همهچیز از این سؤال شروع شد.
در حالی تلاش میکردم کوچکترین کدورتی را با توضیح دادن یا توضیح خواستن از دیگران برطرف کنم، یک از آنها از من سؤال کرد: «مگر ما چه نسبتی داریم که برای حل این مسئله بین خودمان این همه وقت صرف کنیم؟»
سؤال جالبی بود.
من فقط داشتم به او توضیح میدادم که او منظور من را اشتباه متوجه شده و رفتاری که در پاسخ به من داشته اشتباه بوده ولی او خسته از توضیحاتی که میشنید و جوابهایی که من انتظار شنیدن آنها را داشتم معتقد بود نسبت ما دورتر از آن است که برای رفع این کدورت وقتی صرف کنیم و شاکی بود از آنکه چرا باید برخورد او مرا ناراحت کرده باشد و چرا بعد از ناراحتی این اندازه تلاش میکردم که آن را برطرف کنم؟!
پرسش او یک تلنگر بود.
شاید اصلاً با بعضیها نسبتی نداریم و قرار هم نیست هیچ وقت نسبتی داشته باشیم!
ماجرا این بود که من همیشه عادت داشتم همهی آدمها را به یک چشم نگاه کنم. همه برای من عزیز بودند و بسیار قابل احترام. متقابلاً این انتظار را هم از آنها داشتم که غالباً برآورده نمیشد و من میماندم و افسوس آنکه چقدر دنیا و آدمها بیرحم شدهاند!
من در خیال خودم فکر میکردم که یا باهم دوست نیستیم یا دوست صمیمی هستیم. یا همدیگر را نمیشناسیم یا اگر شناختیم قرار است برای خواستههای طرف مقابل خود را قیمه قیمه کنیم!
این سؤال کافی بود برای تمام برداشتهای نادرستی که یک عمر با آنها کلنجار میرفتم. حق با او بود. ما باهم نسبتی نداشتیم. قرار هم نبود نسبت خاصی داشته باشیم. جبر زمانه باعث شده بود که فقط یک مدت همدیگر را بشناسیم و ناگزیر تحمل کنیم! همین. به همین سادگی.
از آنجا فهمیدم که همهی آدمهای زندگیما قرار نیست در صف اول بایستند. ما حتی حق داریم تا صف پنجم یا دهم را خالی نگه داریم و بعد از آن اجازه ایستادن دهیم. قرار نیست هرکه را میشناسیم صمیمی ببینیم و عزیز. او فقط یکی از کسانی است که در زندگی با او برخورد میکنیم. همین. نه چیزی بیشتر.
اشتباه دیدگاه من آن بود که از آدمها بیاندازه متوقع بودم چون فکر میکردم در مقابل فداکاریهای بیاندازه من، آنها نیز متقابلاً مسئولند. کوچکترین لطف آنها در نظر من به قدری بزرگ و قابل احترام بود که خود را ملزم میکردم که هرچه خواستند برایشان فراهم کنم تا جبران آن لطف کوچک باشد. من از آدمها بتی میساختم و حقیقتاً آنها را ستایش میکردم.
این روزها زندگی شیرینتر شده، مراوده با آدمها هم آسانتر. چون هیچکس قرار نیست در یک قدمی من بایستد و من خود را مقید بیچون و چرای پاسخ به نیازهای او بدانم. چون متوجه هستم من هم در یکقدمی آنها نایستادهام. من در صف دهم یا دورتر از آن ایستادهام و قرار نیست برای هر مسئلهای ساعتها وقت صرف کنم تا کدورت بینمان را برطرف کنم.
راستش را بخواهید حتی برای آدمهای صف اول هم وقتی برای رفع کدورت نمیکنم. عبور میکنم تا فراموش نکنم که هر فرد موجود تنهایی است که قرار نیست موجودیت و ارزش خود را به وجود دیگران گره بزند. این روزها بیشتر از هروقت ارزش تنها دویدن را میفهمم و ستایش میکنم.