ویرگول
ورودثبت نام
سپهر سمیعی
سپهر سمیعیعلوم انسانی - اقتصاد - اقتصاد سیاسی - جامعه شناسی - علم سیاست - انسان شناسی - ادبیات - تاریخ - هنر - موسیقی - سینما - فلسفه
سپهر سمیعی
سپهر سمیعی
خواندن ۷ دقیقه·۱ سال پیش

جنگ و کودتا: هزینه اصرار بر باقی ماندن در نظم نولیبرال

پر واضح است که حمله اسرائیل به ایران کاملا موجب غافلگیری هسته سخت نظام جمهوری اسلامی گردید. نشان به آن نشان که تقریبا تمام چهره های شاخص در هسته سخت نظام در همان ساعت های اول حمله شهید شدند. در صورتی که اگر نظام حتی ذره ای احتمال چنین حمله ای را می داد باید تدابیر حفاظتی به گونه ای اتخاذ می گردید که فرماندهان ارشد در امان بمانند.

نکات حائز اهمیت و قابل مشاهده از این قرارند:

1- تمامی افرادی که هدف قرار گرفته و حذف شده اند، متعلق به همان جناح سیاسی بودند که کاملا به دنبال توافق با آمریکا و باز تعریف نقش ایران در خاورمیانه به عنوان متحد آمریکا بودند. جایگاه سیاسی این چهره های شاخص در مقابل رانت های کاسب تحریم تعریف شده بود. سردار باقری، سردار سلامی، سردار حاجی زاده، سردار قاآنی، دریادار شمخانی، و برخی دیگر همگی در جبهه مقابل رانت های کاسب تحریم قرار داشتند.

2- ضربه ناشی از شهادت این چهره ها با ضربه ناشی از سقوط رئیسی برابری می کند و به نظر می رسد آن جناح سیاسی که با سقوط رئیسی ضربه خورده بود، بالاخره انتقام خود را از طریق تبانی با اسرائیل گرفته و ضربه ای متقابل به طرف مقابل خود زده است.

3- می توان حدس زد علت غافلگیری نظام از حمله اسرائیل ناشی از این واقعیت بوده باشد که نظام به درستی می دانست که اسرائیل هرگز با حمله نظامی قادر به نابودی تاسیسات هسته ای ایران و از بین بردن توان نظامی آفندی و پدافندی آن و یا تغییر رژیم نیست. لیکن نکته ای که هسته سخت نظام از آن غافل بود این است که حمله ممکن بود با هدف دیگری صورت پذیرد. حذف مهره های اصلی هسته سخت نظام که به دنبال احیای روابط راهبردی ایران و آمریکا و تغییر جایگاه ایران در منطقه بودند، و جلوگیری از گذار منطقه به وضعیت مطلوب در دوران ملی گرایی نوین، می توانسته همان هدف غیر علنی اما واقعی اسرائیل بوده باشد.

4- به این ترتیب، حمله اسرائیل مقدمه ای بوده برای روی کار آمدن نیروهای تندرو و «انقلابی» و سوق دادن ایران به سمت تداوم تخاصم و دشمنی با آمریکا و جلوگیری از پایان یافتن معادلات مستقر در نظم نولیبرال. یعنی در ادامه حمله اسرائیل، باید یک کودتای داخلی رخ می داده که ممکن بود به صورت خاموش یا علنی صورت پذیرد. کودتاچیان همان هایی بوده اند که با اسرائیل تبانی کرده و از درون نظام مختصات دقیق محل حضور فرماندهان و چهره های شاخص هسته سخت نظام را به دشمن داده بودند.

5- دستگاه اطلاعاتی کشور بزرگترین و فضاحت بار ترین ضربه ممکن را دریافت کرد. این دستگاه اطلاعاتی آنچنان غرق در رانت گشته که نه تحلیل درستی از احتمال حمله دشمن داشته، و نه از چنین تبانی و خیانت و کودتای بزرگی در داخل مطلع بوده. کشته شدن رئیس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در داخل خاک ایران به دست دشمنی که حتی مرز مشترک با ایران ندارد، فقط و فقط سند بی کفایتی سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و خصوصا فرمانده شهید آن است.

6- بزرگترین اشتباه راهبردی هسته سخت نظام جمهوری اسلامی، افتادن در دام سیاست «مذاکره نمی کنیم» بود که ناچارا به «مذاکرات غیر مستقیم» منجر شد. این سیاست که با دسیسه رانت های کاسب تحریم در کاسه هسته سخت نظام نهاده شده، موجب گردید تا هسته سخت نظام ابتکار عمل را از خود بگیرد و نه ارزیابی درستی از نیات و مطالبات و امکانات و محدودیت های طرف آمریکایی پیدا کند، و نه بتواند مطلوبات و نیات خود را به درستی به طرف آمریکایی انتقال دهد.

7- این اشتباه راهبردی موجب شد تا طرف ایرانی تصور کند از طریق چانه زنی و سوء استفاده از اهرم اصرار بر باقی ماندن در معادلات نظم نولیبرال در منطقه، می تواند طرف آمریکایی را وادار به امتیاز دهی نماید. چیزی که در عمل اتفاق افتاد این بود که هر دو طرف ایران و اسرائیل بر تداوم نقش خود در خاورمیانه طبق معادلات نظم نولیبرال اصرار می ورزیدند. در حالی که دولت پرزیدنت ترامپ به دنبال باز تعریف نقش هر دو در خاورمیانه و پایان دادن به نظم نولیبرال و گذار به نظم ملی گرایی نوین بود. نتیجتا با اصرار توامان هر دو طرف ایرانی و اسرائیلی، ترامپ دست از اصرار و چانه زنی کشیده و ترجیح داد اجازه دهد موضع هر دو طرف بر اثر جنگ و فرسایش متقابل تعدیل شود. یعنی اگر چه در این جنگ علی الظاهر آمریکا و ترامپ از اسرائیل حمایت می کنند، ولی در واقع سیاست آمریکا گوشمالی دادن به هر دو طرف با دست یکدیگر است. به بیان دیگر، اگر چه دولت ترامپ برای تبرئه کردن خود در مقابل لابی یهودی در عملیات های دفاعی و تدارکات عملیات های تهاجمی از اسرائیل حمایت می کند، اما در عین حال به ایران هم مجوز مقابله به مثل و نابود کردن زیرساخت های اسرائیل را لااقل تا حدی که متناسب با ضربات اسرائیل باشد داده است.

8- اشتباه بزرگ دیگر از جانب هسته سخت نظام جمهوری اسلامی ایران این بود که متوجه تفاوت بسیار بزرگ میان دولت دوم ترامپ با دولت اول وی نگردید و این دروغ بوق های کاسب تحریم را باور کرد که ترامپ همان ترامپ قبلی است. هسته سخت نظام یک بار توافق برجام را پذیرفته بود و به دلیل کارشکنی لابی صهیونیستی و خروج ترامپ از توافق، در داخل مقابل جناح سیاسی کاسب تحریم رسوا شده بود. به همین دلیل این بار دست به عصا تر حرکت کرده و تلاش می کرد با چانه زنی ابتدا از استحکام توافق جدید و نبود امکان کارشکنی مجدد توسط صهیونیست ها اطمینان حاصل نماید. لیکن چیزی که نفهمیده بودند این بود که شرایط جهانی و شرایط آمریکا و نقش ترامپ دوم همگی نسبت به قبل تغییر کرده.

9- پس از حذف حلقه نظامیان ارشد در هسته سخت نظام، فرمانده کل قوا بلافاصله اقدام به جایگزینی و انتصاب فرماندهان جدید نمودند. به نظر می رسد در حلقه جدید نقش پر رنگ تری به ارتش داده شده و سپاه آن جایگاه ارجح قبلی را از دست داده است. این می تواند به دلیل ماهیت غیر سیاسی ارتش و میزان نفوذ رانت های کاسب تحریم در بدنه سپاه باشد که پس از حذف فرماندهان مورد اعتماد و وثوق رهبری موجب افول جایگاه سپاه شده است.

10- بنابراین، هدف اسرائیل از آغاز جنگ با ایران نه نابودی زیرساخت های هسته ای بوده و نه نابودی زیرساخت های نظامی. هدف اسرائیل جلوگیری از بازتعریف نقش ایران در منطقه و جلوگیری از احیای روابط ایران و آمریکا بوده است. موفقیت این هدف اسرائیل تا حدود زیادی در گرو موفقیت کودتای آن حلقه از نظام جمهوری اسلامی است که با عنوان «کاسبان تحریم» شناخته شده اند. بنابراین، یکی از شیوه های سنجش موفقیت یا شکست حمله اسرائیل را می توان در اجرا یا عدم اجرای قانون موسوم به عفاف و حجاب مشاهده کرد. تداوم عدم اجرای این قانون یعنی اسرائیل شکست خورده، و اجرای احتمالی آن یعنی اسرائیل پیروز شده.


با توجه به موارد فوق، می توان حدس زد جنگ ایران و اسرائیل بسیار کوتاه باشد و به زودی و به سرعت پایان یابد. چون اولا نه اسرائیل و نه حتی آمریکا توان تداوم تدارکات سنگین حمله هوایی دوربرد علیه ایران را در بلند مدت ندارند. ثانیا اسرائیل به هیچ وجه توان استمرار دریافت ضربات سنگین از سوی ایران را ندارد. و ثالثا، در صورت عدم موفقیت کودتای داخلی و از دست رفتن عنصر غافلگیری اولیه، دیگر توجیهی برای ادامه جنگ وجود نخواهد داشت.

اشتباهات گذشته به هر حال قابل برگشت نبوده و باید از گذشته درس گرفته و با کسب تجربه رو به جلو حرکت کنیم.

از آنجا که به هر حال ما ضربه خورده و وارد جنگ با اسرائیل شده ایم، ایران باید یک راهبرد سه وجهی را برای تبدیل این تهدید به فرصتی بزرگتر در دستور کار قرار دهد:

اولا، استمرار حملات کوبنده و ویرانگر علیه اسرائیل و ترجیحا تا جای ممکن به صورت متقارن.

ثانیا، پاکسازی داخلی از لوث وجود خائنینی که با دشمن تبانی کردند، یا لااقل جلوگیری از کودتای داخلی و نمایش اقتدار و ثبات سیاسی در داخل با رهبری قاطعانه مقام معظم رهبری و احیای هسته سخت نظام ذیل منویات حکیمانه معظم له.

ثالثا، آغاز مذاکرات مستقیم با آمریکا و پایان دادن به انزوای داوطلبانه سیاسی تحت عنوان «مذاکرات غیر مستقیم».

به طور خلاصه، الان که ما مستقیما مشغول جنگ با اسرائیل هستیم، خوب است اقتدار ایران در میدان جنگ نمایش داده شود و در میدان دیپلماسی به جای ادا و اطوارهای نمایشی که به اسم «اقتدار» در پاچه نظام مقدس چپانده شده بود، وارد تعامل فعال و جدی شویم. و در عین حال از خائنین و کودتاچیان داخلی هم غافل نشویم. خوب است هسته سخت نظام پس از دهه ها تجربه آش نخورده و دهان سوخته در خصوص «دیکتاتوری»، کمی هم در عمل دیکتاتوری ملی گرایانه را تمرین نماید.

۱۵
۵۸
سپهر سمیعی
سپهر سمیعی
علوم انسانی - اقتصاد - اقتصاد سیاسی - جامعه شناسی - علم سیاست - انسان شناسی - ادبیات - تاریخ - هنر - موسیقی - سینما - فلسفه
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید