مجموعه پاییز و زمستان سال 2000 حسین چالایان با عنوان فراتر از کلمات، لحظهای مهم در تاریخ مد و هنر مفهومی بود. این هنرمند طراح، از موضوعی الهام میگیرد که برای بسیاری از مردم جهان، خصوصا پناهندگان و آوارگان جنگ، یک درد آشناست. مهاجرت اجباری! او به عنوان یک فرد اصالتا قبرسی که خود تجربهی مهاجرت را دارد، با یادآوری پدیدهای که به صورت متناوب با روشن شدن آتش هر جنگ تکرار میشود، سعی در دغدغهمندتر کردن فعالان مد و هنر و همدردی با قربانیان فجایع دارد. از آنجایی که این مجموعه در سال 1999، در دوران قبل از حضور پررنگ رسانهها و شبکههای مجازی به نمایش گذاشته شده است، آنگونه که باید مورد توجه قرار نگرفته است، بنابراین ما تصمیم گرفتیم تا در کمد سارک به بررسی ابعاد مختلف پشت آن بپردازیم و کشف کنیم که چرا پس از گذشت 22 سال از نمایشش، این مجموعه همچنان در میان برترین مجموعههای لباس تاریخ دستهبندی میشود. به این بهانه، نگاهی کلی به کارنامه چالایان بندازیم تا بفهمیم چرا این طراح یکی از افتخارات صنعت مد است؟
پوشاک روحانیون مسیحی و تاریخچه پوشاک مذهبی اروپا
حسین چالایان، متولد 12 اوت 1970در نیکوزیا، قبرس شمالی، طراح مد قبرسی-بریتانیایی است پدر و مادری مسلمان دارد. او بیشتر به خاطر القای مفاهیم فکری و عناصر هنری در طرحها و نمایشهایش شناخته میشود. حسین چالایان در سن هفت سالگی بدون مادرش به انگلستان فرستاده میشود و تحت تاثیر اتفاقات بچگیاش، با الهام از دوگانگیهای فرهنگی و کاریاش به عنوان یک مهاجر و با برچسب بیگانه، طراحی میکند.
او فارغالتحصیل رشته مد از کالج هنر و طراحی سنترال سنت مارتینز لندن است و در دهه 1990، چارلی پورتر، معاون سردبیر مد گاردین در آن زمان، معتقد بود چالایان، نور احیا شده صنعت مد لندن است. از آن زمان تاکنون او جوایز زیادی را به دست آورده و مدیریتهای خلاقانهای را بر عهده داشتهاست، سیستم مد را مورد انتقاد قرار داده، در آن سرمایهگذاری کرده و حتی با ورشکستگی نیز روبرو شدهاست. حسین چالایان، فقط یک طراح مد نیست، بهرهگیریاش از مهندسی مکانیک، برنامهنویسی و طراحی مبلمان، از جذابترین نقاط قوتش هستند.
چالایان تلاش دارد کارش را هم از نظر مفهومی و هم از نظر زیباییشناختی به طور مداوم توسعه دهد. او معتقد است که افراد فعال در صنعت مد، از صحبت کردن در مورد مصرفگرایی یا سرعت بالای مد و شکستن تابوها میترسند، بنابراین با وضعیت موجود همراه میشوند و هرگز چشمان خود را به روی افراد خلاقتر باز نمیکنند. بنابراین طراحان به اندازه کافی ریسک نمیکنند. در حالی که اگر ریسک نکنید، هیچ اتفاقی نمیافتد.
اگر ریسک نکنید، هیچ اتفاقی نمیافتد.
چالایان به به رفتارشناسی و تاریخ علاقهمند است. او خودش را در حال مطالعه جهان میداند و سعی میکند به ایدههایی متفاوت برای نگاه کردن به مسائل دست پیدا کند. بدن عنصر اصلی اوست. اعتقادش بر این است که استفاده هر فرهنگ از بدن خاص است و یا آنچه که هرکس در زبان بدن میبیند، بسیار متفاوت با دیگریست.
ریشه اجتماعی و تاثیر جنبشهای هنری فوتوریسم و کانستراکتیویسم بر مد
بسیاری از افراد علاقهمند به مد لباس را به عنوان “هنر پوشیدنی” تعریف میکنند. این در حالیست که بسیاری از نمادینترین قطعات مد، در زندگی روزمره پوشیدنی نبودهاند. شاید بهترین مثال از این دست، این مجموعه نوآورانه باشد، مجموعهای که چالایان را برای دومین سال متوالی برنده جایزه بهترین طراح سال بریتانیا کرد.
هدف چالایان صرفاً رونق بخشیدن به تئاتر نبود، بلکه تحقیق در مورد مفهوم جابجایی بود، زیرا نمایش از پناهجویان جنگی الهام گرفته شده بود که مجبور به ترک خانههای خود و حمل داراییهای شخصی خود شدند. خانواده چالایان، در نتیجه درگیریها بین ترکیه و قبرس مجبور به مهاجرت میشوند و او از داستانهای وحشتناک خانوادگی در مورد پاکسازی قومی ترکهای قبرس الهام میگیرد. او این ایده را به یک تحول جهانی تبدیل کرد.
حسین چالایان میگوید: کاری که من میخواستم انجام دهم این بود که ببینید چگونه از داراییهای خود با داشتن روکش صندلی محافظت میکنید یا چگونه میتوانید اشیاء یک اتاق را در جیب لباسهایتان قرار دهید و آنها را با خود ببرید.
بنابراین به نوعی فکر میکنم این سوژه بیزمان بود و امروز هم میتواند اعمال شود زیرا ما دوباره به تازگی هجوم گستردهای از مهاجران از خاورمیانه را داشتهایم، که به دلایل مشابه، خانه خود را ترک کردهاند. جنگ وجود دارد و شما باید خانه خود را برای رفتن به محلی امن رها کنید و من فکر میکنم این یک موضوع جهانی است.

دمنا گواسلیا را بیشتر بشناسید
نمایش لباس آماده پاییز_زمستان 2000 چالایان در Sadler’s Wells، یک تئاتر رقص لندن به نمایش درآمد. این نمایش، پس از دو دهه، نمایش دگرگونکنندهای که مرزهای بین مد و مبلمان را محو میکند و همچنان با توجه به وضعیت انسان و رابطه او با داراییهای دنیوی، حس همدردی را در بیننده ایجاد میکند. حسین چلایان صحنه خود را مانند یک اتاق نشیمن برپا کرد. فضا بسیار ساده و مینیمال به سبک مدرنیستی دهه 50، شامل چهار صندلی، یک میز، یک تلویزیون صفحه تخت، چندین گلدان و مقدار زیادی فضای سفید بود. همه اینها چه ربطی به لباس دارد؟ در ادامه متوجه میشویم. این در واقع اسباب یک خانه است. اما جزییاتی که عجیب بنظر میرسند، ظروف روی طاقچهاند که اشاره پنهانی به مکالمه چالایان و مادرش دارند. زمانی که سالها بعد از مهاجرت به او میگوید که زمان ترک خانه، فقط قاب عکسهای قدیمی و چند ظرف غذا را با خودش برداشته است.

در تمام مدت اجرای نمایش، گروه کر بلغارستانی در پشت صحنه و پشت یک شیشه قرار دارند و موسیقی، با توجه به منبع الهام، آوایی از اروپای شرقی را یادآور میشود. چالایان بعدها در مورد گروه کر گفت که قبل از نمایش و در زمان تمرین، در حالی که همه ما با لباسها آماده تمرین میشدیم، صدای آنها کل فضا را پر میکرد و فکر میکنم که برای من، احتمالاً یکی از بهترین لحظات عمرم بود. شنیدن آن موسیقی زمان تمرین و آماده شدن با لباسها، لحظهای به یاد ماندنی بود.
Suzy Parker، اولین میوز دنیای فشن

نکتهای که در این نمایش جالب توجه است، این است که در کنار مدلهای حرفهای مد، تعدادی از مدلهای معمولی با سنها و از جنسیتهای مختلف و با اندامهای معمولی نیز حضور دارند که به گونهای یادآور مردم عادی است که زندگیشان زیرورو شده است. مانند خانوادهای که در آغاز نمایش ظاهر میشوند؛ در حالی که بر روی صندلیهایشان نشستهاند. لباسهای آنها آیینه تمام نمایی برای تداعی البسه سنتی اروپای شرقی است، به همین دلیل است که شما کتهای سنگین، پارچههای پشمی و یا پارچههای گلدار و بافت را میبینید.
اگر دوست دارید بیشتر دربارهی این موضوع بدانید وارد لینک زیر شوید.
https://mag.sarak-co.com/hussein-chalayan-mbe-is-a-turkish-cypriot-fashion-designer/