دنیای فشن، جاییست که اغلب، ظاهر و نمای آثار، حکمرانی میکنند و این بسیار رایج است که هویت برندها و محصولاتشان، حول طراحان و فعالان این صنعت شکل بگیرد. اما یکی از ویژگیهای این صنعت، وجود افرادی است که همیشه قادر به شکستن قوانین و خلق یک اثر منحصربفرد هستند.
برخی طراحان و فعالان دنیای فشن، دیدگاه بسیار خاص و متفاوتی به دنیا و هنر خود دارند و از دل این ایدهها، فلسفههایی پدیدار میشوند که نه تنها فشن، بلکه دنیای هنر را هم متحول میکنند. یکی از این طراحان، Martin Margiela است؛ طراح لباس و آرتیست بلژیکی که به عنوان یکی از مشهورترین، معتبرترین و تاثیرگذارترین طراحان معاصر شناخته میشود.
در این مطلب از کمد سارک، با این طراح و تاثیر او بر صنعت فشن و دنیای هنر، آشنا میشویم.
به پیام توجه کنید نه پیامرسان
اما مارتین مارژلا کیست؟ پاسخ این سوال، بخش مهمی از شهرت این آرتیست بلژیکی است: کسی به طور دقیق نمیداند که مارتین مارژلا کیست. البته، این به معنای ناشناس بودن او به طور کامل نیست بلکه پاسخی کلی به این سوال است. مارتین که به قول نشریه نیویورک تایمز، با لقب “مرد نامرئی فشن” (Fashion’s Invisible Man) شناخته میشود، فردیست که به دوری از رسانهها و مصاحبهها شهرت دارد.
عکسهای زیادی از چهره مارتین وجود ندارد و در طول فعالیتهای خود، بندرت در رسانهها دیده شد. او همچنین با هیچ کس مصاحبه نکرد و عکس او در هیچ مجلهای چاپ نشد. تنها چیزی که از مارتین مارژلا به یاد مانده است، آثار و ایدههای انتزاعی او میباشد که صنعت مد و فشن و همچنین دنیای هنر را متحول کرد.
مارتین در سال 1957 در شهر Genk متولد شد و در سال 1979، در Royal Academy of Fine Arts فارقالتحصیل شد. او به مدت پنج سال به عنوان یک طراح مستقل مشغول و در سال 1985 تا 1987، برای Jean Paul Gualtier کار کرد. در سال 1989، پس از تاسیس لِیبل خود که امروزه Maison Margiela نام دارد، او از کالکشنهای خود رونمایی کرد.
“نکته جالب درباره مارتین مارژلا این است که تنها یک یا دو عکس از چهره او در کل دنیا وجود دارد و این عکسها به طور کامل تایید نشدهاند.”
پس باید نتیجه گرفت که مارتین، لقب “مرد نامرئی فشن” را بی دلیل ازآن خود نکرده است. رسالت او در زندگی شخصی و حرفهای، چیزی بوده که تاثیر چشمگیری بر دنیای فشن گذاشته و آن، اهمیت پیام است و نه پیام رسان. در ادامه که با سبک کار و نگاه این طراح به هنر و دنیا آشنا میشویم، بیشتر پیام او را درک خواهیم کرد.
اگر لیستی از قوانین و نورمها در دنیای فشن وجود داشته باشد، مارتین مارژلا اینجاست که این نورمها را شکسته و از قوانین سرپیچی کند. کالکشنهای او با سورئالترین روشها و در عجیبترین مکانها رونمایی میشدند. شکی در انتزاعی بودن کارهای مارتین وجود ندارد ولی او کسی است که به اهداف و عقاید خود، نهایت پایبندی و تهعد را نشان میدهد.
مارتین مارژلا از طراحان آوانگارد است که دارای سبک منحصربفرد خود میباشد؛ اما اغلب، نشانههایی از سبک Deconstructivism در آثار او دیده میشود (سبکی از هنر و معماری پست مدرن که تمرکز اصلی آن بر نبود هماهنگی و وجود بیقانونی در طراحی است). شهرت آثار او، به برانگیختن حس تعجب و کنجکاوی میان افراد است و بسیاری از دنبالکنندگان دنیای فشن، کارهای مارتین مارژلا را با مدلهایی میشناسند که ماسک بر صورت دارند تا هیچ بخشی از چهرههایشان، دیده نشود.

در دنیای فشن، این امر بسیار رایج است که توجهها، همیشه به سوی طراحان برود؛ بطوریکه ما، بسیاری از برندها و محصولاتشان را بواسطه طراحانشان میشناسیم: Coco Chanel، Karl Lagerfeld و بسیاری دیگر. همچنین، یکی دیگر از رسوم رایج در دنیای فشن، حضور طراحان برندها در پایان کتواکها برای تشکر از حضار است. حضور طراحان در مصاحبهها، عکس چهرههایشان بر صفحه اول مجلات و مستندهای متعدد درباره زندگی شخصی و حرفهای آنها، همگی بخش مهمی از صنعت فشن هستند و عاملی مهم در جذب مخاطب.
اما اغلب، هدف طراحان فشن این است که تکهای از ذهن و هنر خود را به دنیای مادی بیاورند تا افراد را در تخیلات و ایدههای خود شریک کنند؛ در کنار این کار، اکثریت طراحان از شهرت، ثروت، قدرت، اعتبار و توجهی که از موفقیتشان بدست میاید، استقبال میکنند و گاهی اوقات به الگوهایی برای دیگر طراحان و دوستداران دنیای فشن تبدیل میشوند.
شاید بتوان گفت که این موضوع، بیشترِ توجه را به سوی طراح و هویت او میبرد تا آثار او؛ به عنوان مثال، مانند زمانی که افراد، یک فیلم را تنها بخاطر اعتبار و شهرت کارگردان آن فیلم نگاه میکنند و نه خود فیلم؛ شاید آن فیلم اثر خوبی نباشد، اما به هرحال آن را میبینند چون کارگردانش، بسیار مشهور است.
این موضوع، در دنیای فشن هم بسیار رایج است؛ شاید یک طراح مشهور و شناخته شده، محصولی را طراحی و تولید کند که نه زیباست و نه خاص؛ ولی با اینحال، بخش عمده دنیای فشن، آن اثر را ستایش میکند چون که به دست یک فرد مشهور طراحی شده است.
حال، رسالت مارتین مارژلا در زندگی شخصی و حرفهای خود، مقابله با همین موضوع بوده و اعمال او در طول فعالیت حرفهایاش، تعهد خود به این کار را نشان میدهد. پیشتر گفته شد که عکسهای زیادی از او وجود ندارد و تا به امروز، از شرکت در هرگونه مصاحبه امتناع کرده است.
یکی از کارهایی که مارتین به آن معروف است، عدم حضورش در پایان نمایشهای خودش است. بسیاری از میهمانان و فعالان به مراسم رونمایی کالکشنهای او میرفتند که در آخر، با مارتین ملاقات کنند ولی در نهایت، او پیدایش نمیشد. بنابراین، دنیای فشن، مارتین مارژلا را به تاثیرش در دنیای فشن میشناسد تا شخصیت و کاراکتر او.
برخی از آیکونیکترین آثار مارتین مارژلا، بوتهای Tabi، ماسکهای ساتن بعضا مزین به جواهرات و چاپهای مختلف، کُتهایی شبیه به کلاهگیس، ترکیب هنر مجسمه سازی با لباس و استفاده از آیتمهای غیر منتظره به عنوان پوشاک هستند.

پس از گذراندن دوران کارآموزی برای Jean Paul Gualtier و کار به عنوان یک دستیار طراح در این برند، مارتین مارژلا تصمیم گرفت تا در سال 1988، برند خود را تاسیس کند. Maison Martin Margila به عنوان فشن هاوس این طراح تاسیس شد و از اینجا بود که مارتین، تصمیم به ایجاد تغییرات اساسی در دنیای فشن را گرفت.
در ماه اکتبر 1988، افراد بخصوصی، دعوتنامههایی را به صورت تلگراف دریافت کردند که آنها را به اولین مراسم رونمایی از کالکشن Maison Martin Margiela دعوت میکرد و این ایونت، قرار بود که در کافه Café de la Gare و به عنوان بخشی از هفته مد بهار/ تابستان پاریس در سال 1989 برگزار شود.

بسیاری حتی نمیدانستند که مارتین مارژلا کیست و از این تعجب میکردند که چرا یک ایونت در هفته مد پاریس، در یک کافه ناشناس برگزار میشود؛ کسانی هم که او را میشناختند، او را به عنوان دستیار Jean Paul Gualtier به یاد میاوردند. میهمانان وارد کافه شدند و متوجه شدند که فضای این کافه، هیچ شباهتی به یک مکان ایدهآل برای برگزاری یک کتواک ندارد؛ بخش تئاتر این کافه که میزبان این ایونت عجیب بود، کوچک، کمی کثیف و بسیار بینظم بود و ترکیب بخصوصی برای صندلی میهمانان وجود نداشت.
در فضای تئاتر، اسپیکرهایی دیده میشدند که درحال پخش زنده صدای آماده شدن عوامل پشت صحنه بودند؛ این صداها به واسطه میکروفونهای موجود در پشت صحنه شنیده میشدند. مارتین با این کار، حضار را در هرج و مرج لحظات آخر آمادهسازی ایونتها سهیم میکرد و آنها را به هنر خود نزدیکتر.
پس از کمی سکوت، آهنگ Guess I’m Falling In Love از گروه Velvet Underground شروع و اولین مدل وارد صحنه شد. این مدل، لباسی بر بالاتنه خود نداشت و تنها یک شلوار سفید و بوت برتنش بود؛ مدل مو و آرایش او هیچ شباهتی به مدلهای سایر برندهای لوکس در پاریس نداشت و بیشتر شبیه به یک زن عادی بود.
در آن زمان، فشن، صنعتی لوکس بود و مدلها، علاوهبر اینکه بخش بسیار مهمی از ایونتها بودند، آرایش و مدل موهایشان با نهایت ظرافت طراحی میشد. این موضوع، امروزه هم فاکتوری بسیار مهم است اما مارتین مارژلا، همیشه از این دیدگاه، فاصله میگرفت.
ادامهی این مطلب رو از لینک زیر بخونید.
https://mag.sarak-co.com/martin-margiela-and-fashion/