تا پیش از روز سیاه 23 خرداد، همه شواهد نشان می داد هسته سخت نظام جمهوری اسلامی خود را برای یک نقطه عطف بزرگ و عادی سازی روابط با آمریکا و باز گرداندن نقش ایران در منطقه به چیزی شبیه به وضعیت پیش از انقلاب آماده می کند.
اما در 23 خرداد تقریبا تمام مهره های اصلی هسته سخت نظام حذف شدند، کشور وارد جنگ تحمیلی دوم شد، و اندکی بعد آمریکا هم با حمله به تاسیسات هسته ای آخرین میخ را بر تابوت رویای عادی سازی روابط کوبید.
پیش از 23 خرداد، نظام تلاش می کرد از اهرم های فشار خود برای چانه زنی و معامله برای گرفتن ضمانت از آمریکا در خصوص نقش جدید ایران در منطقه استفاده کند. این رویه دو مخالف بزرگ داشت، یکی کاسبان تحریم در داخل و دیگری اسرائیل. نتیجتا این دو با هم تبانی کردند تا اهرم های فشار ایران را بسوزانند تا اساسا معامله میان ایران و آمریکا بی معنی شود.
یکی از اهرم های فشار ایران برنامه هسته ای بود، دیگری نفوذ منطقه ای، و سومی توان نظامی. ایران برای معامله با آمریکا حاضر به مذاکره بر سر مورد اول یعنی برنامه هسته ای شده بود. اما تبانی کاسبان تحریم در داخل با اسرائیل موجب سوخته شدن برگ های دوم و سوم شد.
در ابتدا ایران تلاش می کرد همچنان از برگ غنی سازی هسته ای برای احیای مذاکرات با آمریکا استفاده کند. اما حمله آمریکا به تاسیسات هسته ای ایران در راستای سوزاندن این برگ آخر بود.
اکنون شواهد نشان می دهد هدف اصلی کودتا که جلوگیری از توافق ایران و آمریکا بود به ثمر نشسته.
ترامپ ابتدا تلاش کرد از مسیر دیپلماتیک به توافق با ایران برسد. ولی پس از مدت کوتاهی به این نتیجه رسید که مسیر دیپلماتیک بیش از حد طولانی شده و به دنبال میانبر بود. لذا تصور کرد اگر همه برگ های برنده ایران سوزانده شود، ایران دست از چانه زنی برداشته و دستیابی به توافق سریعتر خواهد شد.
لیکن اتفاقی که افتاده این است که با سوزانده شدن اهرم های فشار و برگ های برنده ایران، شاهد افول جریان سیاسی خواهان توافق با آمریکا و صعود مجدد جریان سیاسی کاسبان تحریم هستیم.
اظهارات دیمیتری مدودف مقام امنیتی روسیه در خصوص انتقال تسلیحات هسته ای به ایران، و موضع گیری های داخلی در خصوص خروج ایران از NPT و بستن تنگه هرمز و غیره، نشان می دهد احتمالا کشور به سمت ساخت بمب اتم و پذیرش مدل حاکمیت کره شمالی حرکت می کند. این یعنی تضمین رانت کاسبی تحریم برای آینده های دور.
پس از حمله آمریکا به تاسیسات هسته ای، علی لاریجانی، یکی از رجال اعتدال گرا و استخوان دار ایرانی که مدتی بود در آب نمک خوابانده شده بود برای چنین روزی، اظهار داشته که NPT را قبول داریم ولی تا زمانی که آژانس جهانی انرژی اتمی به وظایف خود عمل نکند ما هم نظارت ها بر را متوقف می کنیم. و همچنین علی شمخانی چهره امنیتی که افتخار عادی سازی روابط ایران و عربستان را در کارنامه خود داشته و در روز کودتا تا یک قدمی مرگ رفته و برگشته، دیروز در خصوص حرکت به سمت بمب هسته ای اشارات غیر مستقیمی داشت.
این نشان می دهد باب توافق با آمریکا کاملا بسته شده. یعنی به دلیل تغییر محاسبات آمریکا نسبت به برگ های برنده ایران، رفتار آمریکا تغییر کرده، و تغییر رفتار آمریکا موجب تغییر رفتار ایران و بازگشت به مدار سابق در تضاد با آمریکا گردیده است.
پیت هگزت وزیر جنگ آمریکا در مصاحبه مطبوعاتی تصریح کرد حملات آمریکا تنها بر برنامه هسته ای ایران متمرکز بوده و به هیچ وجه به دنبال تغییر رژیم در ایران نیست. این یعنی دولت ترامپ تصور می کند در راستای هموار کردن مسیر برای توافق حرکت می کند. لیکن این یک محاسبه غلط است که به دلیل تعلل ایران از مذاکره مستقیم، لابی صهیونیستی توانسته در کاسه دولت ترامپ بگذارد.
برندگان: چین، روسیه، اسرائیل، کاسبان تحریم در ایران، رانت های نظامی و امنیتی در آمریکا.
بازندگان: هژمونی و امپراطوری آمریکا، غربگرایان ایرانی و بطور کلی ملت ایران.
کودتای 23 خرداد تنها علیه هسته سخت نظام جمهوری اسلامی نبود. بلکه بخشی از یک کودتای بزرگتر علیه جنبش MAGA و انقلابی بود که دولت ترامپ در راستای پایان دادن به نولیبرالیسم و جلوگیری از افول آمریکا در حال رقم زدن بود. به همین دلیل هم زمینه های اجرای آن در لایه هایی بسیار فراتر از نظام سیاسی ایران و منطقه خاور میانه فراهم شد. به عنوان مثال گزارش جهت دار آژانس انرژی اتمی و قطعنامه ای که شورای حکام پس از آن صادر کرد کاملا برنامه ریزی شده و بخشی از تدارکات کودتا بود. این مطلب ثابت می کند کاسبان تحریم در ایران بخشی از یک مافیای جهانی است که صهیونیست های حاکم بر اسرائیل هم بخشی از همان مافیا هستند.
نکته جالب در این میان موضع روسیه است. از شواهد و سوابق بلند مدت قبلی می دانیم که روسیه (بر خلاف چین) بخشی از این مافیا نیست. اما در چارچوب رقابت روسیه و آمریکا و چانه زنی این دو با هم خصوصا در مورد وضعیت اوکراین، حتی روسیه هم در مورد ایران ترجیح داده سیاستی در پیش بگیرد که همسو با رانت های نولیبرال و کاسب تحریم است.
دولت ترامپ زمان زیادی ندارد. اگر همین مسیر ادامه پیدا کند تبعات بسیار سنگینی برای آمریکا و دولت کنونی آن خواهد داشت. مگر اینکه مجددا شاهد یک چرخش سریع در سیاست ترامپ باشیم که این مسیر را اصلاح کند. در غیر اینصورت وقایع دهه 60 در حال تکرار شدن است.
در دهه 60 رئیس جمهوری در ایران عزل شد و آیت الله بهشتی هم حذف شد (مشابه حذف هسته سخت نظام در کودتای 23 خرداد 1404). جنگ با عراق در جریان بود (مشابه جنگ امروز با اسرائیل). مجاهدین اعلام فاز مسلحانه کردند (احتمالا چیزی مشابه این یا در دستور کار کودتای 23 خرداد بوده یا قرار است به زودی اتفاق بیافتد). و نهایتا ماحصل همه اینها شد تسلط جریان سیاسی که پونز در پیشانی زنان بی حجاب فرو می کرد.
اکنون ابتکار عمل به کلی از دست نظام جمهوری اسلامی خارج شده و همه چیز وابسته به تصمیمات آمریکا است. اگر ترامپ مسیر خود را اصلاح نکند، هم خودش را به فنا داده و هم ایران را.