داستان کوتاه: پیازْ قرمز

هر چهارتای آن‌ها در یک کارگاه نجاری کار می‌کردند. خیلی سال هم بود که هم‌خانه بودند. نیما دو سالی عقب‌تر آمده بود. اما نادر، بهرام و سامان به‌جز اینکه هم‌شهری بودند، رفاقت دیرینه‌ای داشتند.

هر روز ساعت ۹ صبح کارشان را شروع می‌کردند و تا غروب در کارگاه می‌ماندند. ناهار را همان‌جا می‌خوردند، اما برای شام خودشان باید فکری می‌کردند. مهم نبود غذا خورش و پلو باشد یا تخم‌مرغ آب‌پز و نیمرو. یک روز نادر صدا می‌زد: «بچه‌ها پیاز یادتون نره.» و روزهای دیگر بهرام، سامان و نیما. مهم این بود که پیاز تنگِ غذا باشد. از سر کار که برمی‌گشتند، سامان تکلیفش روشن بود؛ سرش را در گوشی‌اش فرو می‌کرد و آن سه تای دیگر کارهای خانه و آماده کردن شام را انجام می‌دادند، اما بعد از آن، ظرف‌ها را سامان باید می‌شست.

در گوشه‌ای از آشپزخانه، سبد پیاز و سیب‌زمینی همیشه پر بود. با خالی شدن این سبد، ته دل اهالی خانه هم خالی می‌شد. آن شب نیما می‌خواست غذا بپزد. خواست چندتایی سیب‌زمینی بردارد که به‌یک‌باره چشمش به سبد خالی پیاز خورد.

صدایش را بلند کرد و گفت:
«بچه‌ها امروز کدوم برای ناهار پیاز برداشتین؟ چرا نگفتین که تموم شده؟»

نادر از توی حیاط داد زد:
«شوخی می‌کنی! یعنی امشب شام رو بدون پیاز بخوریم؟ صبر کن الان زنگ می‌زنم. بهرام رفته بیرون می‌گم که بگیره.»

دست خیسش را به لباسش مالید تا هرچه زودتر شماره بهرام را بگیرد؛ یک بار، دو بار، سه بار، اما بهرام جواب نمی‌داد.

نیم ساعت گذشت. کلید انداخت و آمد تو.

نادر گفت:
«مرد حسابی چرا جواب نمی‌دی؟ کجا موندی؟ می‌دونستی پیازمون تموم شده. حالا کی بره بگیره؟ شام ده دقیقه دیگه آماده می‌شه.»

بهرام آه سردی کشید، خریدها را در آشپزخانه گذاشت و گفت:
«می‌دونم؛ صبح آخرین پیاز را خودم برداشتم و به همین هوا هم رفتم خرید. اما مغازه‌ها پیاز قرمز نداشتن.»

نادر اخمش در هم رفت.

نیما هم دستش را برده بود توی کیسه‌های خرید:

«رب...
ماکارونی...
روغن...
ماست...
نه، انگار خبری از پیاز نیست.»

سامان از آن طرف خانه صدا زد:
«بذارین من یه سرچ بزنم. می‌دونم باید از کجا بگیریم.»

بعد بدون اینکه بگوید نتیجه چه شد، گفت:
«نیما غذا رو بکش؛ مردیم از گشنگی.»

دور سفره نشستند و چشم‌هایشان مدام بین لیوان‌ها و بشقاب‌ها و دیس غذا جابه‌جا می‌شد. انگار امیدوار بودند که یک‌باره سر و کله یک پیاز قرمز وسط سفره پیدا شود!

نادر با گفتن آن جمله همیشگی‌اش سکوت را شکست:

«یه مرد واقعی لقمه‌ش رو با پیاز خام می‌زنه! مگه نه؟»

هیچ‌کدام مخالف این حرف نبودند.

حتی نیما که از همه‌شان جوان‌تر بود، به خوردن پیاز قرمز با غذا، آن هم با ولع زیاد عادت کرده بود.

شام آن شب را بدون پیاز خوردند. اما مشکل اصلی اینجا بود که فردا ناهار را هم باید همین‌طور می‌گذراندند.

چند روزی گذشت و تقریبا روزی سه چهار مرتبه از وانت‌های میوه‌فروشی تا سبزی‌فروشی‌ها سراغش را می‌گرفتند. دیگر بچه‌های کارگاه هم خبردار شده بودند و حتما اگر در جایی پیاز قرمز می‌دیدند بی‌خبرشان نمی‌گذاشتند.

یک روز که نیما داشت چند تکه چوب از انبار پشتی برمی‌داشت، دید بهرام کنار یکی از مشتری‌ها ایستاده است.

مردی حدود شصت‌ساله، با پیراهن چهارخانه.

زنش هم کنارش بود.

بهرام آرام حرف می‌زد.

آن‌قدر آرام که صدایش نمی‌رسید.

بعد مرد چیزی روی تکه‌ای کاغذ نوشت و به بهرام داد.

بهرام هم همان لحظه کاغذ را تا زد و گذاشت توی جیبش.

نیما کنجکاو شده بود.

وقتی مشتری‌ها رفتند، آمد پیش نادر.

«دیدیش؟»

«کیو؟»

«بهرامو.»

«چی شده؟»

«با مشتری یواشکی حرف می‌زد.»

نادر خندید.

«شاید تخفیف خواسته.»

نیما سر تکان داد و گفت:
«شاید.»

سامان هم گوشی را پایین آورد.

«منم دیدم.»

هر سه نفر نگاهشان به بهرام بود.

بهرام اما انگار هیچ اتفاقی نیفتاده باشد، مشغول جارو کردن خاک‌اره‌ها شد.

غروب که شد همه لباس عوض کردند تا برگردند خانه.

بهرام گفت:
«شما برین... من دیرتر میام.»

نادر پرسید:
«کاری مونده؟»

«یه سفارش مونده تحویل بدم.»

هیچ‌کس چیزی نگفت.

اما دلشان می‌خواست بدانند بهرام می‌خواهد چه‌کار کند.

همین حین گوشی بهرام زنگ خورد. مادرش پشت تلفن بود. داشتند همراه پدر بهرام از شهرستان می‌آمدند.

فکری کرد که اگر برود سفارش مشتری را انجام دهد، ممکن است تا دیروقت طول بکشد. به همین خاطر بهتر دید از نادر بپرسد می‌تواند جای او این سفارش را انجام دهد یا نه.

نادر مخالفتی نکرد و آدرس را از بهرام گرفت. همان تکه کاغذی بود که تا زده بود.

نیم ساعت بعد نادر همراه یکی از بچه‌های کارگاه به خانه مشتری رسید و کارشان تا نیمه‌های شب طول کشید. شام را هم همان‌جا خوردند.

برگشتنی نادر فکری به سرش زده بود. این پا و آن پا می‌کرد، اما زبانش قفل شده بود. انگار نمی‌توانست حرفی را که در دلش دارد به زبان بیاورد.

خانه‌ای که در آن بودند ویلایی بود و از ساختمان تا جلوِ درِ حیاط راه درازی بود.

هرچه به درِ حیاط نزدیک‌تر می‌شدند، نادر از خودش ناامیدتر می‌شد. هر از گاهی نگاهی به پشت سرش می‌انداخت و خودش خبر نداشت که چقدر دارد ضایع رفتار می‌کند.

صاحب‌خانه برای بدرقه تا جلوِ در همراه نادر آمد.

یک‌باره گفت:
«آقا نادر توی خونه چیزی جا گذاشتی؟»

نادر با تعجب گفت:
«نه همه وسایلو برداشتم. حالا شما اگه بعدا چیزی دیدین جا مونده کافیه به من زنگ بزنین.»

نادر خیره مانده بود به صورت مرد صاحب‌خانه و داشت این لحظه‌ها را در سکوت می‌گذراند که ناگهان حرفش از دهنش پرید:

«پیاز دارین؟»

مرد صاحب‌خانه متعجب از حرف نادر گفت:
«بله. چطور مگه؟»

نادر با حالتی ملتمسانه گفت:
«من دنبال پیاز قرمز می‌گردم.»

مرد که از تعجب شاخ درآورده بود گفت:
«همین‌جا صبر کن، برمی‌گردم.»

ده دقیقه تا برگشتنش طول کشید و در این مدت نادر مدام به خودش لعنت می‌فرستاد که چرا این حرف مسخره را زده است.

شاگردش که به دیوار تکیه داده بود مدام می‌خندید و می‌گفت:
«پیاز قرمز آره؛ اگه رنگ دیگه باشه نمی‌شه؟»

نادر هم که خودش به انزجار رسیده بود، از این حرف بیشتر حرصش می‌گرفت.

مرد صاحب‌خانه با پلاستیکی پر از پیاز برگشت، آن را داد دست نادر و گفت:
«پیاز قرمز فقط دو تا توی خونه داشتیم، اما مابقی رو تازه گرفتیم؛ پیازهای خوبین.»

نادر همان اول چشمش رفت سراغ دو پیاز قرمز؛ بقیه را اصلا انگار نمی‌دید.

بدون معطلی گفت:
«نه آقای پورامینی، من فقط قرمزاشو برمی‌دارم. می‌دونین که کم شده، نیست تو بازار.»

بعد از کلی تعارف و تکلیف، همان شد که نادر می‌خواست؛ قرمزها را جدا کرد و مابقی را داد دست آقای پورامینی و از هم خداحافظی کردند.

آن‌وقت لبخندی گوشه لبش داشت و طوری‌که انگار دو دانه یاقوت سرخ اصل برمه به دست آورده باشد، آن‌ها را با احتیاط داخل جعبه داشبورد ماشین گذاشت.

راه خانه را در پیش گرفت و وقتی رسید که همه خواب بودند. پیازها را روی کابینت، کنار سینک گذاشت و یک لیوان آب خنک برای خودش ریخت.

در ذهنش بود فردا که جمعه است با بچه‌ها پیازها را با ناهار می‌زنیم و بعد از مدت‌ها دلی از عزا درمی‌آوریم.

از فرط خستگی نفهمید کی خوابش برد.

وقتی بیدار شد، از ظهر به آن‌ور بود.

بوی خوش قورمه‌سبزی در خانه پیچیده بود.

مادر بهرام همه‌جا را برق انداخته بود و غذا را هم همان اول صبح بار گذاشته بود.

یکی‌یکی بیدار می‌شدند و سرکی به آشپزخانه می‌کشیدند و دست‌مریزاد می‌گفتند به مادر بهرام.

نادر هنوز داشت کش‌وقوس می‌داد به خودش که یاد پیازها افتاد. شرمندگی دیشب هم همراهش یادش آمد.

قبل از اینکه آبی به دست و صورتش بزند، نگاهی به آشپزخانه انداخت.

چشمش را هرچه این‌ور و آن‌ور می‌چرخاند، خبری از پیازها نبود.

پرسید:
«خاله، دو تا پیاز ندیدی اینجا؟»

مادر بهرام گفت:
«چطور مگه پسرم؟ پیاز توی سبدتون نبود؛ اونارو ریختم تو خورش.»

نادر مانده بود چه بگوید.

نیما سر رسید.

«چیزی شده نادر؟»

«نه، نه، چیزی نشده. یعنی آره... من دیشب دو تا پیاز قرمز گیر آوردم.»

«از کجا؟!»

«از خونه مشتری.»

نیما چشم‌هایش گرد شد.

«یعنی موقع تسویه‌حساب، پول نگرفتی، پیاز گرفتی؟»

«دستمزد رو که داد.»

«بعد اونم هیچی نپرسید که چرا پیاز می‌خوای؟!»

این را گفت و قش‌قش به نادر می‌خندید و نمی‌توانست جلوی خودش را بگیرد.

نادر حالا هم از در خورده بود، هم از دیوار.

طولی نکشید که این ماجرا به گوش همه‌شان رسید.

مادر بهرام انگار نه انگار که اتفاقی افتاده باشد، توی این فاصله سفره پهن کرد و غذا را کشید.

بحث داغ شده بود و نادر هم حرصش درآمده بود.

سامان هم هر بار زیر لب می‌گفت:
«خدابیامرزتشون.»

پدر بهرام، بهرام و نیما هم کم نمی‌گذاشتند.

وقتش بود با بوی قورمه سبزی‌ای که در خانه پیچیده بود، نادر حرفش را پس بگیرد و بگوید: «یک مرد واقعی می‌تواند لقمه‌اش را هم بدون پیاز خام بخورد.»

جمله را به زبان نیاورده، زد زیر خنده. آن‌قدر خندید که اشک از چشمش سرازیر شد.

سامان هم که گوشی در یک دستش بود و قاشقی پر از غذا در دست دیگرش، با خنده گفت:

«دیدی آخرش پیاز اشکتو درآورد؟»

نادر، شکست‌خورده سری تکان داد و همه قهقهه خنده سر دادند.

و ناهاری که خوردند خیلی بیشتر از هر وقت دیگری بهشان چسبید.