با پیشرفت جوامع بشری، شیوههای درمانی نیز ارتقا یافتهاند و روشهای گوناگونی برای درمان بسیاری از بیماریها بهخصوص سرطان به وجود آمده است؛ اما طب گیاهی یا همان طب سنتی هنوز هم جایگاه خود را میان مردم حفظ کرده است. طب سنتی حکمت به دلیل مزیتهایی از قبیل ارزانتر بودن خدمات نسبت به طب مدرن، در دسترس بودن، درمان بیماری بدون عوارض یا با عوارض خیلی جزئی و همچنین استفاده از داروهای گیاهی طرفداران خود را در میان مردم دارد. در ایران طب سنتی به دوشاخه تئوری و عملی تقسیمبندی میشود که تئوری در مورد وضعیت و تغییرات بدن و علتها و نشانههای سلامتی و بیماری مانور میدهد؛ بخش عملی به دانش چگونگی حفظ سلامتی و جلوگیری از بیماریهای سخت میپردازد.
طب سنتی ایرانی به پیشگیری از بیماریها توجه ویژهای دارد؛ هدف آن جلوگیری از هرگونه بیماری در بدن است و به این هدف با حفظ تعادل بدن، مثل حفظ تعادل مزاج میرسد. در طب سنتی عملکردهای فیزیولوژیک بدن بر مبنای هفت فاکتور سنجیده میشوند که این موارد شامل مزاج، ارگان، ارواح، اخلاط، ارکان یا عناصر، قوا و عملکرد میشوند.
طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت، طب سنتی به دانش، مهارت و عملکردهایی حاصل از عقاید، تجربیات و همچنین بر اساس تئوری گفته میشود؛ هدف از این طب پیشگیری، تشخیص، حفظ سلامتی و درمان بیماریهای جسمی و یا حتی روحی است. بهعبارتدیگر طب سنتی با بررسی بدن انسان، علل بیماریها، شناخت طبعها و مزاجهای مختلف یک انسان و موارد دیگر بهترین روش را برای درمان انتخاب میکند. این درمان از طریق داروهای مختلف گیاهی، حیوانی و معدنی، انواع معجونها، تنظیم خوراکیها، نوشیدنیها و در صورت الزام جراحی امکانپذیر است. طب گیاهی در بسیاری موارد کاملکنندهٔ درمانهای مدرن امروزی است و باعث میشود عوارض جانبیای که اکثر بیماریها کاهش یابد.
طبق آمار بهدستآمده یکسوم افراد در دنیا امکان دسترسی به داروهای نوین را ندارند؛ به همین علت ارائه خدمات طب گیاهی راهی مطمئن و ایمن است که میتواند جایگزین طب نوین شود و راهی است برای افزایش دسترسی به خدمات بهداشتی و سلامتی. در ادامه به مزیتهایی از این طب میپردازیم:
1. استفاده از داروهای گیاهی بهجای داروهای شیمیایی: بهوضوح مشخص است که داروهای طب سنتی اغلب گیاهی و طبیعی است؛ بنابراین حتی در مواقعی که طبیب بهدرستی نتواند بیماری را تشخیص دهد، مصرف داروهای تجویزشده توسط طبیب باعث بروز هیچگونه مشکل و عوارضی در بدن نمیشود. اما طب نوین چون اکثر داروهای تجویزشده شیمیایی و دارای عارضه است، در صورت تشخیص اشتباه بیماری و استفاده از داروهای شیمیایی، درد بیمار بیشتر میشود و علاوه بر آن عوارض جانبی دیگری دارد.
2. شیوه درمانی اقلیمی: شیوه درمانی طب سنتی اقلیمی و جزئی است و با توجه به شرایط بدنی هر فرد به درمان میپردازد. برخلاف شیوه نوین که نسخه آن جهانی است و یک نسخه واحد برای عموم پیچیده میشود.
3. بررسی علتها در طب گیاهی: طب گیاهی به درمان علتهای بیماری میپردازد و با بررسی بدن بیماری را از ریشه درمان میکند؛ اما طب نوین به عوارض معلولها توجه دارد و به دنبال هماهنگ کردن بدن انسان با محیط بیرون است.
4. شیوه درمانی: شیوه درمانی طب گیاهی شیوهای دفعکننده است؛ در اصل طب سنتی مانع از مریض شدن و جلوگیری از بیماریها میشود؛ اما طب نوین شیوه درمانی رفع کنندگی دارد و فقط به درمان بیماری میپردازد.
*بهطور گستردهای در دسترس همگان قرار دارد و همه میتوانند نسبت به داروهای شیمیایی راحتتر آنها را تهیه کنند.
*ازنظر اقتصادی هزینه محصولات گیاهی بسیار مقرونبهصرفه است.
* این مواد زیستتخریبپذیر یا همان تجدید پذیر هستند.
*تأثیر تغییر دوز، کمتر خواهد بود.
*عوارض جانبی داروهای طب گیاهی بسیار کمتر از درمان مصنوعی است.
*با درمان مصنوعی امکان بازگشت سرطان وجود دارد و ممکن است بهطور کامل درمان نشود.
*مهمترین نکته این است که با مصرف داروهای طب سنتی از مشکلاتی که ناشی از شیمیدرمانی و پرتودرمانی هستند مانند درد، حالت تهوع، کمخونی و مشکلات باروری جلوگیری میشود.
در میان تمام بیماریهای موجود در جهان، سرطان به یک تهدید بزرگ برای انسانها تبدیلشده است. عوامل ایجادکننده سرطان را میتوان به دودسته داخلی و خارجی تقسیم کرد. داخلی یعنی مشکلات ژنتیکی، شرایط ایمنی ضعیف، مشکلات هورمونی و جهشها؛ خارجی یا عوامل محیطی همان عادات غذایی نامناسب، صنعتی شدن، رشد بیشازحد جمعیت، آلودگیها و... است. خوشبختانه طبق تحقیقات انجامشده حدود ۷۰ درصد افراد مبتلابه سرطان را میتوان درمان نمود.
طب سنتی این باور را دارد که سرطان به دلیل افزایش رسوبات در داخل خون است. بهعبارتدیگر علت بروز تمام سرطانها افزایش مادهای بنام سودا است. بهعنوانمثال مصرف غذاهای مانده، کنسرو، فریز شده و غذاهای تهیهشده با گوشت گاو باعث افزایش سودا در بدن میشود. به دنبال آن افزایش سودا موجب بالا رفتن حرارت کبد و ضعف عملکرد طحال میشود و همین موضوع زمینهساز بیماری سرطان است. بر اساس توصیههای ابوعلی سینا افتیمون، بارهنگ، جعفری، انار، زیتون و انگور در درمان سرطان بسیار مفید هستند. همچنین عرق کاسنی برای خنک کردن کبد بسیار مفید است.
علاوه بر این مواد خوراکی در درمان سرطان با شناختن مزاج بیمار و آشنایی با شرایط بدنی بیمار، میتوان با استفاده از گیاهان دارویی و انجام بادکشهای گرم و خشک به درمان بیماری پرداخت. سرطان اگر بهموقع تشخیص داده شود در مراحل اول و با روشهای طب گیاهی میتوان آن را درمان نمود؛ اما با پیشرفت این بیماری و پراکنده شدن آن در بدن بیمار باید درمان معمول خود را داشته باشد و در کنار آن از روشهای طب گیاهی برای بهبود خود استفاده نماید. بهنوعی طب گیاهی تکمیلکنندهٔ طب نوین است و درمان گیاهی بهترین جایگزین برای پیشگیری و درمان عوارض جانبی مختلف جسمی پرتودرمانی و شیمیدرمانی است.
بهطورکلی یکی از جنبههای بسیار رایج در طب گیاهی استفاده از گیاهانی با خواص دارویی است. استفاده از این گیاهان در زندگی روزمره به طرز تأثیرگذاری باعث جلوگیری و یا حتی درمان بیماریهای صعبالعلاجی مانند سرطان میشود. تقریباً یکچهارم داروهای مدرن امروزه در اصل منشأ طبیعی دارند که پیشتر در طب سنتی از آنها استفادهشده است. درست است که این داروها ماهیت طبیعی و گیاهی دارند و ضرورتی برای مراجعه به پزشک ندارد، اما فراموش نکنید که برخی از این داروها را باید با مشورت طبیب خود و با تجویز متخصصان این زمینه آنها را مصرف کنید.