ویرگول
ورودثبت نام
سارا قرائي
سارا قرائيگاهي دوست دارم بنويسم
سارا قرائي
سارا قرائي
خواندن ۸ دقیقه·۱ سال پیش

گفت‌وگوی همدلانه؛ شفای زخم‌های تنهایی (بخش اول)

احساس تنهایی را هر فردی درک می کند. منظورم تنهایی خود خواسته که کلمه خلوت برایش مناسب تر است نیست. منظورم آدم تنهاست، شخصی که هیچ کسی را ندارد و به شدت از این مساله رنج می برد. چه می شود که تنها می مانیم؟ آیا ما در داشتن حس تنهایی خود مقصر یا مسئول هستیم؟

این جمله تکراری را بارها شنیده اید که انسانها موجوداتی اجتماعی هستند و اگر نتوانند با همنوع خود ارتباط خوب و موثری برقرار کنند احساس تنهایی می کنند. لارنس اسونسون در کتاب فلسفه تنهایی می گوید: تنهایی، احساسی است که همگی‌ از کودکی با آن آشنا هستیم، از آن روزی که انگار همه همبازی داشتند غیر ما؛ از آن شبی که خیلی دلمان می‌خواست همراه و همدمی داشته باشیم اما در غم تنهایی گذشت؛ از آن مهمانی که در آن هیچکس را نمی‌شناختیم ولی دور و برمان پر از آدم‌ هایی بود که سخت گرم صحبت با هم بودند.

از تنهایی تعاریف گوناگونی شده اما یک چیز در همه این تعاریف مشترک است: حس درد یا اندوه از جدا یا تنها ماندن و احساس عدم نزدیکی به‌دیگران.

شاید به جرات بتوان گفت که ترس از تنهایی یکی از رایج ترین ترس های آدم هاست و خیلی سخت است که بخواهیم در مورد آن با کسی صحبت کنیم. این احساس برای هرکس منحصر به فرد است و تجربه کردن آن هم به شرایط زندگی هر شخص بر می گردد. بخشی از این تجربه‌ (احساس تنهایی) همیشه خصوصی می‌ماند چون نمی‌توان آن را کاملا با دیگران در میان گذاشت.

اما چاره چیست؟ باید تنهایی را تحمل کرد؟ انکار کرد؟ سرکوب کرد؟

این بیت شعر فریدون مشیری پاسخ من به احساس تنهایی است:

گر نکوبی شیشه غم را به سنگ

هفت رنگش می‌شود هفتاد رنگ

قبل از هر چیزی باید بگویم فیلمی که قرار است راجع به آن بنویسم تجربه واقعی خود کارگردان است. اگر به این سبک از موضوع ها علاقه مند هستید این نوشتار را از دست ندهید.

فیلم Bob Trevino Likes It داستان دختری به نام لیلی را روایت می کند که تنهاست و کسی را ندارد. البته پدری دارد که فردی خودشیفته و همیشه غایب است و بیشتر به فکر خودش است تا لیلی چون تولد و حضور او را عامل بدبختی هایش می داند.

لیلی اما مهربان و مصمم است و نمی خواهد در این شرایط باقی بماند و دوست دارد با پدرش ارتباط خوبی برقرار کند. خیلی اتفاقی در فیس بوک با فردی هم نام با پدرش (باب تروینو) آشنا می شود، مردی مهربان که دردها و غم های خودش را دارد. ارتباط این دو نفر به هر دوی آنها کمک می کند تا بهتر با مسائل خود کنار بیایند.

ماجرا ساده و تکراری است: تنهایی و احساس نیاز به برقراری ارتباطی سازنده. چیزی که شخصیت لیلی را برای من جذاب کرد و حس کردم می توانم در مورد آن برایتان بنویسم انگیزه و اشتیاق این دختر برای یک جا نماندن بود. مطمئن باشید اگر او افسرده ای بود که دیگران باید به او می گفتند که چه کند و او منفعل عمل می کرد در موردش چیزی نمی نوشتم، اما او درمانده ای بود که همت داشت، سعی می کرد راهی پیدا کند، امیدوار بود و مهم تر از همه مصمم بود که به خودش کمک کند و در این راه به هیچ وجه ناامید نمی شد.

اگر احساس تنهایی می کنید چقدر خود را شبیه یا متفاوت از لیلی می دانید؟

به شما اطمینان می دهم مطلب را که بخوانید شما هم از حسی که لیلی به شما منتقل می کند لذت می برید. هر چند پیشنهاد من این است که حتما فیلم را ببینید و بعد این نوشتار را بخوانید.

از اینجا به بعد بخش هایی از داستان فیلم را اسپویل می کند.

فیلم شروع بسیار غم انگیزی دارد. پیامی برای لیلی ارسال شده که امشب خیلی خوش گذشت و دوست دارم دوباره ببینمت، هایدی!

گویا پارتنر او هم زمان با چند نفر در ارتباط است و اسم لیلی را اشتباه نوشته، یا پیام را اشتباهی فرستاده! لیلی به شدت گریه می کند و در پاسخ می نویسد اشکالی ندارد!

فردی چقدر باید تنها باشد که حتی نتواند به رفتار زشت و ناپسند پارتنر خود اعتراض کند چون می پندارد اگر او نباشد تنها می ماند و شاید برای افرادی که واقعا بی کس هستند همین حضور بی رنگ هم ارزشمند باشد. کسانی این جملات را کاملا درک می کنند که احساس تنهایی را به معنای واقعی کلمه تجربه کرده باشند.می دانم در این زمینه منتقد بسیار است، لطفا صبور باشید و قبل از هر پاسخی اجازه بدهید کمی جلوتر برویم تا بتوانید منصفانه قضاوت کنید.

لیلی با پدرش قرار گذاشته تا با او دردل کند و احساسش را بگوید اما پدرش بی توجه تر از آن است که فکر می کنیم. تمام مدت که لیلی حرف می زند در گوشی به دنبال عکس های زنانی است که می خواهد با آنها ارتباط داشته باشد و در نهایت تمام عکس ها را برای لیلی می فرستد و از او می خواهد در قرار فردا شب حتما او را همراهی کند.

متوجه احساس رنج لیلی شدید؟ او توسط پدرش کاملا نادیده گرفته شد. گویا او اهمیتی ندارد، نه خودش و نه مشکلاتش.

احساس تنهایی وقتی بروز و ظهور پیدا می کند که شما پِی می برید نزدیک ترین افراد خانواده تان برای شما ارزشی قائل نیستند و نه تنها شما، نیازها و دردهایتان برایشان مهم نیست بلکه حتی متوجه آن هم نمی شوند. گویی شما برای آنها نامرئی هستید؛ یعنی حضور فیزیکی شما را می فهمند اما نسبت به دیگر مسائل شما و خصوصا احساس تان واکنشی ندارند.

لیلی پرستار دختری معلول به نام دِفِنی است، از این راه درآمد اندکی دارد و مستقل زندگی می کند. یک روز برای اولین بار به مشاوری مراجعه می کند. در سالن انتظار درمانگری در تلویزیون در ارتباط با کلمه Self-abandonment (به فارسی خود-رهاسازی ترجمه می شود) صحبت می کند. لیلی می خندد و می گوید چگونه می شود خودت، خودت را رها کنی.

او حواسش نبود که خودش مدت هاست که این کلمه را زندگی کرده است.

خود-رهاسازی الگویی از نادیده گرفتن نیازها، احساسات و مرزهای خود است. ما برای اینکه به نیازهای دیگران اولویت بخشیم ناخودآگاه نیازهایمان را نادیده می گیریم. در واقع این کار یک مکانیسم مقابله ناسالم است که در آن افراد خواسته‌ها، غرایز و احساسات خود را سرکوب می کنند. گاهی اوقات این کار را برای حفظ روابط یا جلوگیری از درگیری های احتمالی به کار می بریم. چند خط ابتدای متن را دوباره بخوانید؛ جایی که لیلی در پاسخ به پیام پارتنر خود از جمله اشکالی ندارد! استفاده کرد.

به مرور زمان ادامه دادن این رفتارها برای هر فرد پیامدهای منفی جدی به همراه خواهد داشت. رنجش، خستگی مزمن، عزت نفس پایین و روابط ناتمام نمونه هایی از این آسیب روانی است.

شب قرار ملاقات با دوست پدرش به یک افتضاح کامل تبدیل می شود، چون لیلی تمام عکس ها و جزئیات خانم ها را با هم خوانده است اسم او را اشتباه می کند و دوست پدرش متوجه می شود که او با خانم های زیادی قرار ملاقات داشته و آنها را ترک می کند. پدرش به لیلی می گوید تو همیشه عامل اصلی بدبختی زندگی من بودی و هنوز هم هستی، دیگر ارتباطی بین من و تو وجود ندارد.

لیلی پریشان و مضطرب از او می خواهد که این کار را نکند و با او حرف بزند اما پدرش روزهای متوالی جواب تماس های او را نمی دهد. لیلی به خانه پدرش می رود اما او پلیس را خبر می کند و لیلی تنهای تنها باقی می شود.

وقتی پدری چنین رفتاری با فرزندش دارد حالا فرقی نمی کند که پسر یا دختر باشد. الگویی با این مضمون در درون فرد شکل می گیرد که تو همیشه علت اصلی مشکلات من هستی و اگر وجود نداشتی من زندگی بهتری داشتم.

آلفرد آدلر روانشناس و روان درمانگر اتریشی می گوید: هیچ کسی در دوره ای طولانی توان سازش با احساس حقارت را ندارد، هر چند این حس در فرد زندگی می کند اما ماندن در چنین وضعیتی آن چنان سنگین است که نمی شود برای همیشه آن را تاب آورد.

به نظر شما سالم ترین روش برای جبران این وضعیت چیست؟ بیاید سخت بودن شرایط را کنار بگذاریم و فکر کنیم چه کاری می توانیم برای خودمان انجام دهیم. به نظر من کوشش در جهت رشد فردی کارگشاست هر چند احساس تنهایی را کاملا جبران نمی کند اما از هیچ کاری انجام ندادن و غصه خوردن بهتر است؟ نظر شما چیست؟

شاید افرادی مثل لیلی با خود بگویند اگر پدر خوب و مهربانی داشتم این حس تنهایی نبود و حال بهتری داشتم. به قسمت دوم این جمله توجه کنید؛ حال بهتری داشتم. فکر نمی کنید به طور ضمنی نشان می دهد که منِ واقعی لایق احساسی بهتر است و این چیزی است که معمولا از چشم مان پنهان می ماند چون قسمت اول جمله دردناک تر است.

بیشتر مسائلی که ما به آنها اعتقاد داریم از جنسِ سختی مثل فولاد نیستند، آنها فقط از داستان‌های ذهنی ما ساخته شده‌اند.

لیلی غمگین است، به صفحه فیس بوکش که نگاه می کند، آنجا هم با کسی دوست نیست. به دنبال اسم پدرش می گردد و یک باب تروینو بدون عکس پیدا می کند و حدس می زند پدرش است، درخواست دوستی را ارسال می کند و عکسی از دوران بچگی اش را آپلود می کند. بعد از چند دقیقه صدای دیلینگ می آید و او می بیند برای اولین بار یک نفر عکس او را لایک کرده و درخواست دوستی اش را قبول کرده است.

اما متوجه می شود باب تروینو جدید پدرش نیست و کاملا برای او غریبه است.

به نظر شما باب تروینو غریبه چرا درخواست دوستی لیلی را قبول کرده بود؟ آیا او آدم درستی است؟ یا از این مدل افرادی است که صبح تا شب در شبکه های اجتماعی پرسه می زنند و بی هدف هستند و ...


اگر دوست دارید جواب این سوال ها را بدانید و متوجه شوید چه اتفاقی قرار است برای لیلی رخ دهد ادامه این مطلب را دو هفته آینده در همین صفحه بخوانید.

قسمت های بعدی: قسمت دوم - قسمت سوم

احساس تنهاییتنهاییهمدلیرشد شخصی
۱۲
۳
سارا قرائي
سارا قرائي
گاهي دوست دارم بنويسم
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید