اغلب پروژههاي دنياي بلاک چين، ايدهها و کاربردهايي شبيه به هم دارند اما تعداد کمي هم هستند که با يک سري از قابليتهاي منحصر به فرد، خود را از بقيه جدا کردهاند که زيکش (Zcash) يکي از آنهاست. در اين پست با ارز ديجيتال زيکش آشنا خواهيد شد و به معرفي کيف پولها و روش خريد آن خواهيم پرداخت.
زيکش يک شبکه پرداخت غيرمتمرکز همتا به همتا و يک ارز ديجيتال با واحد اختصاري ZEC است. اين ارز ديجيتال انشعاب يا فورکي از بيت کوين بوده و تعداد واحدهاي آن هم مانند بيت کوين محدود به 21 ميليون واحد است. در واقع براي ساخت زيکش از کدهاي بيت کوين استفاده شده است.
زيکش مانند بيت کوين، بلاک چين مخصوص خودش را دارد و مبتني بر استخراج (ماينينگ) است. قابليتي که زيکش را از بيت کوين و بسياري از ارزهاي ديگر متمايز ميکند امکان انجام تراکنشهاي خصوصي است.
برخلاف بيت کوين که تراکنشهاي آن شفاف هستند، با زيکش کاربران ميتوانند از حريم خصوصي کامل در تراکنشها بهرمند شوند. در بيت کوين شما ميتوانيد يک تراکنش را رهگيري کنيد و داراييهاي موجود در يک آدرس را مشاهده فرماييد اما به گفته تيم توسعه دهنده زيکش در شبکه زيکش امکان مخفيسازي همه چيز وجود دارد.
براي افرادي که دوست ندارند جرئيات تراکنش آنها فاش شود، زيکش ميتواند گزينه مناسبي باشد.
تاريخچه زي کش :
زيکش در 28 اکتبر سال 2016، به عنوان يک فورک بيت کوين کار خودش را آغاز کرد. خالق اصلي زيکش برنامه نويسي به نام زوکو ويلکاس (Zooko Wilcox) است. او ابتدا کار خودش را با کار بر روي بيت کوين شروع کرد اما به دليل شفافيت تراکنشهاي بيت کوين، به فکر راهي رسيد تا تراکنشهاي مخفي را براي کاربران شبکه به ارمغان بياورد. او با تغييرات گسترده در کدهاي بيت کوين، زيکش را خلق کرد.
ابتدا نام اين پروتکل زيروکوين (Zerocoin) بود و سپس به زيروکش (Zerocash) تغيير نام داد و در نهايت نام زيکش (Zcash) براي آن انتخاب شد.
براي زيکش هيچگونه جمع سپاري يا ICO اي برگزار نشد بلکه سرمايه اوليه توسط سرمايهگذاران خصوصي جذب شد. افرادي مانند راجر ور و فرد ارسام، بنيانگذار کوين بيس روي اين پروژه سرمايهگذاري سنگيني انجام دادند.
نحوه کارکرد :
گذاريد اين امنيت را در قالب يک مقايسه بيان کنيم. همانطور که ميدانيد بيتکوين محبوبترين ارز ديجيتال دنياست که در عين حال بيشترين قيمت را نيز دارد. اما حفرهاي امنيتي در اين رمزارز به چشم ميخورد. سوابق و تراکنشهاي اشخاص قابل ديدن هستند و ميتوان با استناد بر آنها اطلاعاتي را بهدست آورد.
در بيت کوين اگر شما آدرس شخص را بدانيد مي توانيد قراردادهاي او را دنبال کنيد و مي توانيد ببينيد که کدام آدرس و مبلغ قرارداد چه مقدار مي باشد، بنابراين کاملا مشخص است که چقدر پول در حال تراکنش است.
پس بيتکوين به رقم امنيت سطح بالا، حريم خصوصي را کاملا رعايت نميکند. سازمان زدکش هم اين پاشنه آشيل استفاده کرده و آن را به قوت خود تبديل کرده است. هيچ اطلاعاتي از شما به اشتراک گذاشته نميشود و تمام تجارتها در محيطي امن و بدون فاش شدن هويت صورت ميگيرند.
در اصل توانمندي زدکش در اين است که به يک تکنولوژي براي افزايش امنيت اکتفا نکرده و به استفاده از چندين فنآوري روي آورده است. در تکنولوژي اختصاصي زدکش 100? اطلاعات هر دو طرف معامله رمزنگاري و غير از صاحبان اکانت هيچ ربات يا انساني امکان دسترسي به حسابها را نخواهد داشت.
زي کش گزينه تراکنش محافظت شده (shielded transaction) را به کاربران خود ارائه ميدهد و به اين ترتيب محتواي تبادل شده با يک شيوه رمزگذاري پيشرفته به نام ساخت گواه اثبات بدون دانش (zero-knowledge proof
construction) ناميده ميشود و توسط تيم زي کش توسعه يافته محرمانه بماند.
اين شيوه رمزگذاري امکان تعيين اعتبار تراکنشها و اطمينان از موجودي درست در دفتر کل را فراهم ميسازد (يعني درست همانند شيوه به کار رفته در بيت کوين و ساير ارزهاي رمزگذاري شده) و درعين حال، يک قابليت ديگر را نيز در خودش دارد و آن هم اينکه اطلاعات کاربران و مقدار پول انتقال يافته) را نيز محرمانه نگه ميدارد. در واقع زي کش يک لايه امنيتي اضافه نسبت به بيت کوين دارد.
امنيت پرداخت :
پرداخت هاي Zcash در يک بلاک چين عمومي منتشر مي شوند؛ اما کاربران قادر به استفاده از يک ويژگي امنيتي اختياري براي پنهان کردن آدرس فرستنده، گيرنده و ميزان ارزش معاملات مي باشند. زي کش داراي دو نوع آدرس است:
1) Z-addr : يک آدرس کاملاً خصوصي که با استفاده از سيستم اثبات دانايي صفر براي محافظت از تراکنش طراحي شده است.
2) T-addr : که همه پارامترهاي تراکنش در آن مانند آدرس بيت کوين شفاف است.
Zcash براي معامله گران خصوصي خود گزينه افشاي انتخابي (selective disclosure) را نيز قرار داده که اجازه مي دهد تا کاربر براي اهداف حسابرسي از آن استفاده نمايد. يکي از دلايل وجود چنين قابليتي آن است که تراکنش هاي خصوصي را با مقررات ضد پولشويي يا ماليات مطابقت دهند.
استخراج زي کش:
براي استخراج زدکش در گام اول کامپيوتري با قدرت سخت افزاري بالا براي حل محاسبات پيچيده نياز است. با وصل کردن کامپيوتر شخصي خود به شبکه هم مي توانيد زي کش استخراج کنيد ولي اين کار ممکن است ماه ها طول بکشد و به صرفه نيست.
در حال حاضر ماينينگ ارز ديجيتال زيکش با واحد پردازنده مرکزي (CPU) و واحد پردازنده گرافيکي قابل انجام است. البته اگر توان پردازشي شما کم باشد ميتوانيد از خدمات سايتي مثل Genesis Mining براي ماينينگ به صورت ابري يا اتصال به استخرهاي زيکش نيز استفاده کنيد.
نحوه ماينينگ زدکش نيز مانند بيتکوين است ولي الگوريتم استخراج زدکش با بيت کوين تفاوت دارد. زدکش از الگوريتم Equihash استفاده ميکند که يک الگوريتم گواه اثبات کار نامتقارن و متکي بر حافظه رم است که تعميم يافته مسئله تاريخ تولد است لذا با خريد ماينر که البته طبق الگوريتم ذکر شده باشد ميتوان کار استخراج را انجام داد. اين الگوريتم بر پايه نياز به RAM بالا براي محدود کردن توليد PoW و بي صرفه کردن ASIC ، بسيار شبيه اتريوم مي باشد. به منظور اجتناب از Instamine ، زي کش شروع ماينينگ کندي خواهد داشت، که در آن پاداش بلوک ها نسبت به حالت عادي کاهش يافته است.
Zcash از يک الگوريتم اثبات کار نامتقارن با عنوان Equihash استفاده مي کند. اين الگوريتم به دليل مقاومت در برابر ASIC ها، امنيت و حفظ حريم خصوصي شناخته شده است. مقاومت ASIC مانع از متمرکز شدن فرآيند استخراج مي شود. حافظه مورد نياز براي استخراج Zcash بيشتر از چيزي است که بيشتر ارزهاي رمزپايه به آن احتياج دارند؛ با اين حال الگوريتم Equihash امکان تأييد سريع تراکنش ها در شبکه را فراهم مي آورد. لازم به ذکر است زمان ايجاد هر بلوک در بلاک چين زي کش حدوداً 2.5 دقيقه است.
معاملات در شبکه زي کش مي توانند شفاف و مشابه معاملات بيتکوين باشند که در اين صورت توسط يک “t-addr” کنترل مي شوند و يا مي توانند عضوي از روش اثبات دانايي صفر به نام zk-SNARKs باشند. معاملات در اين حالت محافظت شده (Shielded Transaction) هستند و توسط يک آدرس کاملاً خصوصي با عنوان “z-addr” کنترل مي شوند. تراکنش ها در شبکه Zcash شامل موارد زير هستند:
در يک معامله هم آدرس ارسال کننده و هم دريافت کننده محافظت مي شوند. براي تأييد اين داده هاي رمزنگاري شده بدون افشاي آنها از اثبات دانايي صفر در شبکه استفاده مي شود. به همين ترتيب آدرس هاي شفاف نياز به تعامل با Transparent Value Pool دارند و داده هاي معاملات را آشکار مي کنند. اين آدرس ها “t-addr” ناميده مي شوند و هميشه با “t” شروع مي شوند. ارزش منحصر بفرد Zcash اين است که با استفاده از فناوري هايي همچون zk-SNARKs و اثبات دانايي صفر، حريم خصوصي کاربران را به ميزان قابل توجهي افزايش مي دهد و در حقيقت يک لايه امنيتي اضافه نسبت به بيت کوين دارد.
خريد زي کش :
براي خريد مستقيم زيکش با ريال بايد از طريق سايتهاي آنلاين داخلي اقدام کنيد. اما با اين حال بيشتر سايتهاي ايراني در حال حاضر فقط بيت کوين يا اتريوم ميفروشند.. در صورت موجود بودن زيکش در اين سايتها شما حتما بايد از معتبر بودن صرافي اطمينان حاصل کنيد.
کلام آخر :
زي کش شبکه اي در حال توسعه است و از ابتدا يک نوآوري اينترنتي بوده و روي مستقل بودن از حاکميت ها و دولت ها تاکيد داشته و دارد. زد کش به دارندگانش اين امکان را مي دهد که بدون واسطه و در هر لحظه پولشان را انتقال دهند و نگران قوانين و مشکلاتي نباشند که در بانک ها براي انتقال وجه ممکن است به وجود آيد. سرمايه گذاري بر روي زي کش در کشورهاي جهان سوم مي تواند ريسک از دست رفتن و يا کاهش ارزش پول ملي سرمايه گذار به دليل تورم و يا مشکلات ديگر را کاهش دهد.