انسان از همان آغاز، بنده است.
مسئله این نیست که انسان بنده هست یا نه؛ مسئله این است که چه چیزی را بندگی میکند.
اگر بندگیِ خدا را انتخاب کند، ایمان و توکل میتواند مسیرش را روشن کند.
اما اگر از آن فاصله بگیرد، بندگی از بین نمیرود؛ فقط ارباب عوض میشود.
مرد ممکن است بردهی پول، شهوت، قدرت، مقام و شهرت شود.
زن ممکن است گرفتار چیزی شود که من در این نوشته آن را «جندگی» مینامم؛ زمانی که انسان ارزش، زیبایی، بدن و توجه دیگران را وسیلهای برای پول، شهوت، هوس یا شهرت میکند.
اما این حرف دربارهی زن یا مرد نیست؛ دربارهی انسان است.
همهی ما میتوانیم برده شویم.
بردگی امروز لزوماً زنجیر و زندان ندارد.
گاهی یک صفحهی گوشی است.
گاهی یک حساب بانکی.
گاهی آینهای که هر روز مقابلش میایستیم.
گاهی نگاه دیگران.
گاهی میل سیریناپذیر به لذت.
به ما گفته میشود چه بخریم، چه بپوشیم، چگونه دیده شویم، چه چیزی زیباست و حتی گاهی چه چیزی باید بخواهیم.
و عجیبتر اینکه بسیاری از این خواستهها را خودمان خواستهایم؛ یا دستکم اینطور فکر میکنیم.
دنیا دیگر همیشه چیزی را به تو نمیفروشد؛
گاهی ابتدا نیازت را میسازد و بعد چیزی را برای برطرف کردن آن نیاز به تو میفروشد.
شهوت را تحریک میکند.
طمع را بیدار میکند.
حس کمبود ایجاد میکند.
بعد راهی برای پر کردن آن کمبود به تو نشان میدهد.
و تو میخری.
دوباره میخری.
و باز هم احساس میکنی چیزی کم است.
شاید خطرناکترین نوع بردگی همین باشد:
برده باشی و خیال کنی آزادی.
آدمی ممکن است هیچ زنجیری به دست و پایش نداشته باشد، اما اگر نتواند بر شهوتش غلبه کند، اگر نتواند در برابر طمع بایستد، اگر ارزش خودش را از پول و نگاه مردم بگیرد، اگر تمام زندگیاش برای لذت، شهرت و تأیید دیگران بچرخد...
آیا واقعاً آزاد است؟
شاید بزرگترین مبارزهی انسان امروز، فتح دنیا نباشد.
شاید این باشد که اجازه ندهد دنیا او را فتح کند.
و شاید باید یک سؤال ساده اما سنگین از خودمان بپرسیم:
اگر تمام چیزهایی که امروز میخواهم از من گرفته شوند، من چه کسی هستم؟
پول نباشد.
شهرت نباشد.
زیبایی نباشد.
لذت نباشد.
تأیید دیگران نباشد.
چه چیزی از «من» باقی میماند؟
شاید بازگشت از همین سؤال آغاز شود.
بازگشت به ایمان.
به توکل.
به خویشتن.
و در نهایت، به همان اصل فراموششده:
بندگی.
چون مسئله این نیست که انسان بنده نباشد.
انسان همیشه در برابر چیزی سر فرود میآورد.
مسئله این است:
ارباب تو کیست؟
— سراب