
حتما تا الان این وضعیت را دیده اید که #برندها و #استارتاپ ها در شروع کار خوشبینی و خامی عجیبی در باور به کیفیت محصول و ریسورسها و اهداف خود دارند تمامی آنها متکی بر استراتژیهای کوتاه مدت مبتنی بر فروش هستند و بعد از مدتی یا تعطیل میشوند و یا سهم زیادی از دست میدهند. یکی از مفاهیمی که این وضعیت را توضیح میدهد مفهوم #نزدیک_بینی_بازاریابی است.
#نزدیک_بینی #بازاریابی، براي اولين بار در مقاله اي از "تئودور لويت" در سال 1975 در "هاروارد ريويو" بيان شد. وقتی یک شرکت بیشتر برروی #فروش تمرکز کرده تا #بازاریابی یا نیازهای مصرف کنندگان، پدیده نزدیک بینی بازاریابی رخ میدهد.
نزدیک بینی بازاریابی وضعیتی است که یک شرکت رویکرد بازاریابی غیرعلمی و نظرورزانه دارد وعمدتاً بر یک جنبه از بازاریابی تمرکز دارد(در ایران 99% بر روی #اینستاگرام)
مثلا وقتی برندی تمرکز خود را بر محصولات با کیفیت برای مشتریانی که به کیفیت اهمیت نمیدهند و فقط روی قیمت تمرکز می کنند، نمونه کلاسیک نزدیک بینی بازاریابی است.
نزدیک بینی بازاریابی زمانی رخ می دهد که به اهداف کوتاه مدت بازاریابی اهمیت بیشتری نسبت به اهداف بلند مدت داده شود. چند نمونه عبارتند از:
1- تمرکز بیشتر بر فروش بجای بازاریابی و #برندینگ
2- پیش بینی رشد بدون انجام تحقیقات و #تحلیل بازار
3- اهمیت دادن به توسعه #محصول یا سرویس جدید بدون تمرکز بر خواسته های #مشتری.
4- عدم تغییر و تطبیق با محیط پویای مصرف کننده.
5- تمرکز بر Corporate identity بجای Customer Image
کسبوکار در واقع موسسه ای برای ارضاء خواسته های مشتری است و از این رو باید بر اساس نیازها و خواستههای مشتریان باشد.
چرخه خودفریبی
رشد یک برند هرگز تضمین شدنی نیست. محیط کسب و کار دائماً در حال تغییر است و یک برند نیز باید تغییر کند. کسبوکارهایی که تواناییهای خود، رقبا، نیازهای مشتریان و روندهای متغیر خود را ارزیابی نمیکنند، همیشه در یک چرخه خودفریبی گرفتار میشوند.
شرایطی که منجر به چرخه خودفریبی می شود
1- اعتقاد به اینکه رشد کسب و کار با رشد تقاضای بازار تضمین می شود.
2- اعتقاد به اینکه هیچ جایگزین رقابتی برای محصول شرکت وجود ندارد
3- عرضه همواره تقاضای خود را ایجاد می کند و از این رو تولید انبوه منجر به رشد و سود بیشتر میشود
4- برآورد بیش از حد کیفیت محصول بدون انجام تحقیقات بازار.
درمان بیماری
کسب و کارها اغلب با محصول خود به عنوان فرزند خود و نیازهای مشتریان را به عنوان یک فرزند ناتنی در نظر می گیرند. این امر منجر به صرف بیشتر منابع در توسعه محصول و بقیه منابع برای خرید رسانه ها برای ایجاد آگاهی از محصول می شود. این به کسب و کارها نتیجه معکوس می دهد زیرا فرزند ناتنی همیشه تبدیل به سیندرلای داستان می شود.
مثالهایی از نزدیک بینی بازاریابی در ایران
در اینجا برخی از شرکت هایی که از نزدیک بینی #بازاریابی در ایران رنج می برند آورده شده است:
1. زمانی که #نماوا سهم زیادی از بازار خود را به #فیلمنت داد
2. شکست برندهایی نظیر ماکسیم و از دست دادن بازار خود به #اسنپ و #تپسی
3. از بین رفتن سهم بازار استارتاپ هایی نظیر #ریحون و #چیلیوری
4. عدم موفقیت دیجی کالا برای گرفتن سهم از بازار سنتی و آفلاین
5. عدم موفقیت بامیلو در مقابل #دیجیکالا
6.ناکامی کسب و کارهایی نظیر #اسنپ_روم و #اسنپ_تیکت
با توجه به نوشته های قبلی و تحلیل های پلت هیچ راه درمانی تا اطلاع ثانوی برای این بیماری در فضای کسب و کار ایران وجود ندارد