مزاحمت تلفنی عبارت است از اینکه کسی با استفاده از تلفن یا سایر وسایل مخابراتی نظیر بیسیم، فاکس و پست الکترونیکی، بدون جهت ضمن اشغال خط تلفن متعلق به اشخاص حقیقی یا حقوقی موجبات اذیت و آزار و سلب آسایش طرف دیگر را فراهم نماید؛ مانند اینکه در نصف شب با به صدا درآوردن تلفن دیگری او را از خواب بیدار کرده، آرامش او را بر هم زند.

بر اساس اصل قانونی بودن جرائم و مجازاتها تنها جرمی قابلیت تعقیب و اعمال مجازات را داراست که قانون صراحتاً در خصوص آن جرمانگاری کرده باشد. در خصوص جرم مزاحمت تلفنی، در ماده 641 قانون مجازات اسلامی در مقام جرم انگاری این عمل مقرر داشته: «هرگاه کسی بهوسیله تلفن یا دستگاههای مخابراتی دیگر برای اشخاص ایجاد مزاحمت نماید علاوه بر اجرای مقررات خاص شرکت مخابرات، مرتکب به حبس از یک تا شش ماه محکوم خواهد شد.»
مطابق نظریه مشورتی شماره 389/7- 27/2/91 اداره حقوقی قوه قضائیه:
«تداوم پیامکهای تلفنی هرچند دارای محتوی توهینآمیز هم نباشد با رعایت سایر شرایط قانونی ممکن است مزاحمت تلقی گردد. درصورتیکه محتوی پیامک ارسال شده توهینآمیز باشد با جمع سایر شرایط ممکن است از مصادیق توهین محسوب شود.»

جهت رسیدگی به عنوان مجرمانه مزاحمت تلفنی ، مراحل چهارگانهای وجود دارد که شاکی باید ضمن آگاهی از این مراحل اقداماتی که به وی مربوط و منتسب میباشد را انجام داده تا شکوائیه وی ثبت و انجام تحقیقات، تعقیب، رسیدگی، صدور حکم و اعمال مجازات فراهم گردد.
اولین اقدام شاکی برای اعلام جرم و تظلمخواهی تنظیم شکوائیه میباشد؛ چرا که مطابق ماده 64 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 یکی از جهات قانونی برای شروع به تعقیب، شکایت شاکی یا مدعی خصوصی است. البته اگر جرم جنبه عمومی داشته باشد اقامه دعوا و تعقیب متهم از این جنبه از وظایف دادستان محسوب میشود.
الف) نحوه تنظیم شکوائیه و شرایط آن:
به تکلیف ماده 68 قانون آیین دادرسی کیفری شاکی یا مدعی خصوصی میتواند شخصاً یا توسط وکیل شکایت کند. در شکوائیه موارد زیر قید میشود.
1. نام و نام خانوادگی، نام پدر، سن، شغل، میزان تحصیلات، وضعیت تأهل، تابعیت، مذهب، شماره شناسنامه، شماره ملی، نشانی دقیق و در صورت امکان نشانی پیامنگار (ایمیل)، شماره تلفن ثابت و همراه و کد پستی شاکی؛
2. موضوع شکایت، تاریخ و محل وقوع جرم؛
3. ضرر و زیان وارده به مدعی و مورد مطالبه وی؛
4. ادله وقوع جرم، اسامی، مشخصات و نشانی شهود و مطلعان در صورت امکان؛
5. مشخصات و نشانی مشتکیعنه یا مظنون در صورت امکان؛
قوه قضائیه مکلف است اوراق متحدالشکل مشتمل بر موارد فوق را تهیه کند و در اختیار مراجعان قرار دهد تا در تنظیم شکوائیه مورد استفاده قرار گیرد. عدم استفاده از اوراق مزبور مانع استماع شکایت نیست.
برای مشاهده سایر اقدامات و مراحل لازم جهت شکایت مزاحمت تلفنی به دعاوی کیفری در سایت سنا مراجعه نمایید.