
من می گویم برای اینکه بفهمیم سفر خوبی داشته ایم یا نه باید یک آزمایش روی خودمان انجام دهیم. پس از اینکه از سفر به خانه برگشتید اولین کاری که می کنید این است که به دستشویی بروید. اگر در هنگام قضای حاجت احساس شادی مفرطی در خود احساس کردید و با خود گفتید هیچ دستشوییای مانند دستشویی خانهی خودم نمی شود پس بدانید سفر خوبی نداشته اید. البته به نظر من.
معیار من برای سفر خوب این است که خستگی هارا از تن در بیاورد نه اینکه بر عکس انسان را خسته کند. بله اکثر افراد پس از سفر بلافاصله یک دوش کوچک می گیرند و به خواب عمیق می روند اما تا زمانی که این خستگی باعث رنجش خاطر افراد بشود آن سفر, سفر خوبی نیست. خیلی بهتر است که در خانه بشینید، فیلم وسریال ببینید، پلی استیشن بازی کنید یا با خانوادتان تخته نرد بازی وکتاب بخونید ولی همچین سفری نروید. خود من هیچ وقت یادم نمیآید سفر خوبی رفته باشم. اگر میخواهید از من بپرسید بهترین وخاطره انگیز ترین سفری که رفتی چی بوده؟ بهتره بپرسید مزخرف ترین سفری که رفتی چی بوده؟؟ مزخرف ترین سفری که به پایان خوشی ختم شد.
به نظر اقوام پوسیده و فسیل ما، سفر رفتن مساوی است با زیارت رفتن. یعنی روزی که فهمیدند از سفر اصفهان برگشته ام میگفتند چرا اصفهان رفتی؟؟ اصفهان که امامزاده ندارد و حرفهایی از این دست که چرا پولت را حرام کردی. جایش بود می گفتم اصفهان امامزاده دارد خوب هم دارد. در این کشور هر روز امام زادههای زیادی که هیچ کس هم نمی داند وجود داشته اند یانه ساخته می شوند. پس از آن با حالت انزجار می گفتم علاقهای ندارم دستم را به چند تکه فلز آلوده کنم. آن وقت بود که تهمت های از دین برگشتگی و کافر و هرزه به من نسبت می دادند و پس ازآن دورهای دعوا با پدر ومادرم خواهم داشت که می گویند چرا با بزرگتر بحث میکنی ؟؟ و دست آخر مقصر عالم من میشدم.
بخواهم بگذرم وسفرم را شرح دهم، باید بگویم در این یک ماهی که در آنجا بودم اتفاقات افتاده بسیار بود اما قسمت کوچکی از آن و همینطور قطعه قطعه شرح می دهم. اول یک بیوگرافی از خودم می گویم. من رها بیست وهفت ساله، پنج سال است که کار برنامه نویسی انجام می دهم. اصولا برنامه نویس خوب و با مهارت به طور میانگین ماهانه دوهزار دلار در می آورد. آیا لزومی دارد که بگویم برنامه نویسان ایرانی سالانه حتی از این مقدار هم بسیار کمتر در می آورند؟؟؟ آرزویم این است بازی ای مانند "جی تی ای"بسازم. بازی جی تی ای پرسود ترین بازی جهان است که برای شرکت سازنده و برنامه نویسانش سود هزار درصدی داشته است و برابربا فیلم آواتار درآمد کسب کرده است.
یک ماه تمام دربارهی سرگذشت افراد موفق جهان مطالعه داشتم. نکتهی مشترکی که در اکثر آنها دیدم این بود که اکثر آنها همراه خود یک دفترچه جیبی کوچک یادداشت داشتند تا ایده های خود را در آن یادداشت کنند. من هم جوگیر شدم و یک دفترچهی یازده هزار تومانی که بیشتر جنبهی زیبایی داشت را خریدم. بعد که آمدم خانه دیدم در هیچ کدام از کیف های کوچکم جا نمی شود. من دوباره ولخرجی کردهبودم..
روزی با دوستانم به کوه رفتیم و ناگهان آنقدر دستشوییام گرفت که فکر نمیکنم تا به حال در عمرم در این حد دستشویی داشته باشم. آنقدر دستشویی داشتم که سفیدی چشم هایم رو به زردی می رفت. آنگاه بود که ایدهای به ذهنم رسید. اپلیکیشنی طراحی کنم که لوکیشن سرویس های بهداشتی را در سراسر کشور نشان دهد. از وقتی این جرقه در ذهنم خورد شب ها به ندرت می خوابیدم. مصرف نسکافه و قهوه هایم به دویست هزار تومان در ماه رسید.
پس از اینکه اپلیکیشن را طراحی کردم باید از "مرکز توسعه فناوری اطلاعات ورسانه های دیجیتال "مجوز میگرفتم. به سایتش رفتم و مدارک لازم را فرستادم. نفر سیصد و بیست و ششمین در صف بودم. اینجوری دوسال دیگه هم نوبتم نمی شد. تصمیم گرفتم از دوستم فرنوش که در وزارت ارشاد پارتی داشت زنگ بزنم. تلفن را مادربزرگش برداشت که می گفت در خانه بستری است. تصمیم گرفتم به اصفهان، محل زندگی اش بروم.
در فرودگاه شهید بهشتی که پیاده شدم با تاکسی دربست به میدان انقلاب رفتم. قرار شد یکی دیگر از دوستانم به نام سحر به دنبالم بیاید و با هم به خانهی او برویم. زنگ زد و گفت که به یک آدرس بروم. میدان نقش جهان, سمت غرب, بازار رنگرز ها, مسجد پادرخت سوخته, کنار حمام شاهزاده..
با خودم گفتم از کی تا حالا این نمازخون شده؟؟؟؟ از میدان انقلاب به خیابان چارباغ عباسی رفتم. بار آخری که به اینجا آمده بودم، هنوز سنگ فرش نشده بود. این بار خیلی بهتر از قبل شده است. فرنوش همیشه برای آثار تاریخی حرص می خورد و عصبی می شد وقتی که به بافت تاریخی اصفهان آسیبی وارد می شد. خواستم با گوگل مپ راهم را پیدا کنم ولی اینترنت نداشتم و از طرفی قرار بود کل پول های حسابم را بگذارم برای خرج های برنامه.
از مردی که در یک دکهی قدیمی روزنامه فروشی کار می کرد گفتم: ببخشید آقا میدون امام کجاست؟ گفت میدون امام نیست که,میدون شاس. گفتم جدا؟؟ گفت: قبل از انقلاب اسم این میدون شاه عباس بوده. اسم اون مسجد گنبد آبیه هم که جنوب میدونه اسمش مسجد شاه بود. اصلا خمینی تا حالا پاشو تو این میدون نذاشته که. به خاطر یه لج ولجبازی بچگونه اسمش رو میدون امام گذاشتن.
گفتم :من طبق عادت می گفتم میدون امام. مگر نه واقعا همچین نظری ندارم. با لحن قاطعی گفت. گفت :عادت کن.منم عادت کردم.
گفتم: ولی به نظر من اسم هر چیزی باید برازندش باشه. نه میدون شاه ونه میدون امام. تنها اسم برازندهی این میدون, میدون نقش جهان می تونه باشه. چیز دیگری در این باره نگفت اما آدرس را داد. در راه به حرف های آن مرد فکر می کردم. راست می گفت اگه واقعا این طور باشد, کار بچه گانه ای است.
کل چارباغ را رفتم تا رسیدم دروازه دولت راهم رو به سمت خیابان سپاه کج کردم. در راه گفتم چقدر دلم میخواهد خانه ام اینجا بود و فاصله ی خانه تا سرکار را از اینجا رد می شدم. از دور سر در میدون را می دیدم. احساس و بینش خاصی که بار آخر اینجا تجربه کردم را دوست داشتم دوباره تجربه کنم. اما افسوس اتفاقی افتاد که احساسم مثل بار اول خالص نبود.
آدرس را از مغازه دار ها پرسیدم. وبلاخره به مسجد پادرخت سوخته رسیدم. در چوبی نفیسی داشت که رویش آیات قران حکاکی شده بود. بعد از ورودی به صحن کوچک مسجد وارد شدم که که سنگ فرش کهنه ای داشت. مشخص بود که بیش از سه قرن قدمت دارد. شاید بگویم کل مسجد مربعی به ابعاد ده متر بود. روبروی صحن مسجد محراب کوچکی با کاشی های لاجوردی زیبا وجود داشت. مکالمهی خودم را با فرنوش در ذهنم بار دیگر مرور کردم؛ اما این بار یه چیز دیگر را هم اضافه کردم. چرا نام این مسجد پادرخت سوخته است؟؟
سحر را دیدم در کنار تابوتی نشسته بود و تا من را دید به سمتم آمد .پس از دست دادن گفتم فرنوش کجاست؟؟ با خونسردی به سمت تابوتی که کنار دیوار های لاجوردی مسجد بود اشاره کرد و گفت: امروز صبح ساعت ده تموم کرد. میدونی که سرطان داشت؟ گفتم: نه کسی به من نگفته بود. مردم تابوت را سه بار بلند کردند و برایش اشهد خواندند. وقتی دور تابوت جمع شدیم، روحانی مسجد از تک تک پرسید که آیا از متوفی راضی هستید؟؟
تک تک گفتند بله. قبل از این که به من برسد از مسجد رفتم بیرون. روبروی مسجد, دالانی بود با طاق چشمهای که ورودی آهنی داشت. رفتم کنارش نشستم. آیا من حق داشتم از فرنوش ناراضی باشم؟؟؟ آنقدرها هم مشکل بزرگی نبود فقط باید دوسال در صف باشم و در این بین شاید گاهی هم از نون خوردن بیفتم. آمدنم به اینجا بیهوده بود. با خودم میگفتم مشکلی پیش نیامده اما از عمق و درون ناراحت بودم.
به سحرگفتم: فرنوش خانواده ندارد؟ گفت یه مادر بزرگ خیلی پیر دارد که با اینکه فرنوش خیلی مریض بود ازش مراقبت می کرد. با خودم گفتم چند روز اینجا باشم تا از مادربزرگش مراقبت کنم تا روی غلتک بیفتد و کارهایش را خودش انجام دهد. دوهفته تا بلیط برگشت وقت دارم. اول سحر گفت نوبتی باشد. روزهای زوج او و من روزهای فرد از مادر بزرگ مراقبت کنم. گفتم تا این دوهفتهای که اینجا هستم خودم مراقبت می کنم. در خانهی آنها هم می خوابم. دیگر لازم نیست به هتل بروم.
با مادر بزرگ سلام کردم. جوابم را نداد. چهرهی مظلومی داشت. سحر گفت لازم نیست با او حرف بزنی و مقدمه چینی کنی. فقط دستش را بگیر و تا خانهاش همراهی کن و بعدم وارد خانهاش شو. ودر آخر اضافه کرد که خیلی مهربان است. وقتی داشتیم می رفتیم فرنوش گفت مادربزرگ یک مغازهی کوچک دارد که در آنجا آشپزی میکند. صبح زود بلند شو وکمکش کن. با تعجب گفتم:با این سنش کار هم میکنه؟؟
دستش را گرفتم اما فرمون را دست خودش دادم. دیدم از بازار خارج نمی شود. دیگر داشت دیر وقت میشد.حوصله ام سر رفت بس که آرام راه رفت. دیگر در طول راه به اومی گفتم مادر بزرگ. باهم از بازار خارج شدیم و حدود بیست دقیقه در کوچه وپس کوچه ها رفتیم. مطمئنا اگر می خواستم برگردم, راه را گم میکردم. خانه ها وکوچه ها زیاد شبیه نبود. اما من نتوانستم مسیر را به خاطر بسپارم.
بلاخره به خانه رسیدیم. تا به خانه رسیدیم بنا کرد خانه را آب وجارو بزند. بعد پاشد سراغ سبزی ها وسبزی ها را پاک کرد. بعد باقالی ها را بعد به باغچه آب داد. این مادر بزرگ خستگی نداشت. بلند شدم و خانه را تروتمیز کردم، چون به شعورم بر خورده بود. خواستم میز را دستمال بکشم که از دستم گرفت. و مرا روی مبل نشاند. او با من احساس غریبی نداشت. برایم چایی ریخت.
من داشتم از بی خوابی بی هوش می شدم و او بنا کرد نماز بخواند. گویی نماز جعفر طیار بود تا به حال چیزی از این نماز نشنیده بودم. اسمش رو از روی مفاتیح جنان روی سجادهی مادربزرگ فهمیدم. نفهمیدم کی خوابم برد که نا گهان سوز شبانه دیگر پوستم را اذیت نکرد و لطافت پارچه ای را روی ساق دست ها وپ وست صورتم حس کردم. ملحفه ها بوی اسطوخدوس می داد. با احساس خوبی به خواب رفتم.
صبح با صدای گنجشک ها از خواب بیدار شدم. یک ریز آواز می خواندند. جایش بود دمپایی را به سمت درخت پرت میکردم تا گورشان را گم کنند. در حس فحش دادن به گنجشک ها بودم که مادربزرگ یک سینی جلویم گذاشت. سه قطعه کوکو قندی اصفهانی با یک چایی شیرین بود. فرنوش می گفت:این غذا همان کوکو سیب زمینی است که نمک ندارد و پس از آن که مایهی کوکو را در ماهیتابه می ریزند و به قول آشپزها رنگش طلایی میشود. مخلوطی از شکر, گلاب و زعفران را به داخلش می ریزند. ودر آخر از خلال پسته و زرشک برای تزیینش استفاده می کنند.
مادر بزرگ سینی را که جلویم گذاشت اشاره کرد که آنها را بخورم. غصه ام گرفت. برگشتم به عقب و بچهی هشت ساله ای شدم که به تازگی پدر ومادرش را از دست داده است. کوکو قندی راستی راستی عطر دست مادربزرگ های اصفهانی را میداد. قبلا می خواندم که خیلی از مشاهیر با یک حرکت کوتاه از کسی یا حرف کوچکی زندگی شان عوض می شود. برایم غیرقابل درک بود. یک لقمه کوکو می خوردم و یک قلوپ خوشحالی و غم. اگر فرنوش اینجا بود مرا مسخره می کرد. غول چراغ جادو پیشم بیاید وب گوید از بین پول و مقام و پدرومادر پولدار یک کدام را انتخاب کن،میگفتم یه مادربزرگ اصفهانی به من بدهید. از امروز مادربزرگ را بر می دارم برای خودم. نوکرش هم هستم.
(حنانه مظاهری)