ویرگول
ورودثبت نام
احسان خسروی / استراتژیست و مشاور سئو (Off-page)
احسان خسروی / استراتژیست و مشاور سئو (Off-page)🤝 @triboon_net SEO Solutions Partner 🛠مشاور و متخصص سئو خبرگزاری‌های موفق؛ اقتصادآفرین، افق‌اقتصادی و... 🏅طراح و مجری کمپین‌های آف‌پیج
احسان خسروی / استراتژیست و مشاور سئو (Off-page)
احسان خسروی / استراتژیست و مشاور سئو (Off-page)
خواندن ۱۱ دقیقه·۱ ماه پیش

موج سوم آپدیت اسپم سپتامبر گوگل؛ از نوسان نتایج تا بررسی اثر واقعی بر سایت

آپدیت اسپم سپتامبر ۲۰۲۶ گوگل در ۲۴ سپتامبر آغاز شد. در اطلاعیه رسمی، گوگل گفته است این تغییر در همه کشور ها و زبان‌ها اعمال می‌شود و انتشار کامل آن ممکن است تا دو هفته زمان ببرد. زمان‌بندی طولانی‌تر نسبت به چند آپدیت اسپم اخیر، پیگیری تغییرات نتایج را دشوارتر کرده است؛ زیرا نوسان‌ ها ممکن است در چند روز جدا از هم دیده شوند.

موج سوم آپدیت اسپم سپتامبر گوگل؛ از نوسان نتایج تا بررسی اثر واقعی بر سایت
موج سوم آپدیت اسپم سپتامبر گوگل؛ از نوسان نتایج تا بررسی اثر واقعی بر سایت

در گزارش‌های پایش نتایج، سه بازه بیشتر مورد توجه قرار گرفته‌اند: حدود ۲۵ تا ۲۷ سپتامبر، حوالی ۳۰ سپتامبر و سپس روزهای ۴ تا ۶ اکتبر. برخی تحلیلگران بازه اخیر را «موج سوم» نامیده‌اند. این عبارت توصیفی از داده‌های مشاهده‌شده است و نباید آن را با اعلام رسمی مرحله سوم از سوی گوگل اشتباه گرفت . تا زمان بررسی این گزارش نیز تاریخ پایان آپدیت در داشبورد رسمی ثبت نشده بود.

در عمل، این خبر برای صاحبان سایت یک سوال مشخص ایجاد می‌کند: اگر ترافیک ارگانیک در همین دوره تغییر کرده، چطور می‌توان احتمال ارتباط آن با آپدیت را بررسی کرد ؟ پاسخ از یک نمودار عمومی به دست نمی‌آید. باید تاریخ‌ها را دقیق ثبت کرد، عملکرد سایت را به بخش‌های کوچک‌تر شکست و علت‌های دیگر را هم سنجید.

چه چیزی رسما اعلام شده است؟

اطلاعات رسمی درباره آپدیت کوتاه و روشن است. نام آن September 2026 Spam Update است، از ۲۴ سپتامبر آغاز شده، گستره آن جهانی است، همه زبان‌ها را در بر می‌گیرد و انتشارش ممکن است تا دو هفته طول بکشد. در این اطلاعیه، گوگل نگفته چه درصدی از جست‌وجوها تغییر می‌کند یا کدام دسته از روش‌های اسپم بیش از بقیه تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

این محدودیت اطلاعات طبیعی است. گوگل معمولا جزئیات فنی سیستم‌های تشخیص اسپم را منتشر نمی‌کند. بنابراین هر تحلیلی که یک روش خاص، یک نوع سایت یا یک صنعت را هدف قطعی این آپدیت معرفی می‌کند، باید شواهد مستقل و مشخص ارائه دهد. نام «آپدیت اسپم» به تنهایی برای چنین نتیجه‌ای کافی نیست.

تفاوت میان «زمان انتشار» و «زمان اثر مشاهده‌شده» نیز مهم است. آغاز رسمی در ۲۴ سپتامبر به این معنی نیست که رتبه همه صفحات در همان روز تغییر کرده است. از سوی دیگر، تغییر یک صفحه در روزهای بعد هم به خودی خود اثبات نمی‌کند که همان آپدیت علت آن بوده است.

سه بازه زمانی که باید جدا بررسی شوند

نخستین تغییرات قابل توجه در ابزارهای رصد نتایج حدود ۲۵ تا ۲۷ سپتامبر مشاهده شد. پس از آن، گزارش‌ها از آرام‌تر شدن نسبی داده‌ها و سپس افزایش دوباره نوسان حوالی ۳۰ سپتامبر حکایت داشتند. سومین بازه از ۴ تا ۶ اکتبر دیده شد. این الگو مبنای تعبیر «موج سوم» قرار گرفته است.

برای تحلیل یک سایت، بهتر است هر سه بازه به طور جداگانه در داده‌های داخلی علامت‌گذاری شوند. سایتی که از ۲۶ سپتامبر افت کرده، با سایتی که تا ۵ اکتبر روندی ثابت داشته و بعد تغییر کرده، از نظر زمان شروع مسئله یکسان نیست. این تفاوت می‌تواند در انتخاب URLهای نمونه و مرور تغییرات فنی نقش داشته باشد.

سه بازه زمانی که باید جدا بررسی شوند
سه بازه زمانی که باید جدا بررسی شوند

با این حال، نباید تاریخ‌ها را بیش از حد دقیق و قطعی تلقی کرد. ابزارها ممکن است داده‌ها را در زمان‌های متفاوت به‌روز کنند. بخشی از اختلاف میان نمودارها نیز به نوع کوئری‌ها، کشور و دستگاهی مربوط است که هر ابزار می‌سنجد. در گزارش سئو، یک بازه چندروزه معمولا توصیف دقیق‌تری از یک قله واحد در نمودار است.

آیا نوسان ۴ تا ۶ اکتبر آخرین بخش انتشار بوده است؟ در گزارش تحلیلی چنین احتمالی مطرح شده، اما پایان آپدیت را فقط وقتی می‌توان قطعی دانست که گوگل آن را در داشبورد رسمی ثبت کند. تا آن زمان، برنامه بررسی باید امکان ادامه نوسان را در نظر داشته باشد.

داده ابزارهای پایش رتبه را چگونه بخوانیم؟

ابزارهای پایش نتایج، نمونه‌ای از جست‌وجوها را در بازه‌های زمانی مختلف دنبال می‌کنند. وقتی جایگاه صفحات یا ترکیب نتایج در آن نمونه بیشتر از معمول تغییر کند، شاخص نوسان بالا می‌رود. این شاخص، تعداد سایت‌های متخلف یا تعداد دامنه‌هایی را که از آپدیت آسیب دیده‌اند نشان نمی‌دهد.

دو ابزار ممکن است یک دوره را با شدت متفاوتی ثبت کنند و هر دو هم داده مفیدی داشته باشند. نمونه کوئری‌ها، پوشش جغرافیایی، روش محاسبه نوسان و زمان دریافت نتایج می‌تواند فرق کند. از این رو، مقایسه جهت کلی چند نمودار معمولا مفیدتر از مقایسه مستقیم عددهای آنهاست.

داده ابزارهای پایش رتبه را چگونه بخوانیم؟
داده ابزارهای پایش رتبه را چگونه بخوانیم؟

وجود یک قله در نمودار عمومی، برای تیم سئو نشانه‌ای است که بررسی را از چه بازه‌ای آغاز کند. این قله هنوز پاسخ نمی‌دهد کدام صفحات سایت تغییر کرده‌اند، برای چه کوئری‌هایی افت داشته‌اند و آیا کاهش Click به علت افت رتبه بوده است یا تغییر تقاضای جست‌وجو.

حتی نموداری که داده چند ابزار را کنار هم جمع می‌کند نیز همین محدودیت را دارد. تجمیع، تصویر کلی‌تری از هم‌زمانی نوسان می‌سازد؛ اما فرایند داخلی الگوریتم را آشکار نمی‌کند و جای تحلیل داده سرچ کنسول را نمی‌گیرد.

داده ابزارهای پایش رتبه را چگونه بخوانیم؟
داده ابزارهای پایش رتبه را چگونه بخوانیم؟

بررسی عملکرد سایت از کجا شروع می‌شود؟

گزارش Performance سرچ کنسول را باز کنید و Click، Impression، CTR و Average Position را در دوره‌های مشابه مقایسه کنید. در صورت امکان، روزهای یکسان هفته را کنار هم قرار دهید. اگر فعالیت سایت یا موضوع آن فصلی است، مقایسه با دوره مشابه سال قبل هم می‌تواند ضروری باشد.

نخست مشخص کنید تغییر در کدام معیار رخ داده است. افت هم‌زمان Click و Impression با کاهش حضور در نتایج سازگار است، هرچند هنوز علت آن روشن نیست. اگر Impression ثابت مانده ولی Click پایین آمده، باید CTR، ترکیب کوئری‌ها، عنوان صفحات و ظاهر نتایج را هم بررسی کرد.

سپس به جای اکتفا به خط کلی نمودار، به جدول Pages بروید. صفحات را بر اساس میزان تفاوت Click مرتب کنید. ممکن است بیشتر افت سایت از تعداد کمی URL پرمخاطب آمده باشد. ممکن است برعکس، تعداد زیادی صفحه در یک دسته مشخص افت مشابه داشته باشند. این دو الگو پیامد یکسانی برای بررسی ندارند.

بعد جدول Queries را برای همان صفحات ببینید. اگر صفحه‌ای چند کوئری اصلی خود را از دست داده، تغییر عملکرد آن باید در سطح همان عبارت‌ها بررسی شود. اگر رتبه تقریبا ثابت است اما Impression کم شده، احتمال تغییر تقاضای جست‌وجو جدی‌تر می‌شود. اگر Impression ثابت است و CTR پایین آمده، موضوع دیگری در میان است.

کشور، دستگاه و نوع جست‌وجو نیز باید جدا شوند. داده Web را با Images یا News در یک نتیجه کلی مخلوط نکنید. کاهش عملکرد در یک بازار خاص می‌تواند با تغییر تقاضای همان بازار، رقابت محلی یا وضعیت صفحات چندزبانه ارتباط داشته باشد. بررسی این جزئیات، فرضیه‌های قابل آزمون می‌سازد.

تفاوت افت کل سایت و افت یک گروه از صفحات

فرض کنید مجموع Click سایت ده درصد کم شده است. این عدد به تنهایی اطلاعات محدودی دارد. اگر افت از سه صفحه بسیار پربازدید آمده باشد، باید همان صفحات، کوئری‌هایشان و تغییرات صفحه نتایج را بررسی کرد. اگر افت در صد ها صفحه از یک قالب مشترک دیده شود، سرنخ مهم‌تری درباره مشکل ساختاری یا محتوایی وجود دارد.

دسته‌ بندی صفحات بر اساس پوشه، نوع محتوا، تاریخ انتشار یا قالب، به پیدا کردن الگو کمک می‌کند. برای مثال، صفحات محصول، مقاله‌های آموزشی و صفحات دسته‌بندی را جدا بررسی کنید. اگر یک گروه تغییر شدید داشته و گروه‌های دیگر ثابت‌ اند، بررسی در سطح کل دامنه ممکن است مسئله را پنهان کند.

به تاریخ انتشار یا ویرایش صفحات توجه کنید. صفحاتی که در همان دوره بازنویسی شده‌اند، با صفحاتی که ماه‌ها تغییری نداشته‌اند، شواهد یکسانی به دست نمی‌دهند. تغییر عنوان، حذف بخش‌های اصلی متن، ادغام صفحات یا تغییر لینک‌سازی داخلی می‌تواند روند هر گروه را تغییر دهد.

نمونه‌گیری هم باید حساب‌شده باشد. انتخاب فقط یک URL با بیشترین افت ممکن است نتیجه را منحرف کند. چند صفحه افت‌کرده، چند صفحه ثابت و در صورت وجود چند صفحه رشدکرده از یک دسته انتخاب کنید. مقایسه آنها گاهی الگوی مشخص‌تری از بررسی تک‌صفحه‌ای نشان می‌دهد.

علت‌های فنی را پیش از نسبت دادن افت به آپدیت بررسی کنید

در بازه انتشار یک آپدیت، سایت‌ها همچنان تغییر می‌کنند. استقرار نسخه جدید، تنظیم اشتباه noindex، تغییر robots.txt، ریدایرکتهای معیوب، مشکلات سرور یا تغییر کنونیکال می‌توانند هم‌زمان با نوسان عمومی گوگل رخ دهند. اگر این موارد بررسی نشوند، هر افتی به نام آپدیت ثبت می‌شود.

برای گروهی از URLهای آسیب‌دیده، وضعیت ایندکس را در سرچ کنسول بررسی کنید. URL Inspection برای چند صفحه نمونه می‌تواند سرنخ‌هایی درباره نسخه ایندکس‌شده، کنونیکال و دسترس‌پذیری بدهد. گزارش Page indexing نیز برای تشخیص الگوی گسترده‌تر مفید است.

لاگ تغییرات فنی و محتوایی را کنار نمودار عملکرد قرار دهید. اگر افت درست بعد از تغییر قالب یا ریدایرکت رخ داده، این هم‌زمانی باید بررسی شود. چنین بررسی‌ای ثابت نمی‌کند آپدیت نقشی نداشته، اما یک علت قابل آزمون‌تر را وارد تحلیل می‌کند.

کیفیت داده هم مهم است. تاخیر گزارش‌دهی، فیلتر اشتباه، مقایسه روزهای نابرابر یا بررسی یک Property ناقص در سرچ کنسول می‌تواند برداشت غلط بسازد. پیش از نتیجه‌گیری درباره یک آپدیت بزرگ، باید مطمئن شد خود اندازه‌گیری درست انجام شده است.

نقش تقاضای جست‌وجو و شکل صفحه نتایج

کاهش ترافیک همیشه از کاهش رتبه شروع نمی‌شود. تعداد جست‌وجوهای یک موضوع ممکن است تغییر کند. برای موضوعات خبری، این تغییر می‌تواند در چند روز بسیار شدید باشد. برای موضوعات فصلی، افت امروز شاید مشابه افت همین هفته در سال قبل باشد.

به همین دلیل، تحلیل Query باید در کنار روند تقاضا انجام شود. اگر جایگاه صفحه تقریبا ثابت مانده و Impression چند کوئری اصلی کمتر شده، نباید بلافاصله سراغ توضیح الگوریتمی رفت. ابزارهایی مانند Google Trends می‌توانند به ارزیابی جهت کلی تقاضا کمک کنند، هرچند جای داده واقعی سایت را نمی‌گیرند.

تغییر ظاهر نتایج نیز بر Click اثر دارد. اگر بخشی از توجه کاربر به ویژگی دیگری در صفحه نتایج منتقل شود، ممکن است صفحه شما با رتبه نزدیک به گذشته Impression بگیرد اما کلیک کمتری دریافت کند. در این وضعیت، مسئله را باید از افت رتبه جدا کرد.

همچنین Average Position یک میانگین است و ترکیب کوئری‌ها روی آن اثر می‌گذارد. تغییر آن به تنهایی توضیح کاملی از عملکرد سایت نیست. برای صفحات مهم، بررسی روند کوئری‌های اصلی معمولا دقیق‌تر از قضاوت بر اساس یک میانگین کلی است.

سیاست‌های اسپم و محدوده نتیجه‌گیری

راهنمای گوگل می‌گوید سایت‌هایی که پس از آپدیت اسپم تغییر می‌کنند، باید سیاست‌های اسپم جست‌وجو را مرور کنند. این توصیه منطقی است؛ زیرا هدف کلی آپدیت، بهبود شناسایی رفتارهای ناسازگار با این سیاست‌هاست. اما توصیه به بررسی، مساوی با اثبات تخلف برای هر سایت افت‌کرده نیست.

سیاست‌های گوگل موارد متفاوتی را پوشش می‌دهند: Cloaking، صفحات Doorway، Keyword Stuffing، سوءاستفاده از محتوای تولیدشده در مقیاس بالا، Link Spam و روش‌های دیگر. درباره آپدیت سپتامبر نباید بدون اعلام رسمی گفت دقیقا کدام مورد تغییر کرده است.

اگر در بررسی داخلی، الگوی مشخصی پیدا شد، آن را با متن سیاست مربوط مقایسه کنید. برای مثال، اگر گروهی از صفحات تقریبا مشابه فقط برای پوشش ترکیب‌های نزدیک از کوئری‌ها ایجاد شده‌اند، ارزش واقعی هر صفحه و مقصدی را که کاربر در نهایت به آن هدایت می‌شود بسنجید. اگر محتوای انبوهی از منابع دیگر گردآوری شده، تفاوت و ارزش افزوده آن را بررسی کنید.

در مقابل، استفاده از یک فناوری یا قالب به‌تنهایی نشانه اسپم نیست. آنچه در سیاست‌ها اهمیت دارد، رفتار مشخص، هدف ایجاد صفحات و نتیجه‌ای است که به کاربر ارائه می‌شود. بررسی باید به شواهد URLهای واقعی متکی باشد، نه به فهرست‌های کلی و حدس درباره الگوریتم.

اصلاحات را چگونه اولویت‌بندی کنیم؟

اگر مشکل فنی روشن و قابل تکرار پیدا شده است، اصلاح آن اولویت دارد. اگر گروهی از صفحات به‌وضوح با یک سیاست اسپم ناسازگار است، باید ریشه مسئله در فرایند تولید یا انتشار آن گروه اصلاح شود. در هر دو حالت، ثبت تاریخ و دامنه تغییرات برای سنجش نتیجه ضروری است.

اگر هیچ الگوی مشخصی پیدا نشده، بازنویسی انبوه مقاله‌ها یا حذف گسترده URLها تصمیم مناسبی نیست. چنین اقداماتی هم هزینه دارند و هم امکان مقایسه پیش و پس از آپدیت را کاهش می‌دهند. بهتر است ابتدا نمونه صفحات و فرضیه‌ها محدود شوند.

بهبود یک گروه از صفحات نیز باید بر اساس مسئله واقعی آن گروه انجام شود. اگر صفحه اطلاعات ناقص دارد، تکمیل آن معنا دارد. اگر چند URL یک هدف جست‌وجوی مشابه را پوشش می‌دهند، ساختارشان باید بررسی شود. اگر مسئله کاهش تقاضاست، بازنویسی بی‌هدف محتوا لزوما ترافیک ازدست‌رفته را برنمی‌گرداند.

گوگل هشدار می‌دهد که پس از اصلاح موارد ناسازگار با سیاست‌ها، بازگشت عملکرد ممکن است ماه‌ها طول بکشد. بنابراین نتیجه اصلاحات را نباید فقط با داده روز بعد سنجید. باید مشخص باشد چه چیزی تغییر کرده، از چه تاریخی و در کدام بخش سایت.

داده‌های موجود از سه بازه نوسان طی آپدیت اسپم سپتامبر ۲۰۲۶ حکایت دارند. بازه ۴ تا ۶ اکتبر همان چیزی است که «موج سوم» نامیده شده است. این عبارت برای توصیف داده ابزارهای عمومی مفید است، اما به معنی تایید رسمی یک مرحله سوم یا پایان انتشار آپدیت نیست.

برای ارزیابی اثر بر یک سایت، مسیر بررسی روشن‌تر از نام‌گذاری موج‌هاست: مقایسه دوره‌های مشابه در سرچ کنسول، تفکیک صفحه و کوئری، بررسی کشور و دستگاه، مرور وضعیت ایندکس و تغییرات فنی، سنجش تقاضای جست‌وجو و در نهایت تطبیق الگوهای واقعی با سیاست‌های اسپم گوگل.

ممکن است نتیجه این بررسی، ارتباط محتمل با آپدیت باشد؛ ممکن است یک مشکل فنی مستقل پیدا شود؛ یا ممکن است داده فعلی برای نتیجه قطعی کافی نباشد. هر سه نتیجه از نسبت دادن فوری تمام افت‌ها به یک نمودار عمومی دقیق‌ترند.

تهیه شده توسط تیم تخصصی سئو سید احسان خسروی (مدیر، متخصص و مشاور استراتژیک سئو)

سید احسان خسرویسئوگوگلسایت
۰
۰
احسان خسروی / استراتژیست و مشاور سئو (Off-page)
احسان خسروی / استراتژیست و مشاور سئو (Off-page)
🤝 @triboon_net SEO Solutions Partner 🛠مشاور و متخصص سئو خبرگزاری‌های موفق؛ اقتصادآفرین، افق‌اقتصادی و... 🏅طراح و مجری کمپین‌های آف‌پیج
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید