
میزان توجه ما به یک کار بسته به میزان الزامات انجام آن کار،متفاوت است.
آگاهی، صرف نظر از اینکه دقیقا چه مکانیزمی دارد، در طول زمان تکامل یافته تا مانند هر قوه دیگر ما را زنده نگه دارد.
توجه را می توان آگاهانه برای دستیابی به اهداف روزمره و دم دستی مان بکار برد ، در این معنا توجه ابزاری برای برآوردن قصدهای ماست. اما توجه می تواند به به آسانی مختل شود مثلا هنگام برقراری تماس یا شنیدن صدای هشدار با بوق اتومبیل.
البته این فرایند مختل شدن توجه که "هشدار فازی" (phasic alert) نامیده می شود دارای کارکرد است و در بسیاری از مواقع ما را از خطر دور نگه می دارد. این امر به شناسایی الگو (pattern recognition) متکی است تا بتواند توامان توازنی بین سطح هوشیاری و مصرف انرژی مغز انسان برقرار کند.
از این رو، متوجه می شویم که راه های مختلفی برای جلب توجه وجود دارد: سنخیت (relevance) و وقفه (interruption) که برانگیختن احساسات بارزترین ویژگی هر دو است. ما آنچه را که میخواهیم به آن توجه کنیم، انتخاب می کنیم، پس فرایند تمرکز کردن با زندگی، هویت و اهداف زندگی ما گره خورده است. پس مصرف کنندگان به رسانه و پیام خاصی توجه میکنند زیرا میخواهند مقاصد و اهداف آنها رمزگشایی کنند. این مقاصد واهداف میتوانند ماهیتی عملکردی که به نفعی خاص اشاره دارند و یا عاطفی که به ارزش بیانگری خاصی تکیه دارند، باشند.
در حوزه نحوه روایت و لحن محتوا، که برای تبلیغات ویدیویی بسیار مهم است، سه مولفه کلیدی در جذب و حفظ توجه مخاطب از اهمیت بسیاری برخوردارند.
1- افزایش گوش بزنگی - Vigilance
2- افزایش هوشیاری - Alertness
3- افزایش توجه مستمر - Sustained Attention
اورلاندو وود ، مدیر ارشد نوآوری شرکت تحقیقاتی System 1، در سال 2020 تحلیلی جامع بر مولفه های تاثیر گذار تبلیغات تلویزیونی بر برانگیختن احساسات و اهداف تجاری برند بطور همزمان ارائه داده است . به گفته وود، این مؤلفهها به شدت با پردازش سمت راست مغز که فرایند توجه کردن به عهده ان است، مرتبط هستند، و برای مخاطبانی که به نوعی داستان ویدیوهای تبلیغاتی آشنایی دارد، احساسی شهودی را ایجاد میکند.
مؤثرترین و جالب توجه ترین تبلیغات ویدیویی، تبلیغاتی هستند که شخصیت، حادثه و مکان را بصورتی گسترده برجسته میکنند – که میتوان داستان هر تبلیغ را با توجه به اینکه چه کسی درگیر است، چه اتفاقی میافتد و محل اتفاق افتادن آن کجاست ، توصیف کرد.
این امر بدین معناست که شخصیتهای قوی و جذاب که سرنوشت آنها قابل پیشبینی است باعث افزایش گوش بزنگی (vigilance) ، نمایش موارد غیر منتظره باعث افزایش هوشیاری (alertness) ، غوطهور کردن ما در صحنهای که در مکان مشخصی رخ میدهد باعث افزایش توجه مستمر(sustained attention) مخاطب خواهند شد.
ما در عصری از وقفههای بیپایان، اعلانها، ایمیلها، تبلیغات، بهروزرسانیها، اخبار و ... زندگی میکنیم، که همگی تمایل دارند توجه ما را از هدفی که در دست داشتیم، خواه مربوط به کار یا زندگی شخصی، دور کنند. البته این ماهیت ذاتی تبلیغات به ویژه تبلیغات مزاحم است.
در چنین محیطی، مسابقه بی پایان تبلیغات توجه ما را وارد مارپیچی تودرتو از کدگذاریها و رمزگشایی ها میکند و آنرا بیشتر از پیش با استفاده از الگوهای طراحی پیام دستکاری شده، ترفندهای روانشناختی و تکنیکهای خلاقانهۀ خیره کننده از اهدافمان منحرف میشود.
حالا سوال اینجاست که با چه اطمینان و یا برنامه ای میتوان مخاطب را بطور فعال در یکی از 3 سطح گوش بزنگی، هوشیاری و توجه مستمر درگیر کرد و پس از آن مزیت رقابتی پایدار برند را که خود آن شامل 4 مرحله (اهمیت برای مخاطب، کمیابی، غیرقابل تقلید و پشتیبانی مستمر) است به مخاطب در برابر رقبا معرفی کرد؟