در پایان هر فصل ارسال فهرست کامل معاملات فصلی به سازمان امور مالیاتی الزامی است. طبق ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات های مستقیم، اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغلی که سازمان امور مالیاتی کشور آن ها را مکلف به ثبت نام در نظام مالیاتی کرده است، باید برای هر معامله صورتحساب رسمی صادر کرده و شماره اقتصادی خود و طرف مقابل را در اسناد درج کنند.

از تجربه همکاری مستمر با کسب وکارهای بازرگانی می توان گفت بخش بزرگی از جریمه های مالیاتی، نه از عدم پرداخت مالیات، بلکه از خطا در تنظیم صورت معاملات فصلی و عدم انطباق آن با فرمت مورد تایید دارایی ناشی می شود. از همین رو، تسلط بر فرایند تهیه اظهارنامه فصلی در نرم افزارهایی مانند سپیدار، برای هر حسابدار و مدیر مالی یک مهارت ضروری محسوب می شود.
همین امروز با درخواست دموی رایگان نرم افزار حسابداری بازرگانی سپیدار، فرایند ثبت معاملات فصلی کسب و کارخود را ساده، دقیق و بدون خطا کنید.
مهلت قانونی و پیش نیازهای فنی ارسال اظهارنامه فصلی
مودیان مشمول باید حداکثر تا ۴۵ روز پس از پایان هر فصل، خرید و فروش فصلی خود را به صورت الکترونیکی و مطابق قالب مورد پذیرش وزارت اقتصاد ارسال کنند. هرچند گاهی این مهلت تمدید می شود، تکیه بر این احتمال ریسک بالایی برای مؤدی ایجاد می کند و تاخیر یا خطای فرمت، جریمه هایی سنگین به همراه دارد.
نکته فنی مهم: پیش از تهیه فایل خرید و فروش فصلی، باید نرخ مالیات و عوارض هر کالا یا خدمت را در فرم تعریف کالا/خدمت (به صورت تک به تک یا گروهی) و نیز در مسیر تنظیمات -> تب عمومی وارد کنید. بدون تکمیل این مرحله، مالیات و عوارض محاسبه نمی شود و ساخت دیسکت ممکن نخواهد بود.
از زمستان ۱۴۰۰ ساختار فایل تغییر کرده است: مجموع مالیات و عوارض کالا/خدمات، مستقل از نرخ واردشده، در فیلد «مالیات» نرم افزار TTMS ثبت می شود و فیلد عوارض خالی باقی می ماند. توجه به این جزئیات فنی از بروز مغایرت در گزارش فصلی جلوگیری می کند.
مرحله اول: تنظیمات پایه در نرم افزار حسابداری بازرگانی سپیدار
فرایند تهیه معاملات فصلی در سپیدار به دو گام تقسیم می شود: انجام تنظیمات اولیه و سپس تهیه فایل Access.
از منوی سیستم حسابداری، بخش عملیات را باز کرده و گزینه «تنظیمات فایل خرید و فروش فصلی» را انتخاب کنید (در نسخه های پیش از ۵.۰.۷ این گزینه در سیستم فروش قرار داشت).
نگاشت ارز برای شرکت های وارداتی
شرکت های واردکننده باید در تب نگاشت ارز، واحد پولی معاملات خود را مطابق استاندارد سازمان امور مالیاتی مشخص کنند. این کار مستلزم فعال سازی پیشین زیرسیستم ارزی است.
دسته بندی تامین کنندگان در تب خرید
هر طرف حساب در تب نگاشت اطلاعات خرید باید در یکی از این سه دسته قرار گیرد:
1. مودیان مشمول ثبت نام در نظام مالیاتی (نیازمند کد/شناسه ملی، کد اقتصادی و آدرس)
2. مودیان حقیقی موضوع ماده ۸۱ (بدون نیاز به کد ملی، امکان ارسال تجمیعی)
3. اشخاص غیرمشمول ثبت نام (بدون نیاز به آدرس و کد ملی)
شرکت های وارداتی باید کد کشور مبدا تامین کنندگان خارجی را نیز در همین تب ثبت کنند.
دسته بندی مشتریان در تب فروش
علاوه بر سه دسته بالا، در تب فروش گزینه چهارمی با عنوان «مصرف کننده نهایی» وجود دارد: شخص حقیقی که کالا یا خدمت را صرفا برای مصرف شخصی، نه معامله تجاری، تهیه می کند.
دسته بندی کالا و خدمات برای معاملات فصلی
تمام کالاها، خدمات و دارایی های ثبت شده باید بر اساس دسته بندی مورد تایید دارایی مشخص شوند. دسته پیش فرض «سایر کالاها و خدمات» است که در صورت نیاز باید اصلاح شود.
پس از تکمیل این چهار بخش، فرم تنظیمات را ذخیره کنید.
مرحله دوم: تولید فایل و بررسی صورت معاملات فصلی
برای تهیه فایل نهایی، از بخش عملیات گزینه «فایل خرید و فروش فصلی» را انتخاب کنید. در این فرم، سال، فصل و نوع معامله (خرید، فروش، خرید وارداتی، صورت وضعیت پیمانکاری و پیمانکاری جزء) قابل تعیین است. گزینه «نمایش اقلام» امکان بررسی اطلاعات هر بخش پیش از ارسال، و «حذف اقلام» امکان پاک سازی موارد اضافه از فهرست را فراهم می کند.
نرم افزار حسابداری بازرگانی سپیدار امکان تهیه گزارش فصلی خرید و گزارش فصلی فروش را به طور مجزا و در قالب PDF و Excel در اختیار کاربر قرار می دهد. ابزاری مفید برای کنترل مدیریتی پیش از ارسال نهایی صورت معاملات فصلی.

معاملات کمتر از ۵ درصد چیست؟
هیئت وزیران هرساله حد نصاب معاملات کوچک، متوسط و بزرگ را تعیین می کند. خریدهای کمتر از ۵ درصد حد نصاب معاملات کوچک را می توان به صورت تجمیعی در صورت معاملات فصلی درج کرد. اما اگر مجموع این معاملات از ۱۰ درصد خرید سالانه فراتر رود، پرونده مؤدی در اولویت رسیدگی مالیاتی قرار می گیرد.
برای مثال، اگر خرید سالانه یک شرکت بازرگانی ۵۰ میلیارد ریال باشد، حداکثر ۵ میلیارد ریال از آن می تواند در قالب معاملات زیر ۵ درصد گزارش شود. فراتر از این رقم، احتمال بازرسی به طور محسوسی افزایش می یابد.
حد نصاب معاملات در سال ۱۴۰۳
معاملات کوچک: تا ۲٬۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
معاملات متوسط: از ۲٬۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تا ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
معاملات بزرگ: بیش از ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال
در همین صفحه، امکان حذف فاکتورهای موردنظر از طریق ستون «تیک» و همچنین انتخاب گزینه معاملات کمتر از ۵ درصد وجود دارد.
ï استفاده از نرم افزار حسابداری بازرگانی سپیدار این فرایند پیچیده را به مجموعه ای از مراحل ساده تبدیل می کند. از صدور فاکتور الکترونیکی گرفته تا مدیریت نقدینگی و در نهایت، تهیه خودکار اظهارنامه فصلی.
ساخت دیسکت و مدیریت خطاهای احتمالی
پس از ذخیره فرم، گزینه «تهیه دیسکت خرید و فروش» را انتخاب کنید. دو روش برای تهیه فایل وجود دارد:
تهیه فایل با جزئیات (ثبت تفکیکی هر معامله بر اساس شخص و کالا)
تهیه فایل تجمیعی ریالی (ثبت مجموع معاملات هر شخص در طول فصل)
در صورت بروز خطا، دو دسته پیام نمایش داده می شود: خطاهای قرمزرنگ که مانع ساخت فایل هستند و باید حتما رفع شوند، و خطاهای سفیدرنگ که رفع ان ها اختیاری است. از نسخه ۵.۶.۴ به بعد، امکان تهیه فایل خرید و فروش فصلی با وجود خطا نیز اضافه شده تا کاربر بتواند اصلاحات را به صورت دستی در فایل خروجی اعمال کند.
پس از رفع خطاها، با انتخاب «ساخت فایل جدید»، نام و مسیر ذخیره را مشخص کرده و دیسکت نهایی تولید می شود.
بارگذاری فایل در سامانه TTMS
فایل تولیدشده باید در نرم افزار TTMS بارگذاری شود. پس از انتخاب فایل اکسس، جزئیات هر بخش (خرید، فروش، صورت وضعیت و...) قابل بررسی است. سپس در تب «صحت سنجی اطلاعات»، صحت داده ها را تایید کرده و از گزینه «ارسال اطلاعات» برای تحویل نهایی اظهارنامه فصلی به سازمان امور مالیاتی استفاده کنید. با وارد کردن نام کاربری و رمز عبور معتبر، فایل ارسال شده و طی چند ساعت نهایی می شود.
جمع بندی: چرا سپیدار انتخاب مطمئن تری برای معاملات فصلی است؟
سازمان امور مالیاتی بر اساس دفاتر قانونی و گزارش فصلی خرید و فروش، میزان مالیات هر کسب و کاررا تعیین می کند. دقت در تهیه معاملات فصلی، رعایت مهلت ۴۵ روزه و انطباق کامل با استانداردهای سازمان، هم از جریمه جلوگیری می کند و هم تصویری شفاف از عملکرد مالی شرکت شما ارائه می دهد.
همین حالا با ثبت هوشمند خرید و فروش در سپیدار.نظارت دقیقتری بر کسبوکار خود داشته باشید. برای دریافت دموی رایگان نرمافزار های حسابداری سپیدار و راهنمایی درباره ارسال معاملات فصلی، با سپیدار ارقام در ارتباط باشید.»
فرایند ثبت و ارسال معاملات فصلی فقط مختص کسبوکارهای بازرگانی نیست؛ نرمافزار مناسب باید با نوع فعالیت و نیازهای مالی شما هماهنگ باشد. اگر فعالیت اصلی شرکتتان خریدوفروش کالا و مدیریت موجودی است، نرمافزار حسابداری بازرگانی سپیدار میتواند گزینه مناسبی باشد. برای کسبوکارهایی که مواد اولیه را به محصول تبدیل میکنند و به ثبت مراحل تولید و محاسبه بهای تمامشده نیاز دارند، نرمافزار حسابداری تولیدی سپیدار انتخاب متناسبتری است. همچنین اگر درآمد اصلی شما از ارائه خدمات و صدور صورتحساب خدماتی به دست میآید، نرمافزار حسابداری خدماتی سپیدار را بررسی کنید.