ویرگول
ورودثبت نام
سارا قرائي
سارا قرائيگاهي دوست دارم بنويسم
سارا قرائي
سارا قرائي
خواندن ۹ دقیقه·۴ ماه پیش

گذشته شاید زخمی ست که تنها رَد آن باقی مانده

آیا انسان با گذشته‌ اش تعریف می‌شود؟

آیا یک اشتباه یا فکر در گذشته، هویت امروز ما را تعیین می‌کند؟

چرا ذهن انسان گذشته را بیشتر از تغییرات فعلی قضاوت می‌کند؟

 چند روز پیش فیلم The Drama با بازی زندایا و رابرت پتینسون را دیدم. فیلمی که بسیار مرا به چالش کشید و دوست داشتم درباره اش بنویسم. قبل از هر چیز بهتر است بدانید که این نوشتار با مطالب قبلی کمی متفاوت است چون قرار نیست لحظه لحظه با فیلم جلو برویم. موضوعی که فیلم تمرکز بیشتری روی آن دارد را می توانید در نقدهای فیلم جستجو کنید و لذت ببرید. مطلبی که نظر مرا جلب کرد داستان ها و مسائل گذشته است پس اگر موافق باشید یک خلاصه کلی از داستان را برایتان می گویم.

اگر هنوز این فیلم را ندیده اید از اینجا به بعد بخش هایی از فیلم لو می رود.

فیلم درباره‌ چارلی و اِما است که در آستانه‌ ازدواج قرار دارند و رابطه ‌شان در ظاهر کاملاً آرام و عاشقانه به نظر می‌رسد.

ماجرا از یک آشنایی ساده و تقریباً رمانتیک شروع می ‌شود، اما خیلی زود مشخص می ‌شود که رابطه‌ آن‌ ها بر پایه‌ صداقت کامل شکل نگرفته است. در هفته‌ منتهی به عروسی گفت‌وگویی معمولی و صمیمی بین دوستان، مسیر داستان را به‌طور ناگهانی عوض می‌کند.

اِما اعترافی می‌کند که گذشته‌ او را از یک راز شخصی به یک بحران اخلاقی و عاطفی تبدیل می‌کند. چارلی در برابر این حقیقت تازه دچار تردید، شوک و کشمکش درونی می‌شود و باید تصمیم بگیرد که آیا می‌تواند با این حقیقت کنار بیاید یا نه. فضای داستان به ‌تدریج پرتنش، معذب‌کننده می شود و تماشاگر را مدام در موقعیت داوری قرار می‌دهد.

در انتها تکلیف اِما و چارلی روشن می شود اما برای مخاطب این سوال این ذهنیت باقی می ماند که وقتی رازهای عمیق آشکار می‌شوند، عشق تا چه حد می ‌تواند دوام بیاورد و آیا بخشش همیشه ممکن است؟

 آیا شما با گذشته خود تعریف می شوید؟

هر کدام از ما روایت هایی از گذشته مان داریم، برخی از آنها شیرین و جذاب و برخی دیگر تلخ و گزنده هستند. گذشته گاهی به اجبار مسیر را طوری جلوی پایمان گذاشته که دوستش نداشته ایم اما یا زورمان نرسیده، یا ناتوان از تغییر آن بوده ایم. در هر سنی که هستید و این مطلب را می خوانید می توانید نگاهی گذرا به گذشته خود داشته باشید. همه اتفاق های گذشته دلیل درست و منطقی ندارد، مثلا ممکن است به خاطر فرار از شرایط تصمیم بدی گرفته باشید اما به خودتان حق داده اید.

چون :

·       راه دیگری به ذهن تان نرسیده است،

·       امکانات محدودی داشتید،

·       کسی از شما حمایت نمی کرده است،

·       ماندن و ادامه دادن وضعیتی پیچیده و ناراحت کننده بود.

اگر دوست داشتید این را لیست را ادامه بدهید و نکاتی که به نظرتان می رسد را در کامنت ها به اشتراک بگذارید.

 آیا یک اشتباه یا فکر در گذشته، هویت امروز ما را تعیین می‌کند؟

گذشته مثل یک متن خام است؛ این تفسیر امروز شماست که به آن معنا می‌دهد، قبول دارید؟

در روان‌کاوی، فرد تنها مجموعه رخدادها نیست؛ بلکه حاصل زخمی است که دو حالت دارد:

·       فهمیده شده

·       نادیده گرفته شده

بسیاری از تصمیم‌های امروز شما پاسخی قدیمی به دردهای گذشته ‌اند.

چیزی که معمولا ما را آزار می دهد فقط یک خاطره ناراحت کننده نیست بلکه رابطه شما با آن است. تکرار یک الگوی آشنا در رفتار مان گاهی نشانه وفاداری به رنج است، همان اصطلاح رایج درماندگی آموخته شده؛ که فرد پس از تجربه‌ مکرر شکست یا ناتوانی به این باور می ‌رسد که تلاشش بی ‌فایده است و بنابراین حتی وقتی امکان تغییر وجود دارد دست از کوشش می ‌کشد. این حالت در اکثر اوقات با کاهش انگیزه، احساس بی ‌قدرتی و ناتوانی در دیدن راه‌حل‌ های تازه همراه است.

هویت سالم: من این اتفاق ها را تجربه کرده‌ام اما من همان اتفاق ها نیستم. گذشته می‌تواند ریشه باشد، اما قرار نیست سقف امکان‌ های امروز شما باشد.

همین حالا از خودتان بپرسید: چه بر سر من آمد؟ من با آن چه کردم؟

گذشته مانند تلفن همراه مان است که حافظه اش پر از عکس ها، پیام ها و برنامه های قدیمی است، اما هویت ما فقط همان فایل های ذخیره شده نیست بلکه این است که امروز با آنها چه می کنیم. بعضی از خاطره ها مثل پوشه های قدیمی هنوز در پس زمینه باز مانده اند و بی صدا روی رفتار ما اثر می گذارند. شما قادر هستید فایل ها را مرتب کنید و انتخاب کنید کدام بخش از تجربه هایش را به آینده بیاورید.

 چرا ذهن انسان گذشته را بیشتر از تغییرات فعلی قضاوت می‌کند؟

چون گذشته امن‌ تر از اکنون به نظر می‌ رسد و می شود آن را از دور دید، اما اکنون همین امروز در حال شکل‌گیری است و خود ما بخشی از ماجرا هستیم و درست نمی توانیم آن را ببینیم. وقتی اتفاقی تمام می شود ذهن خیال می کند آن را فهمیده است در حالیکه همیشه این طور نیست. ما فقظ از آن اتفاق عبور کرده ایم حتی گاهی بدون اینکه درست آن را بررسی کنیم. شاید اطلاعات کافی نداشتیم یا فرد مهربانی در کنارمان نبوده تا راهنمایی مان کند. پس آن اتفاق مثل یک مین خنثی نشده در روح و روان مان باقی می ماند تا روزی که ناگهان کسی پایش را روی آن بگذارد و بوم!

اگر بخواهیم با هم صادق باشیم بیشتر ما از تغییر گریزانیم، دلیلش را خودتان بگویید!

تغییر برای هر کدام از ما یعنی بهم ریختن روایت های قدیمی که سال ها با آن ها خودمان را توضیح داده ایم. ما برای فرار از مسئولیت های امروز تغییر را به تاخیر می اندازیم یا اصلا به اندازه ای که لازم است صبر و حوصله برای این جریان آرام در خودمان پیدا نمی کنیم.

همین حالا از خودتان پرسید: دیروز در چه شرایطی چه اشتباهی کردم؟ امروز چرا در شرایط دیگر همان خطا را تکرار می کنم؟


اگر کسی را دوست داشته باشید، آیا بعد از فهمیدن تاریک‌ترین بخش گذشته ‌اش باز هم دوستش خواهید داشت؟

دوست داشتن واقعی در بی‌ نقص بودن شکل نمی‌گیرد، بلکه در مواجهه با ناراحتی ها و دردها محک می ‌خورد. گاهی دانستن تاریک‌ ترین بخش گذشته‌ یک نفر به‌جای پایان رابطه آغاز شناخت واقعی است. متاسفانه ما آدم ‌ها را تا وقتی دوست داریم که با تصویر ذهنی ‌مان از آن‌ها سازگار بمانند، وقتی گذشته‌ یک نفر آشکار می‌شود، دچار بحران می شویم؛ که آیا ما فرد واقعی را دوست داریم یا فقط نسخه‌ ایده‌آل او که در ذهنمان پرورانده بودیم.

باید حواس مان را جمع کنیم و بین گذشته تاریک و شخصیت تاریک فرق قائل شویم. بعضی از گذشته ها قابل توجیه نیستند اما قابل فهمیدن هستند. در پایان بندی فیلم چارلی به درک درست از گذشته اِما رسید. فهم درست اولین قدم برای کنار آمدن است.

دوست داشتنی که تنها در روشنی ها دوام داشته باشد واقعی نیست و احتمال آسیب زدن یا آسیب خوردن در آن وجود دارد. مهم ترین مساله در زمان حال این است که کسی که دوستش داریم امروز با آن گذشته چه نسبتی دارد.

 ما و همه آدم ها حق داریم از گذشته عبور کنیم چون هیچ ‌کس نباید تا ابد زندانی یک دوره از زندگی‌ اش بماند.

به نظر شما افراد حق دارند گذشته‌شان را پشت سر بگذارند؟

گذشته می‌تواند موثر و توضیح‌ دهنده باشد، اما نباید به حکمی دائمی برای هویت ما تبدیل شود. من و تو باید بتوانیم از تجربه هایمان عبور کنیم و برای همیشه با آن ها تعریف نشویم.

اگر مخالف هستید حرفی نیست همین جا مسیرهایمان را از هم جدا می کنیم.

بسیاری از افکار خطرناک یا اشتباه های ما ممکن است در لحظه های درد، تنهایی و ناآگاهی رخ داده باشند. (مانند افکار اِمای پانزده ساله که به خاطر نقل مکان های زیاد و تنهایی فکر می کرد باید هم کلاسی هایی که اذیتش می کردند به گلوله بندد.)

دقت کنید قرار نیست گذشته انکار یا سرکوب شود باید به درستی دیده شود، درک شود و به یک مجازات ابدی تبدیل نشود. اگر شما مسئولیت گذشته را به عهده بگیرید و در مسیر تغییر و خودسازی باشید چه لزومی دارد که با برچسب گذشته تعریف شوید؟

روان انسان برای ترمیم و نو شدن به زمان احتیاج دارد، به فرصتی تازه تا بتواند تحولی واقعی را شکل دهد.

حواستان باشد بخشش به هیچ وجه معنی فراموشی نمی دهد تنها امکان تغییر کردن را پذیرفتی می داند. گاهی نجات یک فرد از همان جایی شروع می ‌شود که دیگر با آن اشتباه قدیمی یکی گرفته نشود. (اِما با کمک چارلی دیگر با افکار پانزده سالگیش تعریف نشد.)

با کدام گذشته یک فرد می توانید کنار بیایید؟

با گذشته‌ ای که صادقانه پذیرفته شده، راحت ‌تر می‌ توان کنار آمد تا گذشته‌ ای که پنهان یا انکار شده است. من وقتی مسئولیت خطاهایم را می ‌پذیرم برای اعتماد دوباره شانس بیشتری پیدا می کنم تا زمانی که مجبورم فشار روانی بابت افشا نشدن رازهای پنهانم را تحمل کنم، قبول دارید؟

از دل گذشته ای پر درد که محصول امروزش آگاهی و تغییر است راحت تر می توان کنار آمد.( اِما در همان سال ها به عضویت گروهی درآمده بود که با خشونت و سلاح گرم مبارزه می کرد.)

این مطلب از اهمیت خاصی برخوردار است و دوباره آن را تکرار می کنم؛ مهم ‌تر از گذشته فرد این است که چه نسبتی در زندگی امروز او دارد، آیا به درمان و اصلاح منجر شده یا هنوز رفتارها و واکنش های افراطی و تهدید کننده ناشی از گذشته وجود دارد.

مطمئن هستم که با خودتان می گویید هر گذشته پیچیده ای که نشانه ای از صداقت، پشیمانی و بلوغ در آن دیده شود دست ما را برای کنار آمدن با آن بیشتر باز می گذارد.

یادتان باشد، هیچ کس پاک مطلق نیست اما هر کسی هم توانایی تبدیل رنج به شکوفایی را ندارد.

کنار آمدن با گذشته‌ خودمان یا هر فردی که به هر دلیلی با او در ارتباط هستیم یعنی دیدن خودم و او  به‌عنوان انسانی در حالِ شدن، نه پرونده‌ای بسته در آرشیوی پر از خطا.

نکته های مهم

  • فرد را نباید فقط با گذشته‌اش سنجید، بلکه باید دید امروز با آن گذشته چه می کند.

  • آنچه هویت ما را می‌سازد خطا یا زخم نیست، بلکه میزان آگاهی، مسئولیت‌پذیری و تغییر ما در برابر آن است.

  • اگر گذشته دیده، فهمیده و پذیرفته شود، می‌تواند به ریشه‌ای برای رشد تبدیل شود، نه زنجیری برای ماندن.

  • بلوغ روانی یعنی توانایی جدا کردن «تجربه‌های تلخ» از «ذات فرد» و دادن فرصت دوباره به خود و دیگران.

  • می توانیم به جای زندانی گذشته بودن، از دل آن به خود اصیل و‌ آگاه‌ تر خودمان تبدیل شویم.

پ.ن: سعی کردم تا جایی که امکان دارد آنچه مدنظرم بود را در این نوشتار بیاورم، اگر دوست داشتید خوشحال می شوم در کامنت ها برایم بنویسید که شما چه تجربه هایی در ارتباط با این موضوع داشتید.

گذشتهرابطهروانشناسییادداشت فیلمرابطه عاطفی
۱۸
۱
سارا قرائي
سارا قرائي
گاهي دوست دارم بنويسم
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید