در حال سپری کردن روزهای ملال آور پس از سخت ترین سفر زندگیم به کوهپایه دومین کوه مرتفع جهان بودم که ترجمان مقاله ای از آرتور سی. بروکس در آتلانتیک با عنوان «سه راه کییرکگور برای غنیتر زیستن» را به اشتراک گذاشت، در آن از آزمایشی صحبت شده بود که اثبات میکرد انسانها از ملال متنفرند، حتی حاضرند درد بکشند، بهشرط اینکه از ملال نجات پیدا کنند، این را آزمایش بسیار مشهوری ثابت کرد که طی آن شرکتکنندگان را در اتاقی خالی تنها میگذاشتند که در آن فقط یک دستگاه شوک الکتریکی وجود داشت که با فشار دکمۀ آن میتوانستید به خودتان شوک الکتریکی وارد کنید. اکثر شرکتکنندگان بعد از ربع ساعت بیکار نشستن، ترجیح میدادند به خودشان شوک وارد کنند تا کمی سرگرم شوند.
احساس کردم این سفرهای سخت که سفرنامه تعدادی از آنها را در همین صفحه ویرگولم منتشر کرده ام، شباهت زیادی به این آزمایش دارد. گویا از فشار ملال زندگی و فرار از پوچی زندگی با این سفرها که مصداقی از شوک الکترونیکی هستند به دنبال سرگرم کردن خودم هستم!
بر آن شدم تا کمی دقیق تر تجربه های غیرملموسی که از این سفرها نصیبم شده است را بازکاوی کنم.
به قول نویسنده ای که نامش را در این لحظه به یاد ندارم و تلاشی هم برای یادآوریش نمیکنم: مطالعه هر کتاب تاثیری بر ناخودآگاه ما میگذارد که در بزنگاه های مناسب زندگی از اندوخته های حاصل از آن استفاده میکنیم. به گمانم هر سفری، نه صرفا سفرهای سخت، هر سفری برای انسانِ مشاهده گر و تجربه گرا میتواند همچون نقل قول اخیر باشد. اما برای من اثر این سفرها فراتر از آن است که در ناخودآگاهم تاثیر بگذارد. این سفرها چنان زخم میکند که جای آن تا سالها بر خودآگاه و ناخودآگاه میماند که نگو و نپرس.
مهمترین تجربه غیرملموس یا شاید ملموس سفرهای پیمایش محور، همچون سفر به هیمالیا و قره قروم که روزهای متمادی و جانکاه در دورافتاده ترین نقاط طبیعت سپری میشود، این است که اثر قدم های مورچه ای ما در عظمت کیهان گونهی کوه ها را به نمایش میگذارد. در روزهای ابتدایی چنین سفرهایی، زمانیکه به دورافتاده ترین کوه ها نگاه میکنیم و رسیدن به اونها محال ترین تصوری است که هر انسان عاقلی میتواند در زندگی داشته باشد. اما در روز دوم و سوم به طرز معجزه آسایی خودمان را در آغوش غولهای شش، هفت و هشت هزارمتری پیدا میکنیم. و این امیدی است برای ادامه پیمایش در روزهای طولانی پیش رو، برای رسیدن به غول هایی که آبی دور دست آنها را احاطه کرده است.
پس از پایان هر سفر میل به تجربهی پیمایش های سخت تر چراغی است که به زندگی معنا می بخشد. و درک عملی این تئوری که واقعا با قدمهای کوتاه، آهسته و مداوم میتوان مسافت های اعجاب انگیزی رو پیمایش کرد به زندگی روزمره این روح را تزریق میکند که هرچیزی که دلت میخواهد را میتوانی با برنامه ریزی، پشتکار و حرکت بدست بیاوری.