
پس از پایان جنگ تحمیلی سازمانها و مراکز مختلفی برای خدمترسانی به ایثارگران و خانوادههای شهدا تاسیس شد که بسیاری از آنها با نظارت مستقیم بنیاد شهید و امور ایثارگران فعالیت میکردند و برخی نیز تحت عنوان نهادهای عمومی غیردولتی فعالیت داشتند. متاسفانه در این میان در برخی موارد سازمانها و مراکزی با نام کمک و حمایت از ایثارگران و جانبازان تاسیس شد و حتی از بودجه دولتی و بیتالمال استفاده کردند که نه تنها خدمتی به این عزیزان نکردند، در نهایت فقط در راستای اهداف تعدادی سودجو فعالیت کردند. ما در صدای مدافعان بارها در ارتباط با چگونگی جلوگیری از سوءاستفادههای مالی و حتی سیاسی از نام ایثارگران گفته و نوشتهایم اما سوال بیپاسخ ما همچنان پابرجاست و آن این است که چرا نهادهای نظارتی در این راستا عزم خود را جزم نمیکنند و براحتی اجازه سوءاستفاده از نام ایثارگران را به سودجویان میدهند؟
در حالی که پاسخ به این سوال را نمیتوان در یک مقاله کوتاه تحلیلی داد و باید موضوع را به شکلی تخصصی و ریشهای بررسی نمود، با نگاهی گذرا به سرخط روزنامهها و مطبوعات میتوان به چالشهای متفاوت ایثارگران و سوءاستفاده از نام این عزیزان در عرصههای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی به وضوع پی برد. یکی از تازهترین حواشی مربوط به سوءاستفاده از نام جانبازان، موضوع ایجاد آسایشگاههای توانبخشی برای جانبازان است که در بسیاری از موارد نظارت لازم بروی آنها نیست و طبق تحقیقهای میدانی همکاران ما، برخی اشخاص سودجو حتی دست به سوءاستفاده مالی و کلاهبرداری از خانوادههای جانبازان زدهاند.
هنوز وقایع رخ داده در آسایشگاه بقیهالله (ع) در سال ۹۱ را از یاد نبرده بودیم که باز از گوشه و کنار اخبار سوءاستفاده مالی از آسایشگاههای جانبازان به گوش میرسد. احتمالا بسیاری از مخاطبانمان نام آسایشگاههایی مانند مرکز توانبخشی جانبازان نخاعی امام خمینی (ره) و یا مرکز فرهنگی توانبخشی جانبازان شهید مطهری را شنیدهاند. جانبازانی که در این آسایشگاهها سکونت دارند بعضا از روی اجبار و عدم گزینههای دیگر با تمام مشکلات و چالشهای موجود سر میکنند و حرفی نمیزنند. اما عده معدودی از آنها نیز هستند که کاسه صبرشان به سر میآید و شکایات خود را از طریق رسانهها به گوش عموم می رسانند. چندی پیش یک جانباز ۷۰ درصدی در پیامی که توسط فرزند خود به صدای مدافعان ارسال کرد، از وضعیت بد جانبازان در برخی از این آسایشگاهها گفت و از شرایط نامناسب پوشش بیمه دی که پیشتر در چندین مورد درباره آن مطالبی منتشر کرده بودیم، نوشت. وی همچنین ادعا کرد که عدهای سودجو آسایشگاههای جانبازان را به هتل تبدیل کردهاند و از آن سود مالی میبرند و در مواردی حتی از خانوادههای جانبازان اخاذی میکنند. در پی دریافت این پیام با بنیاد شهید تماس گرفتیم اما همچنان منتظر پاسخ آنها در این زمینه هستیم.
در همین راستا سال گذشته نیز جانبازان مرکز توانبخشی امام خمینی (ره) تهران به دلیل عدم دریافت تجهیزات پزشکی به این آسایشگاه دست به اعتراض زدند. موضوع از این قرار بود که مدتی بود که تجهیزات پزشکی ضروری تحویل این آسایشگاه داده نشده بود و مسئولان هم با بیمسئولیتی و حرافی، صرفا حرفدرمانی میکردند و قدمی در راه ایفای وظایف خود برنمیداشتند. گویا موضوع این بوده که پیمانکار مسئول پول را گرفته اما تجهیزات را به طور کامل تحویل نداده و مدیران بنیاد هم مثل همیشه فقط قول پیگیری میدهد و آخر هم هیچ. این در حالی است که این جانبازان که از دردمندترین و در عین حال، صبورترین و نجیبترین فرزندان این آب و خاک هستند و در این شرایط حساس کشور که نیاز به همدلی بیش از هر زمان دیگری احساس می شود، با بیمهری مسئولین مواجه هستند.
البته اینگونه سوءاستفادهها سالهاست که در عرصههای مختلف هر جا که نام جانبازان وسط باشد وجود داشته و واقعیت این است که متأسفانه بسیاری از مسئولین در حال حاضر قهرمانانمان را به ابزاری برای مقاصد شخصی و سیاسی خود تبدیل کردهاند. در کنار این موضوع امروز عدهای هم دارند از دیوار شهدا بالا میروند و از اسم شهدا سوءاستفاده سیاسی میکنند که اینگونه اقدامات پیش از هر انتخاباتی پررنگتر میشود. با فرا رسیدن انتخابات ریاست جمهوری ایثارگران و جانبازان برای چند هفته عزیز خواهند شد و در کمپینهای تبلیغاتی از نام آنها استفاده خواهد شد ولی بار دیگر پس از پایان کارزار انتخابات، همه چیز به فراموشی سپرده می شود.
ما امیدمان را به دستگاههای نظارتی و قضائی از دست دادهایم و تنها راه چاره، رسانهای کردن سوءاستفادههایی است که به اشکال مختلف از جمعیت ایثارگران و جانبازان صورت می گیرد. نباید فراموش کنیم که آنان منافقان و سودجویانی که حتی از خدا نمی ترسند، از رسانه و رسانهای شدن فسادشان هراسانند.