ممکن است یک صفحه هزاران کلمه متن داشته باشد و همچنان کار مخاطب را انجام ندهد. کسی که برای محاسبه یک هزینه وارد صفحه شده، پیش از هر چیز به ابزار درست و نتیجه قابل فهم نیاز دارد. کسی که مشخصات یک محصول را جستوجو میکند، باید اطلاعات لازم برای بررسی آن را پیدا کند. در مقاله آموزشی نیز مخاطب انتظار دارد پاسخ روشن و قابل اعتماد بگیرد.

گوگل در راهنمای محتوای مفید، تعریف «محتوای اصلی» را توضیح داده است: هر بخش صفحه که مستقیم به هدف آن کمک کند. متن و رسانه، ابزار تعاملی، مشارکت کاربران، اطلاعات داخل تبها و حتی عنوان و هدینگها ممکن است در این تعریف قرار بگیرند. معیار انتخاب آنها، نقششان در انجام کار صفحه است.
Search Engine Roundtable بخشهای اضافهشده به راهنمای گوگل را گزارش کرده و ماری هینز نیز درباره کاربرد عملی آنها نوشته است. خواندن این دو منبع در کنار متن رسمی گوگل، یک نتیجه کاربردی دارد: بررسی کیفیت محتوا باید از شناخت هدف صفحه آغاز شود و همه اجزای موثر در تجربه مخاطب را در بر بگیرد.
یک تعریف ثابت نمیتواند برای همه انواع صفحات، فهرست یکسانی از اجزای اصلی بسازد. در صفحه آموزشی، متن توضیحی و تصویر مناسب ممکن است پاسخ را کامل کنند. در یک انجمن پرسش و پاسخ، گفتوگوی کاربران بخش مهم تجربه است. در صفحهای که یک ابزار آنلاین ارائه میدهد، کارکرد ابزار جایگاه مرکزی دارد.
به همین دلیل، بهتر است پیش از بررسی تعداد کلمات، چینش هدینگها یا حجم تصویرها، هدف صفحه نوشته شود. کاربر چه چیزی میخواهد بداند یا انجام دهد؟ صفحه چه نتیجهای را وعده میدهد؟ کدام قسمت آن وعده را عملی میکند؟ پاسخ این پرسشها مرز بررسی کیفیت را تعیین میکند.
فرض کنید صفحهای با عنوان راهنمای انتخاب یک محصول منتشر شده است. اگر متن تنها چند ویژگی عمومی را تکرار کند و مشخصات لازم برای مقایسه گزینهها را نداشته باشد، طولانی شدن آن کمکی به تصمیم کاربر نمیکند. در مقابل، جدول دقیق مشخصات و توضیح محدودیت هر گزینه ممکن است بخش مهمتری از تجربه باشد.
تعریف گوگل به ما اجازه میدهد اجزای صفحه را بر اساس کارکرد بررسی کنیم. هر صفحه باید با هدف خودش سنجیده شود. وقتی تعریف را به هدف صفحه وصل کنیم، مرز محتوای اصلی روشنتر میشود.


در بسیاری از سایتها هنوز «تولید محتوا» مترادف نوشتن مقاله است. متن برای پاسخ دادن، توضیح دادن و ساختن مسیر فهم اهمیت دارد؛ اما گوگل صریحا رسانههای اصلی صفحه را نیز در تعریف خود جای داده است. تصویر، صدا و ویدیو زمانی که به هدف صفحه کمک کنند، بخشی از همان پاسخاند.
برای نمونه، در راهنمای تشخیص تفاوت دو نوع کالا، تصویر واضح میتواند چیزی را نشان دهد که توضیح متنی بهسختی منتقل میکند. در آموزش یک فرایند عملی، ویدیوی کوتاه ممکن است ترتیب انجام مراحل را روشن کند. این رسانهها باید اطلاعات مفید ارائه دهند و با ادعاهای متن سازگار باشند.
همین نکته درباره عنوان صفحه هم برقرار است. عنوان باید به مخاطب بگوید چه چیزی در صفحه پیدا میکند. اگر وعده پاسخ مشخصی داده شود ولی بدنه فقط موضوعی نزدیک به آن را توضیح دهد، حتی متن خوب نیز انتظار ساختهشده را برآورده نمیکند.
هدینگها مسیر خواندن را شکل میدهند. کاربری که برای یافتن پاسخ یک پرسش خاص به صفحه رسیده، معمولا همه بخشها را به ترتیب نمیخواند. ساختار درست به او کمک میکند بخش مرتبط را پیدا کند. بنابراین عنوان و هدینگها در کیفیت تجربه نقش واقعی دارند.
در یک صفحه محاسبه، خود ماشینحساب ممکن است اصلیترین محتوا باشد. اگر ورودیهای لازم روشن نباشند، فرمول اشتباه اجرا شود یا نتیجه بدون توضیح نمایش داده شود، افزودن متن بیشتر مسئله اصلی را حل نمیکند.
برای بررسی چنین صفحهای، باید از همان مسیر کاربر عبور کرد. آیا میداند چه دادهای وارد کند؟ آیا خطاها قابل فهماند؟ آیا خروجی واحد درست دارد؟ آیا شرایط و محدودیتهای نتیجه گفته شده است؟ پاسخ این پرسشها به کیفیت صفحه نزدیکتر از شمارش تعداد پاراگرافهاست.
ابزارهای مقایسه، جستوجوی داخلی و دیگر قابلیتهای تعاملی نیز میتوانند محتوای اصلی باشند. با این حال، وجود ابزار به خودی خود ارزش ایجاد نمیکند. اگر ابزار با هدف صفحه ارتباط نداشته باشد یا نتیجه آن قابل اعتماد نباشد، حضورش حتی میتواند تصمیم مخاطب را دشوارتر کند.
تیم محتوا در این صفحات باید با طراحی و توسعه هماهنگ باشد. متن راهنما، نامگذاری فیلدها، پیام خطا و توضیح نتیجه، همه در کنار عملکرد فنی ابزار تجربه کاربر را میسازند. کیفیت فقط در یکی از این بخشها شکل نمیگیرد.
راهنمای گوگل مشارکت کاربران را نیز در میان نمونههای محتوای اصلی قرار میدهد؛ البته وقتی این مشارکتها مستقیم به هدف صفحه کمک کنند. در یک انجمن، پاسخهای کاربران ممکن است دلیل اصلی مراجعه مخاطب باشند. در صفحه محصول، نظرهای واقعی درباره تجربه استفاده میتوانند پرسشهایی را پاسخ دهند که مشخصات رسمی محصول پوشش نمیدهد.
وجود نظرات کافی نیست. مخاطب باید بتواند نظر مرتبط را پیدا کند و شرایط تجربه نویسنده آن را بفهمد. نظر کوتاه و مبهم درباره «خوب بودن» محصول، معمولا به اندازه توضیح درباره اندازه، دوام یا کاربرد آن مفید نیست.
اطلاعات قدیمی یا گمراهکننده در بخش مشارکت کاربران نیز باید جدی گرفته شود. اگر صفحه بر گفتوگو تکیه دارد، کیفیت آن گفتوگو در کیفیت تجربه صفحه اثر دارد. تیم سایت باید میان نمایش تجربه واقعی و حفظ قابلیت اعتماد بخش نظرات تعادل برقرار کند.
در بعضی صفحات، نظر کاربران نقش مکمل دارد. در بعضی دیگر، پاسخ اصلی در همان بخش قرار میگیرد. هدف صفحه تعیین میکند کدام وضعیت برقرار است. نمیتوان همه نظرات را صرفا به دلیل قرار گرفتن در انتهای صفحه، کماهمیت دانست.
گوگل مشخصات محصول، نکات ایمنی و نظرهای کاربران داخل تبها یا بخشهای بازشونده را نیز از نمونههای احتمالی محتوای اصلی میداند. بنابراین ساختار ظاهری صفحه به تنهایی جایگاه اطلاعات را تعیین نمیکند.
سؤال مهمتر این است که آیا مخاطب میتواند اطلاعات موردنیاز خود را پیدا کند. اگر مشخصات ضروری در تبی با عنوان نامفهوم قرار گرفتهاند، کیفیت اطلاعات بهتنهایی کافی نیست. اگر پاسخ یک پرسش مهم پس از چند کلیک پنهان شده باشد، مسیر رسیدن به آن باید بررسی شود.
برای صفحه محصول، میتوان چند پرسش واقعی خریداران را انتخاب کرد و مسیر یافتن پاسخشان را آزمود. آیا اطلاعات موجود است؟ آیا بین متن اصلی و تب مشخصات تناقضی وجود دارد؟ آیا نکات ایمنی یا شرایط استفاده به اندازه کافی روشن نوشته شدهاند؟
همین روش برای مقالههایی با بخشهای بازشونده هم کاربرد دارد. بخش بازشونده میتواند صفحه را مرتبتر کند، اما بهتر است اطلاعات اصلی در ساختاری قرار گیرد که مخاطب بتواند آن را بهسادگی تشخیص دهد و استفاده کند.
گوگل در توضیح ویژگی «تلاش» به میزان کار انسانی برای تولید محتوا یا ساخت سیستم پشتیبان آن اشاره میکند. تحلیل اصیل، ترجمه دستی و ساخت ابزار اختصاصی از مثالهای راهنما هستند. در مقابل، تولید خودکار تعداد زیادی صفحه بدون نظارت و ویرایش، نشانه تلاش اندک دانسته شده است.
این بحث را نباید به شمارش ساعت کار تبدیل کرد. ممکن است یک صفحه کوتاه نتیجه بررسی منابع، انتخاب مثال درست و چند مرحله کنترل صحت باشد. مقالهای طولانی نیز ممکن است با کنار هم گذاشتن مطالب مشابه، بدون پاسخ مشخص به نیاز مخاطب ساخته شده باشد.
تلاش باید در نتیجه دیده شود. آیا اطلاعات مهم انتخاب شدهاند؟ آیا ادعاها بررسی شدهاند؟ آیا جدول یا ابزار درست کار میکند؟ آیا متن از تکرارهای بیفایده پاک شده است؟ اینها شواهد ملموستری از توضیح نویسنده درباره زمان صرفشده برای تولید هستند.
استناد به منبع جای کار مستقل را نمیگیرد. گوگل همین نکته را در توضیح تلاش بیان میکند. صفحهای که از چند منبع نقل میکند، باید همچنان به مخاطب کمک کند آنها را بفهمد یا از آنها برای تصمیم مشخصی استفاده کند.
اصالت میتواند در اطلاعات تازه، تجربه واقعی، تحلیل یا زاویهای دیده شود که در صفحات مشابه وجود ندارد. به همین دلیل، بازنویسی یک متن با جملههای متفاوت همیشه به محتوای اصیل تبدیل نمیشود.
در یک مقاله آموزشی، ممکن است نویسنده با بررسی دقیق یک مسئله رایج، مثال بهتری بسازد و رابطه بخشها را روشنتر کند. در صفحه خدمات، تجربه واقعی تیم از پرسشهای مشتریان و محدودیتهای کار میتواند اطلاعاتی بدهد که متنهای عمومی ندارند. این موارد فقط زمانی باید وارد صفحه شوند که واقعا در دسترس باشند.
اگر داده اختصاصی وجود ندارد، همچنان میتوان کار مفید انجام داد. مقایسه منصفانه چند منبع معتبر، روشن کردن تفاوت تعریفها یا ارائه مسیر عملی برای بررسی یک مسئله، به مخاطب کمک میکند. چنین تحلیلی باید دقیق و قابل پیگیری باشد.
برای بررسی اصالت، میتوان صفحه را کنار چند نتیجه مشابه گذاشت و پرسید: آیا ترتیب توضیح، مثالها و پاسخها فقط از همان الگو تکرار شدهاند؟ اگر پاسخ مثبت است، باید دید صفحه چه دانسته یا کمکی مستقل ارائه میدهد.
گوگل درباره ویژگی «مهارت» توضیح میدهد که کیفیت میتواند در نوشتار روشن، ویدیوی خوب یا عملکرد مناسب یک ابزار دیده شود. همچنین همه موضوعات به تخصص رسمی نیاز یکسان ندارند. تجربه روزمره واقعی گاهی برای پاسخ دادن به یک پرسش عملی کافی است.
با این حال، سطح مهارت لازم را موضوع تعیین میکند. توضیح یک تجربه شخصی با توصیه درباره بیماری یا تصمیم مالی تفاوت دارد. در موضوعات حساس، اطلاعات باید با دقت بیشتری بررسی شوند و ادعاها با دانش معتبر حوزه سازگار باشند.
نویسنده خوب فقط اصطلاحات تخصصی را تکرار نمیکند. او مفهوم را با زبان درست توضیح میدهد، مرز دانستهها را میشناسد و اطلاعات را در ترتیبی قرار میدهد که مخاطب بتواند از آن استفاده کند. در ابزار آنلاین نیز مهارت در طراحی عملکرد و توضیح نتیجه دیده میشود.
بنابراین داشتن نام نویسنده یا صفحه معرفی او، کیفیت محتوای اصلی را تضمین نمیکند. اطلاعات واقعی نویسنده به اعتماد کمک میکند، اما خود صفحه نیز باید هدفش را بهخوبی انجام دهد.
ویژگی چهارم، دقت است. در صفحات اطلاعاتی، عددها، تاریخها، تعریفها و ادعاها باید درست باشند. برای موضوعاتی که ممکن است بر سلامت، وضعیت مالی یا ایمنی افراد اثر بگذارند، حساسیت خطا بیشتر است.
دقت را باید در همه اجزای اصلی صفحه سنجید. عنوان میتواند نتیجهای را قطعی جلوه دهد که دادهها از آن پشتیبانی نمیکنند. تصویر ممکن است محصولی متفاوت را نشان دهد. جدول ممکن است واحدها را مخلوط کند و ابزار محاسبه ممکن است خروجی اشتباه بدهد.
اگر این اجزا مستقیم به هدف صفحه کمک میکنند، بررسی صحت فقط با خواندن متن کامل نمیشود. لازم است خروجی ابزار آزموده شود، تصویر با ادعاهای صفحه تطبیق پیدا کند و اطلاعات داخل تبها نیز بهروز بمانند.
در صفحهای با موضوع حساس، ظاهر حرفهای یا روان بودن جملهها کافی نیست. مخاطب بر اساس اطلاعات تصمیم میگیرد و خطای کوچک در جزئیات میتواند نتیجه تصمیم را تغییر دهد. به همین دلیل، دقت بخشی از کیفیت واقعی تجربه است.
گوگل این چهار ویژگی را در توضیح شیوه بررسی محتوای اصلی توسط ارزیابان کیفیت مطرح میکند. سند رسمی آنها را به شکل چهار امتیاز عمومی برای سایتها معرفی نمیکند. در همان راهنما آمده است که ارزیابان کیفیت کنترلی بر رتبه صفحات ندارند و داده آنها مستقیما در الگوریتم رتبهبندی استفاده نمیشود.
این موضوع مانع استفاده از چارچوب برای ارزیابی محتوا نیست. تلاش، اصالت، مهارت و دقت، پرسشهای خوبی درباره یک صفحه ایجاد میکنند. فقط نباید از آنها فرمول عددی یا تضمین افزایش رتبه ساخت.
ماری هینز در تحلیل خود بر اهمیت این راهنما برای نزدیک شدن به هدف سیستمهای جستوجو تاکید میکند. این تحلیل را میتوان در کنار متن رسمی خواند، اما مرز میان برداشت متخصص و اعلام گوگل باید روشن بماند.
پس از شناخت این چهار ویژگی، میتوان سراغ ارزیابی عملی صفحه رفت.

در بخش دیگری از راهنمای گوگل، سه پرسش درباره محتوا مطرح میشود: چه کسی آن را ساخته، چگونه ساخته شده و چرا منتشر شده است؟ پاسخ این پرسشها به اعتماد مخاطب کمک میکند، بهویژه جایی که او انتظار دارد بداند مسئول اطلاعات صفحه کیست.
برای معرفی نویسنده باید از اطلاعات واقعی استفاده شود. ساختن نام، تصویر یا سابقه تخصصی برای ایجاد اعتبار ظاهری، در راهنمای گوگل نمونهای از اطلاعات نویسنده فریبنده است. صفحه معرفی نویسنده نیز باید با محتوایی که به نام او منتشر میشود سازگار باشد.
توضیح روش تهیه محتوا در بعضی صفحهها ارزش بیشتری دارد. در بررسی محصول، تعداد نمونههای آزمودهشده و روش آزمون برای خواننده مهم است. اگر هیچ آزمونی انجام نشده، نباید از تجربه مستقیم سخن گفت. در مقاله مبتنی بر منابع، بهتر است نتیجهگیری با همان پشتوانه ارائه شود.
پرسش «چرا» به هدف انتشار برمیگردد. صفحه باید برای کمک به مخاطبی که وارد آن شده ارزش داشته باشد. اگر کل فرایند تولید فقط برای پوشش تعداد زیادی عبارت جستوجو طراحی شده باشد و صفحه کار مخاطب را انجام ندهد، متن زیاد مشکل را حل نمیکند.
برای شروع، یک صفحه مشخص انتخاب کنید و هدفش را در یک جمله بنویسید. سپس سه تا پنج پرسش اصلی مخاطب را فهرست کنید. حالا ببینید پاسخ هر پرسش در کدام بخش صفحه قرار دارد: متن، تصویر، ویدیو، جدول، ابزار، نظر کاربران یا تب مشخصات.
بعد کیفیت همان بخشها را بررسی کنید. اطلاعات درستاند؟ مخاطب بهراحتی آنها را پیدا میکند؟ آیا چیزی به فهم یا تصمیم او اضافه میشود؟ آیا تصویر و جدول با متن سازگارند؟ آیا ابزار نتیجه قابل اعتماد میدهد؟
بخشهایی که حضورشان فقط صفحه را طولانی کردهاند نیز مشخص میشوند. ممکن است مقدمهای طولانی پاسخ اصلی را عقب انداخته باشد. ممکن است چند هدینگ یک موضوع را با کلمات مختلف تکرار کنند. گاهی حذف یا جابهجایی این بخشها صفحه را مفیدتر میکند.
در پایان، مسئلههای پیداشده را اولویتبندی کنید. خطای اطلاعات حساس یا ابزار اشتباه باید زودتر اصلاح شود. بعد نوبت به کامل کردن پاسخ، بهتر کردن ساختار و افزودن اطلاعات مستقل میرسد. هر تغییر باید به نیاز مشخصی از مخاطب مربوط باشد.
تعریف محتوای اصلی در راهنمای گوگل، بررسی کیفیت را از متن مقاله به همه بخشهایی گسترش میدهد که هدف صفحه را انجام میدهند. این بخشها بسته به نوع صفحه متفاوتاند؛ گاهی متن و تصویر، گاهی ابزار و گاهی مشارکت کاربران نقش اصلی دارند.
چهار ویژگی تلاش، اصالت، مهارت و دقت به تیمها کمک میکنند این بخشها را دقیقتر بررسی کنند. آنها یک فهرست امتیازدهی رسمی برای رتبهبندی نیستند. کاربردشان در این است که مسئله واقعی صفحه را پیدا کنیم و همان مسئله را اصلاح کنیم.
تهیه شده توسط تیم تخصصی سئو سید احسان خسروی (مدیر، متخصص و مشاور استراتژیک سئو)