مقدمه
یکی از رشتههایی که در دنیای امروز توجهها را به خود جلب کرده، رشته مدیریت است. مدیریت را میتوان بهعنوان یک رشتهی تحصیلی آیندهدار چه در ایران و چه در خارج از کشور نام برد. تحصیل در زیر شاخههای رشته مدیریت، دانشجویان را با مباحث مدیریت کسبوکار، مباحث مالی و حسابداری آشنا میکند. این رشته میتواند افراد را برای ادارهی یک کسب و کار توانمند سازد. در ادامه مقاله به تعریف مدیریت و معرفی زیرشاخههای رشته مدیریت میپردازیم.
تعریف مدیریت
عوامل زیادی هستند که باعث موفقیت یک کسبوکار میشوند. یکی از مهمترین عوامل، نحوهی مدیریت یک شرکت است. به طور کلی مدیریت یعنی هماهنگی و اداره مسئولیتها برای رسیدن به یک هدف.
وظیفهی یک مدیر هدایت درست کارکنان و منابع مالی است. مدیران باید بتوانند درعین حال که کارکنان را در راستای اهداف شرکت هدایت میکنند و مسئولیتها را به طور یکسان بین افراد پخش میکنند؛ منابع مالی را نیز بهدرستی و در راستای اهداف کنترل نمایند. برای آنکه به عنوان مدیر یک سازمان بتوانیم در این امور به موفقیت دست پیدا کنیم باید اطلاعات خود را در زمینه مدیریت کسبوکار و امورمالی افزایش دهیم. وظیفهی رشتهی مدیریت آن است که افراد را با این موارد آشنا سازد.
وظایف یک مدیر در سازمان چیست؟
مدیران در سازمانها وظایف گوناگونی دارند. اما اگر بخواهیم به طور کلی وظیفه یک مدیر در سازمان را دسته بندی کنیم میتوانیم به موارد زیر اشاره نماییم.
تعیین اهداف
برای دستیابی به موفقیت یا حفظ دستاوردهای موجود باید یک هدف مشخص تعیین شود. وظیفهی مدیر تعیین اهداف کسبوکار و هدایت کارکنان برای رسیدن به آن هدف است. یک مدیر باید بتواند با ایجاد انگیزهها کارکنان را تشویق نماید تا در راستای اهداف سازمان گام بردارند. این تشویقها میتواند مالی و یا غیرمالی باشد.
سازماندهی
مدیران کارها را ارزیابی می کنند و آنها را به وظایف قابل دستیابی تقسیم می کنند. مدیران سازمان باید بتوانند روابط بین کارکنان فردی با بخش ها یا نهادهای درون سازمان کنترل و هدایت کنند.
یکی از مسئولیتهای مدیران این اسن که روابط افراد با بخشهای یک سازمان را تحتنظر قرار دهند و از هماهنگی آنها اطمینان حاصل کنند.
یک مدیر خوب در ایجاد روابط بین فردی بین اعضای تیم خود مهارت دارد و می تواند زمانی که اعضا با چالش روبرو میشوند، از درگیری بین آنها جلوگیری کند.
بعضی از سازمانها از مدیریت سلسلهمراتبی برخوردار هستند. در این نوع از سازمان مدیران بالادستی از مدیرعامل انتظار دارد که روابط کاری مقتدرانه را بین اعضای تیم خود برقرار کند.
رعایت سلسلهمراتب سازمانی می تواند به کسب و کارها کمک کند تا کارایی شرکت را در بازار افزایش دهند، هزینه های کسب و کار را کاهش دهند و بهره وری را بهبود بخشند.
ایجاد انگیزه در تیم
علاوه بر وظایف سازماندهی و هدایت، یک مدیر باید مهارت ایجاد انگیزه در تیم خود را داشته باشد. یک مدیر کارآمد باید بداند که چگونه تیم های موفقی را تشکیل داده و رهبری کند و بداند که چگونه اعضای تیم را حول یک هدف تحریک کند.
ایجاد سیستم های اندازه گیری
مدیران باید شاخصهای کلیدی عملکردی را که هدف تیم است تعیین کنند. سپس راههایی را برای اندازهگیری اینکه آیا تیمشان در مسیر رسیدن به آن اهداف است، ایجاد کنند. از آنجایی که یافتن راه های قابل اندازه گیری برای درک عملکرد می تواند چالش برانگیز باشد، مدیران اغلب باید خلاق و متفکر باشند؛ زیرا اندازه گیری برای بهبود عملکرد کسب و کار حیاتی است.
پیشرفت افراد سازمان
مدیران خوب علاوه بر هدایت تیم خود به سمت یک هدف و سنجش پیشرفت آنها در طول مسیر، روی توسعه و کارکنان خود سرمایه گذاری می کنند. برای مثال، مدیران می توانند برنامههای آموزشی برای اعضای تیم خود تهیه کنند؛ تا به آنها کمک کنند تا اهدافی را برای پیشرفت در حرفه خود تعیین کنند.
معرفی زیرشاخههای رشته مدیریت
مبحث مدیریت بسیار گسترده است. هر یک از زیرشاخههای این رشته به موضوع خاصی که برای یک کسبوکار مهم است، میپردازد. در ادامه مقاله به معرفی سه رشتهای که با بیشترین استقبال در زیرمجموعه مدیریت روبرو شده است، میپردازیم.
آشنایی با رشته مدیریت بازرگانی
در رشتههای مدیریت شما باید ریاضی قوی داشته باشید. این رشتهها اغلب دارای دروس ریاضی و آمار زیادی هستند. مدیریت بازرگانی نیز از این قاعده مستثنا نیست.
مدیریت بازرگانی یکی از زیرمجموعههای پرطرفدار مدیریت است. در کشورهای غربی و همچنین در ایران، تحصیل در این زیرشاخه میتواند شما را به سمت بازار کار مخصوصا در شرکتهای بزرگ سوق دهد. در رشتهی مدیریت بازرگانی شما با مباحث تجاری، مالی و حسابداری به خوبی آشنا میشوید.
آشنایی با رشته مدیریت صنعتی
این رشته پیوند زیادی با رشتههای مهندسی دارد. تا جاییکه فارعالتحصیلان مدیریت صنعتی بعد از اتمام دورهی کارشناسی، برای دوره ارشد خود میتوانند در رشته مهندسی صنایع به ادامه تحصیل بپردازند.
دروس ریاضی با محوریت تحقیق در عملیات در رشته مدیریت صنعتی بسیار پررنگ است. این رشته شما را برای کار در صنایع بزرگ آماده میکند. دروسی که به تدریس حسابداری صنعتی میپردازند در زیرشاخه مدیریت صنعتی بسیار پررنگتر از رشتههای دیگر مدیریت است.
مدیریت منابع انسانی
این رشته همانطور که از اسم آن نیز مشخص است، بر روی تعامل با کارکنان و هدایت آنها تمرکز دارد. دروس و مباحث ریاضی و مالی در این رشته کمتر به چشم میخورد. بیشتر کتابهای این رشته به آموزش چگونگی رهبری کارکنان یک سازمان میپردازد. مدیریت منابع انسانی دانشجویان را برای ورود به سازمانهایی که تعداد کارکنان آنها بالا است و علاقهمند به سازماندهی آنها هستند، آماده میکند.
جمعبندی
مدیریت از آن دست رشتههایی است که هر چه جلوتر میرویم به ضرورت آن بیشتر پی میبریم. مباحث در این رشته بسیار گسترده و متنوع است. برای متخصص شدن در رشتهی مدیریت باید یک زیر مجموعه را انتخاب نموده و به تحصیل و مطالعه در آن بپردازید. مدیریت جز رشتههایی است که برای آنکه در آن عقب نمانید باید همیشه بهروز باشید؛ زیرا مباحث در این رشته به طور مداوم در حال تغییر و رشد است.