
بسیاری از معاملهگران تازهکار وقتی یک پوزیشن فیوچرز باز میکنند، اولین سؤالشان این است:
«چرا معامله من همان لحظه اول وارد ضرر شد؟»
معمولاً خبری از اشتباه در تحلیل نیست. بازار هم هنوز فرصت نکرده علیه شما حرکت کند. دلیل این اتفاق یک هزینه پنهان اما مهم به نام اسپرد (Spread) است.
اسپرد یکی از مهمترین مفاهیم در معاملات ارز دیجیتال، مخصوصاً معاملات فیوچرز است. معاملهگرانی که حجم بالا یا تعداد معاملات زیادی دارند، اگر اسپرد را نادیده بگیرند، ممکن است بخش قابل توجهی از سود خود را قبل از شروع معامله از دست بدهند.
در این مقاله بررسی میکنیم اسپرد دقیقاً چیست، چگونه محاسبه میشود، چه تفاوتی با کارمزد دارد و چگونه میتوان هزینه آن را کاهش داد.
اسپرد به اختلاف بین بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش یک دارایی در بازار گفته میشود.
در دفتر سفارشات (Order Book) همیشه دو قیمت مهم وجود دارد:
Bid:
بالاترین قیمتی که خریداران حاضرند برای خرید پرداخت کنند.
Ask:
پایینترین قیمتی که فروشندگان حاضرند دارایی خود را بفروشند.
فاصله بین این دو قیمت همان اسپرد است.
برای مثال:
قیمت بهترین سفارش خرید بیتکوین:
99,990 دلار
قیمت بهترین سفارش فروش بیتکوین:
100,010 دلار
اختلاف این دو قیمت:
20 دلار
یعنی اسپرد بیتکوین در این لحظه 20 دلار است.
فرض کنید تصمیم گرفتهاید یک بیتکوین بخرید.
برای خرید فوری باید سفارش فروشنده را قبول کنید:
قیمت خرید شما:
100,010 دلار
اما اگر همان لحظه بخواهید بیتکوین خود را بفروشید، بازار فقط حاضر است:
99,990 دلار
پرداخت کند.
پس حتی بدون اینکه قیمت بیتکوین تغییر کند، شما:
20 دلار ضرر اولیه دارید.
این همان هزینه اسپرد است.
در واقع بازار به شما میگوید: «خوش آمدید، حالا اول کمی هزینه ورود بدهید، بعد ببینیم چه میشود.» بازارهای مالی گاهی مهماننوازی عجیبی دارند.
هزینه اسپرد تقریباً از این فرمول به دست میآید:
هزینه اسپرد = اختلاف قیمت خرید و فروش × حجم معامله
مثال:
فرض کنیم اسپرد بیتکوین:
20 دلار
باشد.
اگر معامله شما:
1 BTC
باشد:
هزینه اسپرد:
20 دلار
اگر حجم معامله:
0.5 BTC
باشد:
هزینه اسپرد:
10 دلار
اگر حجم معامله:
0.01 BTC
باشد:
هزینه اسپرد:
0.2 دلار
بنابراین هرچه حجم معامله بیشتر باشد، اثر اسپرد هم بیشتر میشود.
یکی از اشتباهات رایج معاملهگران این است که فقط اسپرد لحظهای را نگاه میکنند.
اما یک عامل مهم دیگر وجود دارد:
عمق دفتر سفارشات (Market Depth)
فرض کنید اسپرد بیتکوین فقط 20 دلار است، اما شما میخواهید یک سفارش بزرگ خرید ثبت کنید.
در سطح اول دفتر سفارش:
فقط 0.2 بیتکوین موجود است.
باقی سفارش شما باید با قیمتهای بالاتر تکمیل شود.
در نتیجه میانگین قیمت خرید شما افزایش پیدا میکند.
به این اتفاق:
Slippage یا لغزش قیمت
گفته میشود.
برای معاملهگران کوچک، اسلیپیج معمولاً اهمیت زیادی ندارد؛ اما برای معاملهگران حرفهای و کسانی که با حجم بالا کار میکنند، تفاوت بین یک معامله سودده و زیانده میتواند همین چند دلار اختلاف قیمت باشد.
بسیاری از کاربران اسپرد و کارمزد را یکی میدانند، در حالی که این دو مفهوم کاملاً متفاوت هستند.
اختلاف قیمت خرید و فروش است.
به شرایط بازار و میزان نقدینگی بستگی دارد.
معمولاً هنگام ورود و خروج با سفارش Market پرداخت میشود.
مبلغی است که صرافی بابت انجام معامله دریافت میکند.
معمولاً درصدی از حجم معامله است.
مستقیماً به صرافی پرداخت میشود.
برای مثال:
قیمت بیتکوین:
100,000 دلار
حجم معامله:
1 BTC
اسپرد:
20 دلار
کارمزد:
0.05 درصد
هزینه کارمزد:
50 دلار
در این مثال، کارمزد حتی بیشتر از اسپرد است.
به همین دلیل معاملهگران حرفهای همیشه فقط به دنبال «کارمزد پایین» نیستند؛ بلکه مجموع هزینه معامله را بررسی میکنند.
اگر قیمت بیتکوین در تمام صرافیها تقریباً یکی است، چرا اسپرد آنها متفاوت است؟
پاسخ:
نقدینگی.
هرچه تعداد خریداران و فروشندگان بیشتر باشد، فاصله قیمت خرید و فروش کمتر میشود.
صرافیهایی که حجم معاملات بالاتری دارند معمولاً:
دفتر سفارش عمیقتر دارند.
اسپرد کمتری ارائه میدهند.
اسلیپیج کمتری ایجاد میکنند.
در مقابل، صرافیهایی با حجم پایینتر ممکن است در زمان نوسانات شدید، اختلاف قیمت بیشتری داشته باشند.
اسپرد ثابت نیست و لحظهای تغییر میکند، اما بهطور کلی:
به دلیل حجم معاملات مناسب، معمولاً اسپرد رقابتیتری در بسیاری از جفتارزها دارد و برای معاملهگران فعال گزینه قابل بررسی است.
اسپرد در این صرافی بسته به جفتارز و شرایط بازار تغییر میکند. در معاملات کمحجم ممکن است اختلاف قیمت بیشتر شود.
برای برخی معاملات فیوچرز نقدینگی قابل قبولی دارد، اما اسپرد میتواند در زمان نوسانات افزایش پیدا کند.
در بازارهای کمحجم ممکن است معاملهگران اختلاف قیمت بیشتری نسبت به بازارهای عمیقتر تجربه کنند.
نکته مهم:
هیچ صرافی همیشه کمترین اسپرد را ندارد. اسپرد به عواملی مثل:
زمان معامله
حجم بازار
نوع ارز دیجیتال
شرایط نوسان
وابسته است.
برای کاهش اثر اسپرد چند روش کاربردی وجود دارد:
با سفارش Market شما قیمت موجود بازار را قبول میکنید.
اما در سفارش Limit، خودتان قیمت ورود را تعیین میکنید و ممکن است به جای پرداخت اسپرد، در سمت تأمینکننده نقدینگی قرار بگیرید.
بیتکوین و اتریوم معمولاً اسپرد کمتری نسبت به ارزهای کمحجم دارند.
در بازارهای کمعمق، حتی یک سفارش متوسط میتواند قیمت را جابهجا کند.
اگر قصد خرید یا فروش حجم زیادی دارید، بهتر است سفارش را به چند بخش تقسیم کنید.
روشهایی مانند:
TWAP
VWAP
برای کاهش اثر بازار استفاده میشوند.
معاملهگر اسکالپر ممکن است در روز دهها معامله انجام دهد.
اگر در هر معامله فقط چند دلار هزینه اسپرد پرداخت کند، مجموع این هزینه در پایان روز میتواند رقم قابل توجهی شود.
برای مثال:
50 معامله در روز
هزینه متوسط اسپرد:
3 دلار
هزینه روزانه:
150 دلار
در معاملات کوتاهمدت، اسپرد یکی از مهمترین دشمنان پنهان سودآوری است.
اسپرد یکی از پایهایترین مفاهیم در معاملات فیوچرز و بازار ارز دیجیتال است.
این اختلاف قیمت بین خرید و فروش:
روی نقطه ورود و خروج اثر میگذارد.
با افزایش حجم معامله مهمتر میشود.
در کنار کارمزد باید محاسبه شود.
در صرافیهای مختلف متفاوت است.
یک معاملهگر حرفهای فقط به تحلیل نمودار نگاه نمیکند؛ بلکه هزینههای پنهان معامله را هم بررسی میکند.
گاهی مشکل از استراتژی نیست، مشکل این است که هزینه ورود آنقدر زیاد شده که قبل از شروع مسابقه، بخشی از مسیر را از دست دادهاید.
شناخت اسپرد و انتخاب صرافی با نقدینگی مناسب، یکی از قدمهای مهم برای مدیریت سرمایه در معاملات فیوچرز است.