صفحههای روزنامهها و مجلات پر شده از تبلیغ برای زیباتر شدن، برای رفع آنچه نقص نام گرفته، برای بهتر شدن اندازهها و ابعاد بینی و گونه و شکم. کلینیکهای جراحی زیبایی هم پررفت و آمدند. زنان و مردانی که برای ارائه ظاهری زیباتر از خود، حاضرند هزینه کنند و زحمت جراحی را هم به جان بخرند.
در این که انسان زیباییدوست است شکی نیست. جمال، میتواند جلال و بزرگی هم بیاورد. تمایل به زیبایی در فطرت انسانها وجود دارد؛ اما مشکل از جایی آغاز میشود که شاهد افراط در این مساله باشیم. زیباییدوستی تا مرزی میتواند بهنجار تلقی شود که به شاکله و اصل هویت شخص لطمه وارد نکند. اگر خودآرایی تا حدی باشد که به عنوان یک رفتار نرمال در افراد دیده شود و او را به سمت انجام رفتارهای افراطی و توجه بیش از حد به جسم و ظاهرش نکشاند میتواند طبیعی تلقی شود. در حالی که گاهی میبینیم بهداشت روانی شخص به خطر افتاده و این خودآراییها نشاندهنده اختلال در شخصیت فرد است. خودآراییها، توجه بیش از حد به ظاهر و پوشش و رو آوردن به انواع و اقسام جراحی زیبایی که در بعضی افراد دیده میشود، میتواند نشانگر این باشد که آن فرد از سلامت روان برخوردار نیست و به خاطر کسب عزت نفس و اعتماد به نفس بیشتر چنین ظاهری را از خودش به نمایش میگذارد.
جراحی های زیبایی اعتماد به نفس نمی آورد ریشه راضی نبودن فرد از خود در این چیزها نیست که با این کارها مشکل برطرف شود. فرد جایگاه حقیقی خودش را پیدا نکرده، به خودبسندگی و خودرضامندی نرسیده و اینها تنها با تغییر در ظاهر به دست نمیآید، اینها مقولاتی است که در شخصیت فرد باید ایجاد شود. شخص با ارتقای عوالم شناختی و شخصیتی میتواند خودش را پیدا کند و به این احساس رضایت داشتن از خود برسد، اگر در این مقولهها نتواند به رضایت برسد، به رفتارهای بعضا ناهنجار رو میآورد و دیده شده که هر چه بیشتر در ظاهرش تغییر ایجاد میکند باز هم برایش کافی نیست و او را به سمت افراط سوق میدهد. در مراجعینمان افرادی را میبینیم که با تمام اقداماتی که برای زیبایی بیشتر انجام دادهاند و با آرایشهای غلیظ میآیند و از خودشان راضی نیستند، ممکن است دیگران آنها را تایید کنند اما خودشان را رنج میدهد و احساس خرسندی ندارند چون به آن هویت اصلی که باید برسند نرسیدهاند.
اعتماد به نفس یک مساله فردی است. با این که عوامل محیطی هم در آن بیتاثیر نیستند و میتوانند زمینهساز بروز و ظهور آن باشند، شخص در یک فرآیند فردی به اعتماد به نفس و احساس رضایت از خود میرسد. اگر فرآیند رشد و ارتقا درست صورت گرفته باشد، شخص راهی برای غلبه بر مشکلات محیطی پیدا میکند. در مثالی که برای مشاغل پیش پا افتاده زنان مطرح کردم، درست است که فرصتهای شغلی مهم است اما مهمتر این است که فرد به ارتقای فکری رسیده باشد که وقتی در آن شرایط احاطه شد بتواند راهی پیدا کند و تسلیم شرایط نشود. اگر فرد هویت و شخصیت اصلیاش را پیدا کرده باشد و از طرق مختلف مثل خانواده، سیستم آموزشی و رسانهها، خود حقیقیاش را پیدا کرده و به تواناییهایش باور داشته باشد و درواقع تثبیت هویت شده باشد، در پاسخگویی به معضلات مختلف تسلیم نمیشود، به خودآرایی کشیده نمیشود، جسم خودش را عرضه نمیکند بلکه راهی برای کارآفرینی و اشتغال پیدا میکند.
از طرف دیگر بسیاری در مورد عوارض جراحی های زیبایی صادقانه پاسخ نمیدهند