آیا تا به حال افکار و احساسات خود را روی کاغذ نوشته اید؟

اگر جوابتان بله است، بعد از این نوشتن چه حسی داشتید؟
یادم می آید زمانیکه مدرسه می رفتم دوست داشتم از سفرهایی که می رویم بنویسم یا اگر مدرسه ما را به اردو می برد هیجان زیادی داشتم تا اتفاق های آن روز را بنویسم.
در سال های اخیر که به خودشناسی و روانکاوی روی آوردم متوجه شدم نوشتن افکار و احساسات روی کاغذ یکی از روش های شناخته شده ای است که به آن نوشتار درمانی (Writing Therapy) می گویند. نوشتن به فرد کمک می کند تا افکار درهم ریخته، احساسات پیچیده، تعارض های درونی و تجربه های گذشته را بهتر بشناسد و بتواند با آنها ارتباط آگاهانه تری برقرار کند.
چند سال قبل کتاب نیروی التیام بخش نوشتن نوشته جیمز پنه بیکر و جان اوانس را می خواندم و خیلی برایم جالب بود که در کتاب تاکید شده بود؛ نوشتن روش موثری برای کنار آمدن با حوادث دلخراش یا وقایع دردناک است. پژوهش های کتاب نشان می داد که روزی حداقل بیست دقیقه نوشتن می تواند تغییر های قابل ملاحظه ای را در سلامت جسمی و روانی افراد ایجاد کند.
نمی دانم شما هم اینطور هستید یا نه، وقتی مشغول مطالعه کتاب یا گذراندن دوره ای هستیم سعی می کنیم روزانه مطالبی که یاد گرفتیم را تمرین کنیم اما بعد از تمام شدن آنها خیلی پایبند به آنچه آموخته ایم نمی مانیم. وقت نمی کنیم یا یادمان می رود و دلایل دیگری که احتمالا الان دارید به آنها فکر می کنید.
من هم بعد از تمام شدن کتاب تا مدتی روزی بیست دقیقه نوشتن را انجام می دادم اما به مرور هر روز تبدیل به روز درمیان شد و آرام آرام یادم رفت. چند ماه پیش ناگهان دچار بی خوابی شدم، نه چند ساعت بی خوابی در شب؛ واقعا تمام شب را نمی توانستم بخوابم. اولین کاری که انجام دادن بررسی جسمی و آزمایش بود که مشکلی در آنها پیدا نشد. مستاصل شده بودم چون بی خوابی باعث شده بود روز بعد سرگیجه و تهوع داشته باشم. با صداقت باید بگویم روزهای سختی را پشت سر گذاشتم.
یکی از آن روزها یادم آمد که مدل کتاب نیروی التیام بخش نوشتن با خودم گفتگویی داشته باشم و آن را روی کاغذ بیاورم. نتیجه مرا شگفت زده کرد چون حرف هایی رد و بدل شد که من از آنها آگاهی نداشتم.
با یک جستجوی ساده می توانید با روش های مختلف نوشتن آشنا شوید. در این نوشتار از روش هایی که برایم مفید و کاربردی بود و منجر به بهبود وضعیت خوابم شد می نویسم. شما می توانید روش موثر خودتان را پیدا کنید چون هر نوع نوشتن از زاویه ای متفاوت به دنیای درون شما نگاه می کند.
در این روش من مکالمه بین دو بخش از وجودم را نوشتم، بخش خود آگاه سارا با بخش ناخودآگاه سارا. این مکالمه درونی به من کمک کرد از چیزهایی که نمی دانستم اطلاع پیدا کنم. باور نمی کردم که حتما باید سوال و جوابی روی کاغذ می آمد تا متوجه شوم، اما واقعیت داشت.
به این گفتگو توجه کنید:
- سارا ؟
- بله.
- چی شده؟
- درست نمی دونم.
- دیروز چیزی ناراحتت کرد که گریه کردی؟
- آره.
- چرا نگفتی؟
- دقیق نمی دونستم، خودت باید می فهمیدی اما تو از کنارش رد شدی.
اگر خواستید بنویسید حتما به همین صورت بنویسید که شبیه مکالمه دو نفره باشد. آنقدر بنویسید تا موضوع برایتان شفاف شود. قرار نیست همه چیز در یک گفتگو مشخص شود صبور باشید و این مکالمه را ادامه بدهید. برای من چند صفحه تا روشن شدن موضوع ادامه داشت. مطمئن باشید نتیجه شما را متعجب می کند.
پیشنهاد می کنم این روش را حتما امتحان کنید.
در این روش چند پاراگراف برای خودم نامه نوشتم. مقدار نوشتن مهم نیست شاید برای شما این نامه پنج خط داشته باشد. می توانید از این تکنیک استفاده کنید و برای هر فردی که شما را آزار داده بنویسید قرار نیست این نامه را کسی بخواند. در نامه ای که برایم خودم نوشتم به برخی از واکنش هایم که بیش از حد شده بود اشاره کردم، علت آنها را نوشتم و اینکه چرا تا به این حد رسیده است.
اگر احساس های ناگفته، نیازهای در نظر گرفته نشده و ... دارید می توانید به این افراد نامه بنویسید:
خودت در گذشته
کسی که از او رنجیده ای
کسی که دلت برایش تنگ شده
خودت در آینده
در این روش با سوال و جواب هایی ساده توانستم بین اتفاقی که افتاده، فکری که داشتم، احساسی که نسبت به آن دارم و واکنشی که نشان دادم تفاوت قائل شوم.
به این سوال ها دقت کنید:
- چه اتفاقی افتاده است؟ او جواب پیامم را نداده است.
- چه فکری کردم؟ حتما کاری کردم که از دست من ناراحت است.
- چه احساسی دارم؟ ناراحتی و کمی اضطراب.
- چه شواهدی داری؟ فقط چون جواب نداده، دلیل دیگری ندارم.
- آیا می توانی احتمال دیگری را در نظر بگیری؟ شاید مشغول کاری بوده و نتوانسته جواب بدهد.
با تفکیک و مرزبندی اتفاق، فکر و احساس کمی بهتر می توانید به موضوع نگاه کنید. با این شیوه می توانید نشخوار فکری را کمتر کنید و همه چیز را برای خودتان شفاف سازی کنید.
من با این روش متوجه شدم برخی از افکارم اشتباه بوده است.
این روش را هم خیلی دوست داشتم چون به کمک دوست درمانگرم قفل خیلی از مسائل با ثبت و بررسی موشکافانه رویاهایی که در آن مدت دیده بودم شکسته شد و بعد از چند هفته رویاها مسیر بهبود را مشخص کردند.
رویای خود را بلافاصله پس از بیدار شدن یادداشت کنید چون ممکن است چند ساعت بعد از بیداری بخش هایی از آن را فراموش کنید، دقت کنید که فقط رویا را بنویسید نه آنچه ذهن خودآگاه تان می خواهد، تحلیل و بهم ربط دادن عوامل رویا از کارهای خودآگاه است! پس حواستان را حسابی جمع کنید و فقط هر چه از رویا به خاطر دارید را روی کاغذ بیاورید.
سعی کنید با این جزئیات بنویسید:
چه اتفاقی افتاد؟
چه کسانی در رؤیا حضور داشتند؟
چه احساسی داشتم؟
هر تصویر یا اتفاق با چه چیزی در زندگی ام مطابقت دارد؟
هر نمادی در رویای شما در زندگی تان مفهومی دارد و به طور مشخص معنای آن برای شماست، چون ناخودآگاه شما نمادی که از آن آگاهی نداشته باشید را در خواب تان نمی آورد.
به خاطر بسپارید در روان کاوی معنای رویا با تداعی ها و تجربه های خود فرد تعیین می شود، پس هر رویا پیامی خاص فقط برای شما دارد.
مدل های دیگری هم برای نوشتن وجود دارد مثل نوشتن آزاد (Free Writing) ، نوشتن بیانی (Expressive Writing)، نوشتن خطاب به کودک درون (Inner Child Writing) و نوشتن تأملی و خودکاوی (Reflective Journaling) که هر کدام کارکرد ویژه ای دارد. مهم است که شما خودتان یا به کمک افراد متخصص بتوانید از این روش ها برای بررسی حالت های درونی خود استفاده کنید و وضعیت تان را نسبت به قبل بهینه سازید.
نوشتن می تواند فرصتی باشد برای اینکه کمی مکث کنیم و به آنچه در درونمان می گذرد گوش بدهیم. چیزی که در ذهن مان مبهم، پراکنده یا حتی ناشناخته است وقتی روی کاغذ می آید شکل روشن تری پیدا میکند. من در این مسیر فهمیدم که نوشتن فقط ثبت اتفاق های روزمره نیست؛ بلکه گفتوگویی است با بخشی از خودمان که در هیاهوی روزمره فرصت شنیده شدن پیدا نمی کند.
لازم نیست از همان ابتدا روش خاصی را انتخاب کنید یا انتظار داشته باشید بعد از چند صفحه به پاسخ همه پرسش هایتان برسید. می توانید روش های مختلف را امتحان کنید و ببینید کدامیک بیشتر با شما ارتباط برقرار می کند.
چند دقیقه نوشتن می تواند دریچهای به چیزی باز کند که پیش از آن متوجهش نبودید.
ارزشمندترین اتفاقی که هنگام نوشتن رخ می دهد این است که به جای اینکه از احساسات مان فرار کنیم، برای چند دقیقه روبهروی آنها بنشینیم، آنها را ببینیم و بشنویم.
گاهی چیزی که دنبالش می گردیم در مکالمه ساده ای است که با خودمان روی یک تکه کاغذ آغاز می کنیم.
یادتان باشد هیچ وقت احساسی را نادیده نگیرید، سرکوب نکنید، بی اهمیت جلوه ندهید و سعی نکنید آن را فراموش کنید چون آن احساس بررسی نشده با قدرت بیشتر دوباره به زندگی تان باز می گردد پس بهترین کار این است که آنها را مشاهده کنید، حس کنید و به رسمیت بشناسید.