار مشتری‌ها، نیازی نیست سراغ ابزارهای پیچیده خارجی بروی که تحریم هستند، فیلترشکن می‌خواهند یا کلاً کند کار می‌کنند.
ابزار ایرانی متریکت (metricet) دقیقاً برای همین کار ساخته شده است:
بدون نیاز به فیلترشکن: خیلی راحت و سریع وارد داشبورد می‌شوی و آمار فروشت را زنده می‌بینی.
گزارش شفاف کمپین‌ها: دقیقاً بهت نشان می‌دهد کدام لینک پیامکی یا پست اینستاگرام چقدر برایت پول ساخته است.
شناخت مسیر مشتری: می‌توانی ببینی کاربر از کجا وارد شده، کجا گیر کرده و چرا خرید را رها کرده است.
فیلم ضبط‌شده حرکت کاربر (Heatmap & Session Recording): حتی می‌توانی ببینی کاربر روی سایتت چطور موش‌واره (موس) را تکان داده تا اگر مشکلی توی صفحه خرید هست، سریع درستش کنی.
