
نکاتی از تفسيرهای نمونه و نور:
این آیه مکمل آیه قبل خود است (و شاورهم فى الامر فاذا عزمت فتوكل على اللّه ان اللّه يحب المتوكلين) که در آن در مورد تصمیمگیری و دو رکن مهم آن یعنی مشورت و توکل صحبت شده است.
در اين آيه نكته توكل بر خداوند بيان شده است كه قدرت او بالاترين قدرتهاست، به حمايت هر كس اقدام كند هيچ كس نمىتواند بر او پيروز گردد، همانطور كه اگر حمايت خود را از كسى برگيرد هيچ كس قادر به حمايت او نيست، كسى كه اين چنين همه پيروزىها از او سرچشمه مىگيرد، بايد به او تكيه كرد، و از او كمك خواست. اين آيه افراد با ايمان را ترغيب مىكند، كه علاوه بر تهيه همه گونه وسائل ظاهرى باز به قدرت شكستناپذير خدا تكيه كنند.
روى سخن آیه به همه مؤمنان است و به آنها مىگويد: همانند پيامبر، بايد بر ذات پاك خدا تكيه كنند، و لذا در پايان آيه مىخوانيم (مؤمنان تنها بر ذات خداوند، بايد توكل كنند.) ناگفته پيداست كه حمايت خداوند، يا ترك حمايت او نسبت به مؤمنان بیحساب نيست، و روى شايستگىها و لياقتها صورت مىگيرد. آنها كه فرمان خدا را زير پا بگذارند، و از فراهم ساختن نيرهاى مادى و معنوى غفلت كنند هرگز مشمول يارى او نخواهند بود، و بر عكس آنها كه با صفوف فشرده و نيات خالص و عزمهاى راسخ و تهيه همه گونه وسائل، به مبارزه با دشمن برمىخيزند دست حمايت پروردگار پشت سر آنها خواهد بود.
در حديث آمده است كه رسول خدا صلّىاللّهعليهوآله از جبرئيل پرسيد: توكّل بر خدا چيست؟ گفت: اينكه بدانى مخلوق، سود و زيانى به تو نمیرساند و از غير خدا كاملا مأيوس شوى. اگر انسان به اين درجه رسيد، جز براى خدا كار نمىكند و از غير خدا نمىهراسد و جز به خدا اميد ندارد و اين حقيقت توكّل است.
چند پیام کوتاه از آیه
پيروزیهاى طبيعى تحت الشعاع عوامل ديگر واقع مى شوند، امّا نصرت و امداد الهى تحت الشعاع قرار نمیگيرد. (إن ينصركم اللّه فلا غالب لكم)
پيروزى و شكست هردو با اراده خداوند است. (ينصركم ... يخذلكم)
ايمان، از توكّل بر خدا، جدا نيست. (فليتوكّل المتوكّلون)