وقتی دربارهٔ سئو در چند کشور صحبت میکنیم، معمولاً بحث به ترجمهٔ محتوا، انتخاب زبان صفحه، دامنهٔ مناسب و پیدا کردن عبارتهای جستوجوی همان بازار میرسد. همهٔ اینها مهماند؛ اما پیش از تصمیمگیری دربارهٔ صفحه، باید به چیزی سادهتر نگاه کنیم: خودِ صفحهٔ نتایج در بازار هدف چگونه ساخته شده است؟ ممکن است برای یک دستهٔ جستوجو، کاروسل یا فیلتر ویژهای در یک منطقه وجود داشته باشد و همان قالب در منطقهٔ دیگر تعریف نشده باشد.

گوگل در سپتامبر ۲۰۲۶ صفحهای به مستندات خود افزود که این تفاوتها را منظمتر نشان میدهد. گزارش Search Engine Roundtable خبر انتشار آن را پوشش داده است. صفحهٔ گوگل نام قابلیت، منطقه و نوع پرسوجو را کنار هم میآورد و به راهنمای اختصاصی هر قالب پیوند میدهد. به همین دلیل میتوان از آن برای شروع تحقیق دربارهٔ یک بازار استفاده کرد؛ ولی نمیتوان تنها از روی حضور نام یک قابلیت در فهرست، دربارهٔ نمایش قطعی آن برای یک سایت نتیجه گرفت.
صفحهٔ راهنما دو فیلتر اصلی دارد: منطقهای که میخواهید بررسی کنید و دستهٔ پرسوجوی مرتبط با کسبوکارتان. با انتخاب آنها، ردیفهای مربوط دیده میشوند. هر ردیف به یک «امکان نمایش» اشاره میکند، نه به وعدهٔ حضور همهٔ سایتهای آن حوزه. برای فهم ردیف باید وارد راهنمای همان قابلیت شد و دید چه نوع سایتی واجد شرایط است، در چه بازار و پرسوجویی ظاهر میشود و آیا اقدام فنی یا فرایند مشارکت لازم دارد.
برای نمونه، دیدن واژهٔ «هتل» در چند ردیف نباید ما را به این نتیجه برساند که تمام ردیفها یک قابلیت واحد هستند. واحد گردآورنده، واحد تأمینکننده، کاروسل سایتهای مکانیابی و کاروسل آزمایشی دادههای ساختاریافته ممکن است همگی به شکلی با هتل ارتباط پیدا کنند، اما مخاطب و شرایطشان فرق دارد. اگر تنها ستون «نوع جستوجو» را بخوانیم و نام قالب را کنار بگذاریم، احتمال دارد توصیهٔ اشتباهی به صاحب سایت بدهیم.

تصویر یک اسکرینشات بلند از خود صفحهٔ راهنماست. کاربرد آن در مقاله این است که خواننده محل فیلترها و منطق سهستونی فهرست را ببیند. اندازهٔ عمودی تصویر باعث میشود متن ریز آن در پیشنمایش مقاله خوانا نباشد؛ بهتر است امکان باز کردن نسخهٔ کامل تصویر حفظ شود. این تصویر جای توضیح جزئیات هر قابلیت را نمیگیرد، اما خواننده را برای فهم بخشهای بعدی آماده میکند.
پیش از آنکه از این فهرست به یک توصیهٔ فنی برسیم، باید چهار چیز را مشخص کنیم. نخست، کاربر هدف در کدام منطقه جستوجو میکند؟ دوم، پرسوجوی او در کدام دسته قرار میگیرد؟ سوم، سایت ما چه نقشی دارد: گردآورنده، ارائهدهندهٔ مستقیم، ناشر تخصصی یا فروشگاه؟ چهارم، قابلیت موردنظر چه شرایطی برای حضور اعلام کرده است؟ پاسخ این چهار پرسش معمولاً از یک عبارت کلی مانند «سئوی اروپا» دقیقتر است.
برای ثبت نتیجهٔ بررسی، حتی یک یادداشت ساده کافی است:
بازار هدف و دستهٔ جستوجوی مهم را مشخص کنید.
شکل واقعی صفحهٔ نتایج را برای نمونههایی از همان جستوجو ثبت کنید.
قابلیت مربوط را در فهرست گوگل پیدا کنید و راهنمای اختصاصیاش را بخوانید.
اقدام لازم را فقط در صورتی تعریف کنید که نوع سایت و شرایط حضور با آن قابلیت سازگار باشد.
این مراحل تضمین حضور در هیچ قالبی نیستند. کمکشان این است که تیم، زمان خود را صرف کاری کند که واقعاً به بازار و مدل کسبوکارش مربوط است. افزودن نشانهگذاری، تهیهٔ خوراک داده یا تغییر معماری محتوا قبل از این بررسی، ممکن است پاسخی پرهزینه به پرسشی نادرست باشد.
بخش پرجزئیات این راهنما به منطقهٔ اقتصادی اروپا مربوط میشود. گوگل برای برخی جستوجوهای هتل، پرواز، حملونقل، محصول و کسبوکار محلی، واحدی مخصوص گردآورندگان معرفی کرده است. منظور از گردآورنده میتواند سرویسی باشد که اطلاعات چند عرضهکننده را کنار هم قرار میدهد: برای مثال، بعضی آژانسهای سفر آنلاین، سایتهای مقایسه یا فهرستهای کسبوکار. این واحد ممکن است نتیجههای یک گردآورندهٔ واجد شرایط را باز کند و امکان رفتن به گردآورندههای دیگر را هم بدهد.
برای حضور در این واحد، صرف داشتن صفحهای دربارهٔ یک هتل یا محصول کافی نیست. راهنمای رسمی از تأیید بهعنوان سرویس جستوجوی عمودی، محتوای مرتبط، تأمین دادهٔ لازم و رعایت استانداردهای کیفیت صحبت میکند. بسته به دستهٔ پرسوجو، سازوکار داده میتواند متفاوت باشد؛ مثلاً برخی دادهها از خوراک مستقیم و برخی از رابطهای برنامهنویسی به دست میآیند. این سطح از مشارکت با بهینهسازی معمول یک صفحهٔ محتوایی یکسان نیست.
در کنار آن، گوگل واحد تأمینکننده را برای ارائهدهندگان مستقیم معرفی کرده است؛ مانند هتل، شرکت هواپیمایی یا کسبوکار خدماتی. نکتهٔ مهم این است که این واحد فقط در صورتی دیده میشود که واحد گردآورنده نمایش داده شود. بنابراین حتی اگر یک سایت شرایط اولیهٔ ارائهدهندهٔ مستقیم را داشته باشد، نباید فرض کند برای هر پرسوجوی مرتبط، واحد مستقلی مخصوص او ظاهر خواهد شد.
راهنمای گوگل دربارهٔ دادهٔ لازم برای این گروه نیز متفاوت است. ارائهدهندهٔ مستقیم برای حضور در واحد تأمینکننده، بهصورت عمومی مجبور نیست دادهای بیش از اطلاعات قابل خزش سایت ارسال کند؛ اگر دادهٔ تکمیلی موجود باشد، ممکن است نمایش نتیجه را بهتر کند. این تفاوت برای صاحبان کسبوکار مهم است، چون توصیههای مربوط به گردآورنده را نباید بدون بررسی به یک هتل مستقل یا فروشندهٔ مستقیم منتقل کرد.
در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، مستندات واحدهای گردآورنده و تأمینکننده برای جستوجوهای کسبوکار محلی نیز بهروزرسانی شد. از این رو گزارش روز انتشار راهنما و نسخهٔ فعلی مستندات، دقیقاً یک مجموعه اطلاعات ثابت نیستند. هر زمان قرار است بر اساس یک خبر برای سایت تصمیم عملی گرفته شود، باید صفحهٔ رسمی همان قابلیت دوباره خوانده شود.
برای جستوجوهای شغلی در منطقهٔ اقتصادی اروپا، گوگل از کاروسل سایتهای کاریابی و یک فیلتر مخصوص نتایج گردآورنده صحبت میکند. در راهنمای این قابلیت آمده که ناشران برای واجد شرایط بودن، نیازی به افزودن نشانهگذاری تازه ندارند. این نکته بهویژه برای سایتی مهم است که میخواهد با دیدن واژهٔ «کاروسل» فوراً سراغ پیادهسازی اسکیما برود. نخست باید روشن شود دربارهٔ کدام کاروسل حرف میزنیم.
کاروسل اکوسیستم نیز در همین منطقه برای موضوعاتی چون آبوهوا، ورزش، امور مالی و ترجمه تعریف شده است؛ موضوعاتی که دادهٔ تصویری یا تعامل با داده میتواند به پاسخ کمک کند. وقتی کاربر روی یکی از گزینههای این کاروسل کلیک کند، به وبسایت مربوط میرود. گوگل برای همین قابلیت، نشانهگذاری ساختاریافتهٔ جدید یا خوراک دادهٔ ویژه را شرط اعلام نکرده است، اما دربارهٔ ارتباط محتوا و تخصص یا اعتبار منبع شرایطی بیان میکند.
در مقابل، کاروسل آزمایشی دادههای ساختاریافته، تجربهٔ دیگری است: فهرستی افقی که میتواند موجودیتهای یک سایت را با اطلاعاتی از همان سایت نشان دهد. راهنمای آن به نشانهگذاری ItemList همراه با نوع دادهٔ پشتیبانیشده اشاره میکند. این قابلیت در دستههایی از جستوجو برای منطقهٔ اقتصادی اروپا، ترکیه و آفریقای جنوبی تعریف شده است. پس حتی در یک بازار، دو «کاروسل» ممکن است از نظر شرایط فنی و شیوهٔ حضور تفاوت اساسی داشته باشند.
برای جستوجوهای مربوط به هتل و کسبوکار محلی در ترکیه، گوگل کاروسل سایتهای مکانیابی و فیلتر مرتبط را توضیح داده است. این قابلیت به کاربران اجازه میدهد سایتهای گردآورندهٔ مرتبط را در کاروسل ببینند و نتایج را به آن گروه محدود کنند. طبق راهنمای اختصاصی آن، افزودن نشانهگذاری تازه برای واجد شرایط بودنِ این کاروسل و فیلتر الزامی نیست.
تفاوت این قالب با کاروسل آزمایشی دادههای ساختاریافته نمونهٔ خوبی از اهمیت خواندن نام دقیق قابلیت است. هر دو ممکن است در بحث هتل مطرح شوند و هر دو به ترکیه مربوط باشند، اما یکی با توضیح مربوط به سایتهای گردآورندهٔ مکانها معرفی شده و دیگری شرایط نشانهگذاری ItemList دارد. اگر تیم محتوا فقط بگوید «در ترکیه کاروسل هتل وجود دارد»، هنوز اطلاعات لازم برای یک تصمیم اجرایی را نداده است.
برای سایتهایی که کاربران چند کشور را هدف میگیرند، همین تفاوت به انتخاب صفحه و داده نیز مربوط میشود. یک سایت معرفی و مقایسهٔ اقامتگاه، یک هتل مستقل و یک مقالهٔ آموزشی دربارهٔ سفر سه نوع حضور متفاوت در وب دارند. قرار نیست هر سه، تنها به دلیل داشتن واژهٔ «هتل» در صفحه، از یک قابلیت استفاده کنند. نقش سایت در اکوسیستم، پیش از انتخاب تاکتیک سئو باید روشن باشد.
در آفریقای جنوبی، گوگل برای برخی جستوجوهای مرتبط با سفر، محصولات، کرایهٔ خودرو، رزرو اتوبوس و سفارش غذا نشان و فیلتر ویژه معرفی کرده است. هدف این قابلیتها کمک به دیدهشدن پلتفرمهای واجد شرایط آفریقای جنوبی و آسانتر کردن بررسی نتایج مرتبط برای کاربران اعلام شده است. اما دربارهٔ نشان، گوگل جملهٔ صریحی دارد: این برچسب رتبهٔ نتایج را تغییر نمیدهد.
این توضیح یک درس کلی برای خواندن خبرهای سئو دارد. تغییر در ظاهر یک نتیجه میتواند از نظر تجربهٔ کاربر مهم باشد؛ فیلتر شدن نتایج نیز میتواند مسیر کاوش کاربر را عوض کند. با وجود این، هیچکدام را نباید بیدلیل «افزایش رتبه» نامید. اگر گزارشی نشان بدهد نتیجهای برچسب منطقهای دارد، هنوز نشان نداده جایگاه آن در سیستم رتبهبندی بهتر شده است.
همین مرز برای تحلیل عملکرد نیز ضروری است. ممکن است تغییرات کلیک در یک بازار با شکل تازهای از نمایش همزمان شود؛ اما همزمانی بهتنهایی علت را اثبات نمیکند. برای بررسی باید دادهٔ همان صفحات و پرسوجوها، دورهٔ زمانی، رقبا و ظاهر واقعی نتایج کنار هم گذاشته شوند. راهنمای گوگل به ما میگوید چه قابلیتی برای چه منطقهای تعریف شده است؛ گزارش عملکرد سایت باید بخش دیگری از پاسخ را فراهم کند.
در فهرست بررسیشده، قابلیتهای معرفیشده بهصورت مشخص برای منطقهٔ اقتصادی اروپا، ترکیه و آفریقای جنوبی آمدهاند. بنابراین نمیتوان از این خبر نتیجه گرفت همین قالبها برای کاربران داخل ایران نیز عرضه شدهاند. با این حال، کسبوکار یا ناشری که مخاطبش در بازارهای نامبرده حضور دارد، ممکن است دلیل خوبی برای بررسی این راهنما داشته باشد. معیار مهم، بازار و نوع جستوجوی کاربر هدف است.
برای مثال، سایتی فارسیزبان ممکن است برای مسافران ساکن ترکیه یا اروپا محتوا داشته باشد. فارسی بودن زبان سایت بهتنهایی پاسخ سؤال واجد شرایط بودن نیست؛ همانطور که داشتن دفتر در یک کشور نیز تمام شرایط حضور را تعیین نمیکند. باید دید راهنمای قابلیت دربارهٔ کاربران هدف، ماهیت کسبوکار، دادهٔ مورد نیاز و دستهٔ پرسوجو چه میگوید. از این مرحله به بعد است که میتوان دربارهٔ اولویت انتشار یا توسعهٔ فنی بحث کرد.
از سوی دیگر، اگر مخاطب یک سایت فقط در بازاری خارج از محدودهٔ اعلامشده است، انجام پروژهای برای «فعالسازی» همان قالب احتمالاً مبنای درستی ندارد. این گزاره به معنی بیاهمیت بودن کیفیت محتوا یا دادهٔ ساختاریافته برای آن سایت نیست؛ فقط میگوید یک قابلیت منطقهای را باید در محدودهٔ جغرافیایی اعلامشدهاش بررسی کرد. دقت در محدوده، جلوی تبدیل هر خبر گوگل به یک چکلیست عمومی را میگیرد.
برای استفاده از این راهنما، لازم نیست از تمام قابلیتها آغاز کنیم. بهتر است ابتدا چند گروه از پرسوجوهای مهم کسبوکار را انتخاب کنیم: جستوجوهایی که به آگاهی، مقایسه یا اقدام مستقیم کاربر منتهی میشوند. سپس برای بازارهای هدف، صفحهٔ نتایج را مشاهده و شکلهای نمایش را ثبت کنیم. وقتی تفاوتی دیده شد، میتوان در فهرست گوگل دنبال راهنمای همان قابلیت رفت و شرایط آن را خواند.
در مرحلهٔ بعد باید دید وبسایت واقعاً چه چیزی عرضه میکند. آیا دادهٔ چند تأمینکننده را جمع میکند؟ آیا خودش تأمینکنندهٔ مستقیم است؟ آیا اطلاعات تخصصی حوزهٔ آبوهوا، ورزش یا امور مالی منتشر میکند؟ آیا صفحهٔ دستهبندیای دارد که چند موجودیت را معرفی میکند؟ پاسخ این سؤالها مشخص میکند خواندن کدام راهنما اولویت دارد. از شباهت ظاهری صفحات نتایج نمیتوان شرایط حضور را حدس زد.
پس از این بررسی، تصمیم فنی معنا پیدا میکند. شاید لازم باشد دادهٔ موجودیتها دقیقتر و بهروزتر شود. شاید لازم باشد شرایط یک فرم مشارکت بررسی شود. شاید راهنمای قابلیت بگوید نشانهگذاری تازه لازم نیست و تیم باید روی کیفیت محتوای موجود تمرکز کند. شاید هم صفحهای مشخص واقعاً نامزد اجرای دادهٔ ساختاریافتهٔ مربوط به کاروسل آزمایشی باشد. هرکدام از این تصمیمها نتیجهٔ پژوهش جداگانهای است، نه نسخهای ثابت برای همهٔ سایتها.
برای سنجش نتیجه نیز باید واژهها را دقیق به کار برد. واجد شرایط شدن با نمایش قطعی برابر نیست. نمایش یک قالب با ارتقای رتبه برابر نیست. تغییر نرخ کلیک هم بهتنهایی ثابت نمیکند همان قالب علت تغییر بوده است. گزارش حرفهای باید مشخص کند چه چیزی در مستندات آمده، چه چیزی در نتایج مشاهده شده و چه چیزی فقط یک فرضیهٔ تحلیلی است.
خبر انتشار راهنما چند سطر بیشتر نیست، اما فهرست و صفحات وابسته به آن به پرسشهای واقعی کسبوکار پاسخ میدهند. آیا یک سایت مقایسهای در اروپا باید مسیر حضور در واحد گردآورنده را بررسی کند؟ آیا یک فروشندهٔ مستقیم شرایط متفاوتی دارد؟ آیا برای کاروسل شغل به نشانهگذاری تازه نیاز است؟ آیا برچسب آفریقای جنوبی رتبه را تغییر میدهد؟ پاسخ هرکدام در راهنمای متفاوتی قرار گرفته و نمیشود آنها را با یک توصیهٔ عمومی جمع کرد.
این موضوع، معنای سئو در چند بازار را هم روشنتر میکند. کار فقط ترجمهٔ عنوان و تنظیم صفحه برای یک عبارت نیست. باید بدانیم کاربر در آن بازار چه مسئلهای را جستوجو میکند، گوگل چه قالبهایی برای پاسخ به آن مسئله تعریف کرده و مدل سایت ما در کدام بخش این تجربه قرار میگیرد. سپس میتوان دربارهٔ محتوای بهتر، دادهٔ دقیقتر و اقدام فنی متناسب تصمیم گرفت.
اگر قرار باشد یک نکته از این مستندات در ذهن بماند، همین است: پیش از مقایسهٔ عملکرد دو بازار، صفحهٔ نتایج آنها را مقایسه کنید. یک عدد رتبه ممکن است بخشی از واقعیت را نشان دهد، اما دربارهٔ کاروسلها، فیلترها و مسیرهای دیگر رسیدن کاربر به سایت چیزی نگوید. فهرست گوگل نقشهٔ اولیهای برای طرح سؤالهای بهتر است؛ مشاهدهٔ نتایج و دادهٔ خود سایت، ادامهٔ همان بررسیاند.
تهیه شده توسط تیم تخصصی سئو سید احسان خسروی (مدیر، متخصص و مشاور استراتژیک سئو)