ویرگول
ورودثبت نام
سپهر سمیعی
سپهر سمیعیعلوم انسانی - اقتصاد - اقتصاد سیاسی - جامعه شناسی - علم سیاست - انسان شناسی - ادبیات - تاریخ - هنر - موسیقی - سینما - فلسفه
سپهر سمیعی
سپهر سمیعی
خواندن ۱۳ دقیقه·۲ سال پیش

ترامپ دوم متفاوت با ترامپ اول

دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ با دوره اول تفاوت های کیفی و ماهوی عمیقی دارد.

در سال 2016 هیئت حاکمه آمریکا به اجماع تصمیم داشت هیلاری کلینتون را بر کرسی ریاست جمهوری آمریکا بنشاند. هیلاری کلینتون سیاستمداری پخته و زیرک بود که از نظر توانایی های رهبری سیاسی احتمالا حتی از باراک اوباما هم بالاتر قرار می گرفت. لیکن دشواری کار آنجا بود که از طرفی به دلیل تشدید تضادهای اجتماعی در دوران باراک حسین اوباما و ثانیا سوابق گذشته و افشاگری های متعددی که به هیلاری کلینتون مربوط می شدند، این زن سیاستمدار آمریکایی چهره ای بسیار منفور و غیر قابل پذیرش در افکار عمومی آمریکا پیدا کرده بود.

لذا این ریسک وجود داشت که در یک انتخابات عادی، هیلاری کلینتون در رقابت با کاندیدای جمهوری خواه شکست بخورد.

لیکن از آنجا که سیستم انتخابات آمریکا دو حزبی است، و همچنین با توجه به اینکه هر دو حزب نهایتا تحت کنترل یک هیئت حاکمه نسبتا همگرا و همسو قرار داشت، راه حل مشکل فوق بسیار ساده به نظر می رسید. کافی بود کاندیدای رقیب هیلاری کلینتون طوری تعیین شود که یک گزینه بسیار مسخره و احمقانه به نظر رسیده و هر آدم عاقلی بین او و کلینتون دومی را بر گزیند! (همان «دفع افسد به فاسد» یا انتخاب بین بد و بدتر که ایرانیان هم به خوبی با آن آشنا هستند)

به این ترتیب بود که دونالد ترامپ به عنوان شخصیتی دلقک وار که قرار بود تسهیل گر انتخاب هیلاری کلینتون باشد مورد اقبال رسانه های جریان اصلی قرار گرفت و به چهره اصلی جمهوری خواهان بدل شد.



در دور اول، هیچ کس تصور نمی کرد ترامپ بتواند در انتخابات پیروز شود. به احتمال بسیار زیاد پیروزی ترامپ حتی برای خود وی هم غیر منتظره بود. دور اول ترامپ در حقیقت یک اتفاق حساب نشده بود که از دست هیئت حاکمه آمریکا در رفته بود.

لذا در دور اول، دونالد ترامپ یک آنومالی یا وصله ناجور بود که در راس بوروکراسی دولتی آمریکا قرار گرفته بود و از همه جهت تحت فشار و مخالفت دایمی قرار می گرفت تا مبادا با تصمیمات و اقدامات غیرمنتظره خود «مملکت» آمریکا را به باد فنا بدهد!

ترامپ درون هیئت حاکمه آمریکا هیچ متحد واقعی نداشت. اما در همان دور اول هم موفق شد با زیرکی و هوش سیاسی خود، با برخی افراد سنگین وزن و تاثیرگذار درون هیئت حاکمه آمریکا معاملاتی انجام داده و حمایت آنها را در عوض برخی امتیازات بخرد.

ترامپ دوره اول در هدایت و مدیریت دستگاه اجرایی و بوروکراسی دولتی آمریکا بسیار خام دست بود. به همین دلیل در موارد بسیاری کلاه سرش رفت و افرادی که از سوی وی بر سر مناصب اجرایی و سیاسی قرار گرفته بودند علیه او موضع گرفتند. اما ترامپ به تدریج از اشتباهات خود درس گرفت و هر چه جلوتر رفت پخته تر شد.

نهایتا ترامپ دوره اول از طریق یک شِبه کودتا و فرایندی که شباهت به کودتاهای مخملی و انقلاب های رنگی داشت از کرسی ریاست جمهوری پایین کشیده شد.

از حدود یک سال قبل از انتخابات ریاست جمهوری 2020، جنبش «جان سیاهپوستان مهم است» با همکاری و همراهی تام و تمام هیئت حاکمه آمریکا و حمایت هماهنگ نخبگان جهانی، آمریکا را درگیر شورش و اغتشاش نموده و زمینه را برای پایین کشیدن ترامپ فراهم کرد.

پس از آن هم بحران کرونا شروع شد که نهایتا به دموکراتها این امکان را داد تا با همکاری نخبگان دولتی دست به یک تقلب گسترده در انتخابات آمریکا بزنند. جالب است که اراده نخبگان آمریکا برای پایین کشیدن ترامپ به اندازه ای قوی بود که حتی مایک پنس معاون اول ترامپ هم ناچار به همراهی با آنان گردید.

دور اول ریاست جمهوری ترامپ اشتباهی بود که پس از چهار سال صبر استراتژیک بالاخره و با قاطعیت اصلاح شد!

ترامپ از همه شبکه های اجتماعی اخراج گردید و حتی شرکت آمازون به دستور جف بزوس (که آن زمان ثروتمندترین مرد جهان بود) زیرساخت های شبکه های اجتماعی که حاضر به سانسور ترامپ نشده بودند را از کار انداخت.

شدت عمل علیه ترامپ به اندازه ای قوی بود که مشخص بود هرگز اجازه بازگشتن او به ریاست جمهوری و تکرار اشتباه قبلی داده نخواهد شد. حتی اگر به قیمت حذف فیزیکی و کشتن او باشد!

جایگزین کردن ترامپ با یک گزینه قابل پیش بینی برای هیئت حاکمه نولیبرال آمریکا به اندازه ای حیاتی و مهم بود که حتی این بار ریسک نکردند و به جای یک زن (نماد فمینیسم) یک مرد مسن و شناخته شده را به جای او قرار دادند. این گونه بود که بایدن جایگزین ترامپ شد.



در دوران بایدن، ماشین سیاست ورزی نولیبرال آمریکا با تمام قدرت به برنامه های خود بازگشت.

برنامه نولیبرال ها جلوگیری از افول آمریکا از جایگاه ابرقدرت مطلق به یک قدرت بزرگ بود. راس این برنامه مهار چین بود، اما مهار چین دو پیش نیاز کوچکتر نیاز داشت. یکی مهار روسیه و دیگری مهار ایران.

دموکراتها در مرحله اول برنامه مهار روسیه را که پس از شکست هیلاری کلینتون در دوران ترامپ رها شده بود در دستور کار قرار دادند. اینگونه بود که روسیه در واکنش به تهدیدات ناتو وارد جنگ اوکراین شد.

موج انفجار ناشی از جنگ اوکراین به خاورمیانه رسید و کشورهای عربی از فضای امنیتی و قطبی شده جدید استفاده کرده و امتیازات بیشتری را از آمریکا مطالبه کردند.

همچنین ورود اقتصاد آمریکا و جهان به دوران رکود ناشی از افت بهره وری و شوک ناشی از افزایش قیمت حامل های انرژی که از عواقب جنگ اوکراین بود، موجب تشدید تضادهای سیاسی و اجتماعی درون آمریکا گردید.

ضربه نهایی به پیکر دموکراتها و در واقع برنامه نولیبرالیسم جهانی از ناحیه ای زده شد که هیچ کس انتظار آن را نداشت. یک نیروی آزادی بخش چریکی و کوچک به اسم حماس از درون منطقه جغرافیایی بسیار کوچکی که از طریق شدیدترین تمهیدات امنیتی جهان مورد محاصره قرار داشت، ناگهان با یک خیز تهاجمی آنچنان سیلی محکمی به اشغالگران صهیونیست زد که برق از چشمان همه اعضای رژیم اشغالگر صهیونیستی پرید.

هیمنه و دکترین بازدارندگی رژیم صهیونیستی یک شبه به باد فنا رفت. لذا صهیونیست ها چاره ای جز واکنش دیوانه وار و ویران کننده نداشتند.

جنگ اوکراین اگر چه هزینه های مالی سنگین و هنگفتی روی دست آمریکا و اروپا گذاشته بود، اما لااقل از نظر «اخلاقی» غرب وانمود می کرد دست برتر را داشته و در مقابل روس های تجاوزگر و وحشی و اشغالگر وارد یک مقاومت مقدس شده است!

اما جنگ غزه ناگهان این دستاورد اخلاقی غرب را هم به باد داد. جهانیان مقابل چشم خود یک عملیات پاکسازی قومی نژاد پرستانه و نسل کشی و بچه کشی و زن کشی و غیر نظامی کشی را به صورت زنده مشاهده می کردند که با حمایت آمریکا و اروپا اتفاق می افتاد.

از طرف دیگر، در عرصه نظامی هم اگرچه غزه مظلومانه قربانی حملات وحشیانه جنتلمن های نولیبرال و صهیونیست شده بود، اما درگیری و جنگ به غزه محدود نبود و از همان ابتدا جبهه شمال توسط حزب الله لبنان، و جنوب توسط انصار الله یمن فعال شده بود. یمن موفق شد اسرائیل را مورد محاصره دریایی قرار داده و با بستن تنگه باب المندب و دریای سرخ و کانال سوئز به روی کشتی های نظامی و تجاری غربی، عملا شوک و هزینه سنگین دیگری روی دست جبهه نولیبرال بگذارد. این در حالی بود که کشتی های چینی بدون هیچ محدودیتی از دریای سرخ عبور می کردند.

علاوه بر این، حمله اسرائیل به جنوب لبنان ثابت کرد هزینه درگیری تمام عیار با حزب الله بیش از حد توان ارتش صهیونیستی است. و مهمتر از آن، دو مرحله درگیری مستقیم اسرائیل با ایران وضعیت منطقه را بسیار مخاطره آمیز کرده و احتمال شعله ور شدن کل منطقه وجود داشت.

این شرایط و مخمصه ای که بر اثر اجرای راهبرد نولیبرال ها برای آمریکا و غرب ایجاد شده بود، نه تنها موجب مهار چین نشد، بلکه برعکس آمریکا و غرب را مهار کرده و چین را رها قرار داده بود.

در نتیجه این شکست راهبردی بود که هیئت حاکمه آمریکا در خصوص تداوم سلسله دموکرات ها در دور بعدی ریاست جمهوری دچار تردید شد.

یکی از نقاط عطف زمانی بود که برنامه ترور و حذف فیزیکی دونالد ترامپ به طرز مفتضحانه ای شکست خورد!

به نظر می رسد ناکامی دموکرات ها در حذف ترامپ موجب شد تا هیئت حاکمه آمریکا به کلی از نخبگان نولیبرال قطع امید نماید. (تشکیلاتی که حتی از پس یک ترور ساده درون خاک آمریکا بر نیاید به درد لای جرز دیوار هم نمی خورد!)

پس از آن حادثه، اف بی آی به سرعت تمام شواهد و مدارکی که آمران اصلی سوء قصد را بر ملا می نمود از بین برد. بایدن بلافاصله دست پیش را گرفت تا از پس نیافتد، و لذا به سرویس مخفی یا همان حراست آمریکا دستور داد تا سطح محافظت از ترامپ به سطح رئیس جمهور ارتقا پیدا کند.

ایلان ماسک اولین شخصیت مهمی بود که با فرصت طلبی خود را درون بغل ترامپ انداخت. اما به تدریج سایرین هم ورود مجدد ترامپ را پذیرفتند. به عنوان مثال جف بزوس شخصا افسار تحریریه واشنگتن پست را کشید و دستور داد در پوشش خبرهای مربوط به انتخابات جانب کاملا حریص را نگیرند.

به بیان دیگر، هیئت حاکمه آمریکا از تهدید ترامپ یک فرصت ساخت. فرصتی برای برون رفت از مخمصه ای که سیاست راهبردی نولیبرال ها ایجاد کرده بود.



دور دوم ترامپ یک نقطه عطف در تاریخ آمریکا و جهان است. تضادهای درونی و بیرونی نولیبرالیسم نهایتا نخبگان آمریکا را وادار کرد دست از آن بر دارند. نظم نولیبرال به دلیل همین تضادها از هم فرو پاشیده و به هرج و مرج و بی نظمی و واگرایی رسید. لذا لاجرم باید نظم جدیدی جایگزین نظم قدیم گردد. یک نظم نوین جهانی.

در نظم جدید دیگر نمی شود از طرفی ادعای برابری خواهی و دموکراسی طلبی و محافظت از اقلیت ها را داشت و از طرف دیگر جنگ های امپریالیستی و نسل کشی را ادامه داد. باید یکی از این دو رها شود، و البته قطعا اولی رها می شود.

در نظر اول ممکن است این تصور به وجود آید که دوران جدید خشن تر از دوران نظم نولیبرال خواهد بود. اما اتفاقا دوران جدید دقیقا به این دلیل آغاز شده است که نظم نولیبرال برای حفظ و بقای خود دیگر چاره ای جز توسل به خشونت عریان نداشت. لذا نظم جدید با رها کردن ایدئولوژی و راهبردهای نولیبرال و ایجاد شفافیت در منافع و مطالبات اصلی، امکان معامله و بده و بستان میان طرف های متخاصم و درگیر در عرصه جهانی را فراهم می کند.

ترامپ دوم با صراحت می گوید به دنبال منافع ملی آمریکاست. با آن شکل از مهاجرت که برای سرکوب جمعیت محلی آمریکا استفاده می شد مخالف است. و لذا با سیاست اخته کردن جمعیت محلی از طریق اختراع جنسیت های جعلی هم مخالف است و تنها دو جنسیت زن و مرد را که از ترکیب آنها به طور طبیعی باروری حاصل می شود به رسمیت می شناسد.

ترامپ دوم از سوی هیئت حاکمه آمریکا مامور شده تا دوران ملی گرایی جدیدی را در آمریکا آغاز کند.

کشورهای اروپایی اگر چه هنوز در برابر ظهور این دوران ملی گرایی جدید مقاومت می کنند، اما با فشار آمریکا به مرور چاره ای جز تغییر و تحول نخواهند داشت.

در دوران ترامپ دوم خاور میانه هم دستخوش تغییرات اساسی خواهد شد.

تندروهای اسرائیلی در دوره ترامپ دوم از عرصه سیاسی حذف خواهند شد و نیروهای سیاسی متعادل تری که قادر به همزیستی با حوزه های ژئوپلیتیکی عربی و ترکی و ایرانی باشند روی کار خواهند آمد.

خاورمیانه میان چهار حوزه ژئوپلیتیک عبری و عربی و ترکی و ایرانی به گونه ای تقسیم خواهد شد که هر چهار طرف در تعادل و تعامل آرام و صلح آمیز با سه طرف دیگر قرار گیرد.

نخبگان راس نظام حاکم در ایران این چشم انداز را به درستی تشخیص داده اند و سیگنال های آمادگی خود برای پذیرش نظم جدید را هم ارسال کرده اند.

عقب نشینی ایران از سوریه، حمایت از انتخاب ژنرال میشل عون به ریاست جمهوری لبنان، حمایت از آتش بس و آزاد سازی گروگان های اسرائیلی در غزه، و آزادسازی گروگان های کشتی اسرائیلی که توسط یمن توقیف شده بود. همه این موارد در راستای ارسال سیگنال پذیرش نظم جدید است.

و در عین حال به طور موازی اقدامات دیگری هم انجام شده که سیگنال اقتدار به آمریکا و ترامپ مخابره شود، به این معنا که اگر آمریکا همچنان قصد حمایت از تندروهای اسرائیلی و مهار و حذف ایران را داشته باشد هزینه های بسیار سنگینی بر آمریکا تحمیل خواهد شد. از جمله نزدیک شدن ایران به مرحله فرار هسته ای، آزمایش موشک های قاره پیما، رزمایش های ارتش و سپاه و رونمایی از تسلیحات جدید و برخی شهرهای نظامی زیرزمینی و زیرآبی، و همچنین حملات انصارالله یمن به ناوهای آمریکایی و احتمالا برخی تحرکات نرم و ظریف در سوریه و عراق.

شواهد از این قرار است که تمایل به مذاکره و توافق در هر دو طرف ایران و آمریکای تحت رهبری ترامپ دوم وجود دارد. لیکن ترامپ برای عادی سازی روابط با ایران باید موضعی کاملا ضد ایرانی بگیرد تا متهم به ضعف نشود. و همچنین ایران باید طوری صحنه را مدیریت کند که تندروهای اسرائیلی و متحدین تندروی ایرانی آنها نتوانند بر سر راه توافق سنگ اندازی کنند.

بر خلاف تحلیل های غلط رایج، نه تنها ایران در موضع ضعف نیست، بلکه نسبت به دوره اول ترامپ موضع بسیار قدرتمندتری پیدا کرده است. ترامپ در دور اول ناچار شد برای پایان دادن به حضور آمریکا در سوریه، فشارهای مستقیم علیه ایران را تشدید نماید تا متهم به ضعف یا خیانت به صهیونیست ها نشود.

اما این بار صهیونیست ها در موضع بسیار ضعیف تری قرار گرفته اند و با عبور از یک جنگ فرسایشی در چند جبهه و هزینه های هنگفت و بی سابقه اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و حقوقی و داخلی و خارجی، به شدت نیازمند دستیابی به نوعی سازش و آرامش در منطقه هستند. ترامپ دقیقا از همین نقطه ضعف صهیونیست ها بود استفاده کرد و با اعمال فشار و بازنشر صحبت های مشاور سابق خود که نتانیاهو و اسرائیل را متهم به ایجاد هزینه های بی مورد برای آمریکا کرده بود، نتانیاهو و کابینه تندروی صهیونیستی را وادار به پذیرش آتش بس با حماس نمود.

ترامپ دوم بر خلاف ترامپ اول نه تنها در مدیریت دستگاه اجرایی و بوروکراسی آمریکا خام دست نیست، بلکه در اوج پختگی و تجربه و توانایی قرار دارد. ترامپ دوم یک سیاستمدار و رهبر سیاسی تمام عیار است که روی پیچیدگی های سیاسی جامعه واگرای آمریکا با استادی سوار شده و حمایت صاحبان ثروت و قدرت در آمریکا را به دست آورده است.

ترامپ دوم شباهت به دور دوم سلطنت محمدرضاشاه دارد که پس از کودتای 28 مرداد از حوادث گذشته آموخته بود و شخصیتی بسیار پخته تر و مقتدرتر از قبل یافته بود. لیکن ترامپ از شاه مخلوع ایران هم بسیار باهوش تر است و هم ابزارهای قدرت بسیار قوی تری در اختیار دارد.

ترامپ دوم چهار سال فرصت دارد تا انقلاب MAGA و گذار از نظم نولیبرال به دوران ملی گرایی نوین را تثبیت نماید. پایان یافتن جنگ اوکراین، دستیابی به توافق با ایران و برقراری صلح در خاورمیانه، مهار چین، و مهار تورم و بهبود فضای کسب و کار و اقتصاد داخلی آمریکا می تواند دستاوردهایی باشد که منجر به تحقق آن ماموریت بزرگ ترامپ گردد.

ریاست جمهوریترامپایلان ماسک
۱۸
۱۰
سپهر سمیعی
سپهر سمیعی
علوم انسانی - اقتصاد - اقتصاد سیاسی - جامعه شناسی - علم سیاست - انسان شناسی - ادبیات - تاریخ - هنر - موسیقی - سینما - فلسفه
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید