دیدن تغییر در مستندات گوگل برای هر کسی که روی سئوی سایت چندزبانه کار میکند، میتواند زنگ بررسی باشد. این بار تغییر در مثالهای hreflang دیده شده است: جایی که قبلا کدهایی مانند en-gb و en-us آمده بودند، اکنون en-GB و en-US نوشته شدهاند. ظاهر خبر ممکن است این تصور را بسازد که گوگل از این پس فقط حروف بزرگ را برای کد کشور قبول میکند. چنین برداشتی با توضیح خود گوگل سازگار نیست.

گوگل همزمان با تغییر مثالها، جملهای به مستندات اضافه کرده است که میگوید مقدار hreflang به بزرگی و کوچکی حروف حساس نیست. حروف کوچک و بزرگ پذیرفته میشوند و نوشتن کد منطقه با حروف بزرگ، با شیوه نگارش کدهای منطقه هماهنگی دارد. پس با تغییر یک الزام پردازشی طرف نیستیم. مسئله بیشتر به روشنتر شدن راهنما و یکدست شدن مثالها مربوط است.
این تمایز شاید کوچک به نظر برسد، اما اثر عملی آن زیاد است. اگر تیمی خبر را نادرست بفهمد، ممکن است صدها صفحه را بیدلیل دستکاری کند. در پیادهسازی چندزبانه، هر تغییر گسترده باید با بررسی خروجی قالب، نقشه سایت، کش، نسخههای منتشرشده و ارتباط متقابل صفحهها همراه شود. بهتر است پیش از شروع چنین کاری، بدانیم دقیقا کدام مشکل را حل میکنیم.
برای روشن شدن موضوع، لازم است hreflang را از نقطه شروع ببینیم. سایتهایی که یک موضوع را برای کاربران زبانها یا منطقههای مختلف منتشر میکنند، میتوانند نسخههای متناظر را به گوگل معرفی کنند. یک فروشگاه، برای نمونه، ممکن است صفحه محصول انگلیسی ویژه آمریکا، نسخه انگلیسی ویژه بریتانیا و نسخه آلمانی همان محصول را داشته باشد. این صفحات قرار است بهعنوان نسخههای محلی یک محتوا شناخته شوند، نه سه صفحه بیارتباط.
اگر فقط دو نسخه دارید، باز هم رابطه میان آنها اهمیت دارد. اگر دهها زبان و بازار دارید، این رابطه به یک شبکه از صفحههای متناظر تبدیل میشود. کد hreflang بخشی از این شبکه است: نشان میدهد هر آدرس برای کدام زبان و در صورت نیاز برای کدام منطقه در نظر گرفته شده است. اما یک کد درست بدون آدرس درست و ارتباط دوطرفه، بهتنهایی مسئله را حل نمیکند.
در شکل en-GB، بخش en زبان انگلیسی را مشخص میکند و GB منطقه بریتانیا را. بخش منطقه اختیاری است. اگر صفحهای برای همه کاربران انگلیسیزبان طراحی شده، ممکن است کد زبان en مناسب باشد. اگر نسخهای مشخص برای بریتانیا وجود دارد، افزودن منطقه، هدف آن نسخه را دقیقتر بیان میکند. کشور بهتنهایی جای زبان نمینشیند و ترتیب این دو بخش نیز دلخواه نیست.
جمله تازه گوگل دقیقا کنار توضیح کدهای زبان و منطقه آمده است. از یک طرف میگوید hreflang به حالت حروف حساس نیست؛ از طرف دیگر، علت استفاده از حروف بزرگ برای منطقه را توضیح میدهد. نتیجه عملی این است که en-gb را نباید صرفا به دلیل حروف کوچک، یک کد شکسته نامید. برای نوشتن کدهای تازه، en-GB شکل منظمتری است.

نمونه پیشین مستندات، سه نسخه منطقهای انگلیسی را با مقدارهای en-gb، en-us و en-au نشان میداد. همانجا x-default نیز برای صفحه انتخاب کشور یا نسخه پیشفرض آمده بود. کاربرد این نمونه، نشان دادن رابطه میان چند نسخه بود؛ کوچک بودن حروف منطقه، پیام اصلی مثال نبود.

در نمونه تازه، مقدارهای متناظر به en-GB، en-US و en-AU تبدیل شدهاند. آدرسهایی که به آنها اشاره میشود، ممکن است همچنان مسیرهایی با حروف کوچک داشته باشند. این تفاوت کاملا طبیعی است: مقدار hreflang درباره زبان و منطقه صفحه حرف میزند و URL، نشانی همان صفحه است. نباید قواعد این دو را با هم مخلوط کرد.

نکته مربوط به URL ارزش تاکید دارد. وقتی گوگل میگوید مقدار hreflang نسبت به حروف حساس نیست، درباره همان مقدار صحبت میکند. این جمله به شما اجازه نمیدهد تصور کنید /en-gb/page و /en-GB/page در هر سایت حتما یک آدرس هستند. رفتار مسیر URL به تنظیمات سرور و سامانه انتشار وابسته است. در یک مهاجرت عجولانه، همین اشتباه میتواند آدرسهای تازه و خطاهای واقعی بسازد.
همچنین x-default را نباید زیر عنوان «کد منطقهای که باید بزرگ شود» قرار داد. این مقدار برای موقعیتی است که هیچکدام از نسخههای زبان یا منطقه با شرایط کاربر منطبق نیستند و صفحهای بهعنوان مسیر پیشفرض معرفی میشود. کاربرد آن با GB یا US متفاوت است. دیدن چند نمونه کنار هم نباید باعث شود همه مقدارها را با یک قاعده ظاهری تغییر دهیم.
فرض کنیم مسئول سئوی سایتی هستید که برای بریتانیا و آمریکا صفحات جدا دارد. اولین پرسش این نیست که gb کوچک نوشته شده یا GB بزرگ. ابتدا باید مطمئن شوید صفحه بریتانیا واقعا نسخه بریتانیایی همان صفحه آمریکاست. اگر یکی صفحه معرفی یک محصول و دیگری صفحه دستهبندی است، اتصال آنها بهعنوان دو نسخه محلی، صورت مسئله را نادرست تعریف میکند.
پرسش بعدی این است که هر صفحه به کدام آدرس اشاره میکند. تگ hreflang="en-GB" کنار URL نسخه آمریکایی، با تغییر حروف بهخودیخود درست نمیشود. باید مقصد را اصلاح کرد. در سایتهای فروشگاهی، داده محصولات ممکن است میان بازارها یکسان نباشد. محصولی حذف میشود، مسیر URL تغییر میکند یا صفحه جایگزین ندارد. تولید خودکار تگها بدون توجه به چنین تفاوتهایی میتواند نگاشتهای اشتباه بسازد.
پس از مقصد، به ارجاع هر صفحه به خودش برسید. گوگل در راهنمای خود میگوید هر نسخه باید خودش و نسخههای دیگر را در مجموعه معرفی کند. اگر صفحه بریتانیا فقط نسخه آمریکا را معرفی کند و خودش از فهرست جا بماند، مجموعه ارجاعها کامل نیست. این بررسی را باید در خروجی نهایی صفحه انجام داد، چون ممکن است تنظیمات پنل درست باشند اما قالب یا کش، خروجی دیگری تولید کند.
لینک برگشت نیز بخشی اساسی از ماجراست. وقتی صفحه بریتانیا صفحه آمریکا را معرفی میکند، صفحه آمریکا هم باید رابطه مناسب را در جهت مقابل بیان کند. اگر این ارجاع یکطرفه باشد، گوگل ممکن است آن ارتباط را نادیده بگیرد. در سایتهایی با انتشار تدریجی محتوا، این خطا شایع است: نسخه تازه ساخته میشود، اما صفحه قدیمی هنوز فهرست نسخههای قبل را نشان میدهد.
سپس آدرسها را بررسی کنید. راهنمای گوگل آدرس کامل را میخواهد؛ آدرسی شامل دامنه و شیوه دسترسی، نه فقط مسیر نسبی صفحه. URL مقصد باید همان صفحه مورد انتظار باشد. اگر صفحه به آدرس دیگری منتقل شده، حذف شده یا مقصد تگ به نسخه اشتباه میرسد، این موضوع برای تجربه کاربر و تفسیر ارتباط صفحات مهمتر از تفاوت کوچک و بزرگ بودن حروف است.
در یک سایت بزرگ، بررسی دستی همه صفحهها واقعبینانه نیست. راه بهتر، نمونهبرداری از چند نوع صفحه و سپس استفاده از ممیزی منظم برای یافتن الگوهای خطاست. صفحه اصلی یک بازار، یک دستهبندی، یک محصول و یک مقاله را انتخاب کنید. اگر خطایی تکرار میشود، منبع تولید آن را در قالب یا دادههای سایت پیدا کنید. با این روش، به جای اصلاح موردی هزاران تگ، علت مشترک مشکل را برطرف میکنید.
اگر سایت از نقشه سایت برای معرفی نسخهها استفاده میکند، همان رابطهها باید در آن درست باشند. اگر از تگ داخل HTML استفاده میکند، خروجی <head> صفحات را بررسی کنید. برای فایلهایی مانند PDF نیز هدر HTTP میتواند راه معرفی نسخهها باشد. گوگل این روشها را بهعنوان راههای مختلف بیان کرده و استفاده همزمان از همه آنها، مزیت ذاتی برای جستوجو ایجاد نمیکند. انتخاب روشی که تیم بتواند درست نگه دارد، مهمتر است.
برای پروژهای که تازه راهاندازی میشود، یک قرارداد ساده بنویسید: کد زبان با حروف کوچک، کد منطقه با حروف بزرگ، URL کامل، معرفی خود صفحه و نسخههای متناظر، و بررسی ارجاع برگشت. وقتی الگو از ابتدا روشن باشد، تیم توسعه و محتوا کمتر درباره شکل هر مقدار اختلاف پیدا میکنند. این نظم، نگهداری آینده را آسانتر میکند.
برای پروژه موجود، ابتدا یک فهرست از خطاهای واقعی بسازید. نمونهها میتوانند شامل کد زبان نادرست، منطقه نامعتبر، مقصد حذفشده، نگاشت به صفحه غیرمتناظر یا لینک برگشت ناقص باشند. اگر در کنار این موارد، شکل نوشتاری کدها هم یکدست نیست، میتوانید هنگام اصلاح اصلی آن را مرتب کنید. اما یکسانسازی ظاهری نباید جای کارهای مهمتر را بگیرد.
گاهی ابزارهای بررسی فنی، هر تفاوتی با الگوی دلخواه خود را در قالب هشدار نشان میدهند. هشدار باید تفسیر شود. اگر ابزاری میگوید en-gb با نگارش پیشنهادی سازگار نیست، این با ادعای «گوگل کد را نمیخواند» تفاوت دارد. برای تصمیمگیری، باید متن هشدار، خروجی واقعی سایت و راهنمای رسمی کنار هم قرار بگیرند. اولویت دادن به برچسب رنگی یک ابزار بدون فهم علت، میتواند زمان زیادی از تیم بگیرد.
از سوی دیگر، حساس نبودن به حروف نباید بهانهای برای بیدقتی در کدها شود. تفاوت en-GB با یک ترکیب اشتباه زبان و منطقه، فقط شکل حروف نیست. باید مطمئن باشید بخش اول واقعا زبان و بخش بعدی واقعا منطقه مورد نظر را معرفی میکند. صفحهای به زبان فرانسه برای کاربران کانادا، با برچسبی که زبان یا منطقه دیگری را معرفی میکند، ممکن است رابطه درستی برای نمایش نسخه محلی ایجاد نکند.
نکته مهم دیگر، کیفیت خود نسخههاست. hreflang محتوای نامتناسب را به نسخه محلی خوب تبدیل نمیکند. اگر عنوان، قیمت، شرایط ارسال یا اطلاعات حقوقی برای یک بازار متفاوت است، صفحه باید واقعا نیاز همان بازار را پاسخ دهد. اگر صفحه انگلیسی بریتانیا فقط برچسب بریتانیا گرفته ولی تجربه آن برای کاربران آن کشور آماده نشده، مشکل فراتر از تگ است. برچسب فنی، جای تصمیم محتوایی و محصولی را نمیگیرد.
در گزارش عملکرد نیز باید مراقب نتیجهگیری شتابزده بود. انتشار خبر تغییر مثالها و جابهجایی ترافیک در یک هفته، رابطه علت و معلولی را ثابت نمیکند. برای تحلیل، داده هر بازار، وضعیت ایندکس، تغییرات صفحات، فصل تقاضا و نگاشت نسخهها را بررسی کنید. اگر هیچچیز در سایت تغییر نکرده و گوگل صریحا هر دو شکل حروف را میپذیرد، نسبت دادن نوسان ترافیک به کوچک بودن gb پشتوانه محکمی ندارد.
این خبر برای تیم محتوا هم درس مشخصی دارد. افزودن نسخه تازه یک مقاله یا محصول، فقط انتشار ترجمه آن نیست. باید مشخص شود نسخه تازه معادل کدام صفحههاست و فهرست نسخهها در هر طرف بهروز شود. اگر یک بازار نسخهای از یک صفحه ندارد، بهتر است رابطهای ساختگی برای پر کردن جدول ایجاد نشود. کیفیت نقشه نسخهها از تعداد برچسبها مهمتر است.
برای تیم توسعه، فرصت خوبی است که محل تولید کدها را مشخص کند. اگر افزونه، قالب، سیستم مدیریت محتوا و نقشه سایت هر کدام بخشی از اطلاعات منطقهای را تولید میکنند، باید مالک داده روشن باشد. چند منبع مستقل ممکن است کدهای متفاوت یا URLهای ناهماهنگ بسازند. یک منبع قابل اعتماد و یک روند بررسی هنگام انتشار نسخه تازه، خطاهای تکراری را کمتر میکند.
در نهایت، تغییر مستندات را باید به اندازه خودش جدی گرفت. گوگل مثالها را منظمتر کرده و دلیل آن را هم گفته است. این توضیح برای نوشتن کدهای جدید مفید است، اما اعلام یک جریمه، عامل رتبهبندی تازه یا ضرورت مهاجرت فوری نیست. اگر امروز وقت محدودی برای سئوی بینالملل دارید، آن را صرف شناسایی صفحههای بیمعادل، لینکهای برگشت ناقص و مقصدهای اشتباه کنید. حروف بزرگ منطقه، بعد از درست بودن این رابطهها معنا پیدا میکنند.
تهیه شده توسط تیم تخصصی سئو سید احسان خسروی (مدیر، متخصص و مشاور استراتژیک سئو)