ویرگول
ورودثبت نام
sanaei
sanaei
sanaei
sanaei
خواندن ۴ دقیقه·۷ سال پیش

زمینه گرایی کالبدی

زمینه گرایی کالبدی عناصری چون فرم و شکل ، مقیاس ، تناسبات ، جزئیات مصالح ، بافت و بافت شهری شامل میزان تراکم، خیابان ها و پیاده روها و نسبت آنها با یکدیگر ، جنس مصالح ، خط آسمان و بسیاری مسایل از این دست را در بر می گیرد. لذا آنالیز و شناخت واقع بینانه از بستر طرح به لحاظ کالبدی امری حتمی است. برخی از این عوامل در مقیاس خرد و برخی دیگر در مقیاس کلان عمل می کنند. بی شک پرداختن به هر یک از عوامل در مقیاس خود می تواند نتیجه بخش و موثر بوده و با تعامل موفق با محیط می تواند میزان بهره وری انرژی در ساختمان را افزایش دهد. زمینه گیاهی یکی از دیدگاه های رایج در شهرسازی، زمینه را به مثابه رویدادی تاریخی می پندارد که عناصر شهر در درون ان شناخته، پرداخته و ساخته می شوند. این رویکرد در بردارنده جنبه های بسیار مختلف و متنوع اعم از ابعاد کالبدی، انسانی، اجتماعی و فرهنگی است. بنابراین شهرساز زمینه گرا باید قادر باشد ویژگی های یک مکان را دریابد و آن را بخشی از فرایند طراحی خود قرار دهد. همان طور که اشاره شد یکی از مهمترین ابعاد این رویکرد توجه به ابعاد کالبدی است. در این دیدگاه، ایده ها و عناصر شهرهای گذشته در شکل دادن به کالبد شهرهای معاصر حضور دارند. زمینه گرایان معتقدند که اجزای کالبدی شهر زیر پوشش نیروها یا ویژگی های درونی خود نمی باشند، بلکه به محیط و مجموعه پیرامون آن وابسته هستند. از این رو نمی توان فقط در جست و جوی خواص و ابعاد پدیده ها بود و به جوهر پدیده ها بدون توجه به بعد زمان و زمنیه ای که در آن قرار دارند نگریست. واحد تحلیل در این رویکرد مطالعه بناها یا فضاها در ارتباط با عوامل محیطی آن است و هر گونه تغییر و دخالت در آنها نیز به این عوامل وابسته می باشد. رویکرد توانمندسازی در اواخر دهه 1980 و اوایل 1990 در کشورهای امریکا و هلند مطرح شده و در باززنده سازی محلات فرسوده تاریخی به منظور ارتقای کیفیت سکونت مورد استفاده قرار گرفته است. م طالعات توانمندسازی در ایران بسیار جدید و کم سابقه هستند. ولی قابلیت و انعطاف قابل توجهی در حل مشکلات شهری دارند. ت وانبخش ی به معنای تجدید توان، تجدید حیات و تجدید حیثیت یک بافت کهن است. تجدید حیات یا تجدید حیثیت می تواند تبدیل به ابقا و ارتقای هویت شهر گردد. بافت فرسوده شهری به عرصه ایی از محدوده ی قانونی شهرها اطلاق می شود که بهدلیل فرسودگی کالبدی، عدم برخورداری مناسب از دسترسی سواره، تأسیسات، خدمات و زیرساخت های شهری آسیب ذیر بوده و از ارزش مکانی، محیطی و اقتصادی نازلی برخوردارند- بافت های فرسوده شهری از محلات فرسوده ای تشکیل شده و پدیده ای چند وجهی و میان بخشی با ابعاد قوی اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، کالبدی، اجرایی و فنی است.

در دانشنانه ی معماری قرن بیستم ذیل واژه ی زمینه گرایی چنین شرح داده می شود که آرمان های برنامه ریزی شهری مدرن تنها پس از جنگ دوم جهانی بود که توانست در مقیاس شهر به اجرا درآید، و از این رو بود که ایجاد بناهای پیش ساخته ی قوطی مانند در فضاهای خطی، باز و یک بعدی نیازمند تخریب شهر و بافت موجود بود. از این رو یادمان های تاریخی و مراکز شهر سنتی عملکرد خود را در مقام نقاط فرهنگی از دست دادند. از جمله منابعی که به زمینه گرایی معماری توجه ویژه داشته می توان به "شهر کولاژ" اثر کوین رو و فرد کوتر اشاره کرد. این رویکرد های نظری معتقد به چندبعدی بودگی شهر بوده و مفاهیم تعصب آلود و نفی ای مدرنیستی را رد می کردند. در این بین، زمینه گرایی به عنوان روشی در برنامه ریزی معماری بر آن بود تا به میراث معمارانه احترام بگذارد و آن را درون چهارچوب شهری تفسیر کند. در "شهر کولاژ" حتی یادمان های معماری مدرن و بناهای تجاری بومی بخشی از شبکه ی فعال و زنده ای هستند که می بایست منبع الهام فرایند هویت بخشی قرار گیرند. زمینه گرایی از دهه ی 1960 تبدیل به پارادایمی مهم در تفکر شهری و معماری گردید. زمینه گرایی یکی از برجسته ترین شعارها و آمال معماری پسامدرن است. اما به گمان من، همزمان، پسامدرنیسم زمینه را به نازل ترین وجه آن فرومی کاهد. زمینه، برای اکثر پسامدرنیست ها، من جمله ونتوری، استرن، گریوز و گاه مور و استرلینگ به معنای نزول اثر تا حد برداشت ها و تقلید های هزلی و کپی کاری های سطحی و صوری همراه با اشارات تاریخی صریح، هماهنگی و تطابق های ساده انگارانه و به نعبیر دیگر صحنه ساختی است. هتل دلفین در دیزنی لند، مایکل گریوز بنابراین پسامدرنیسم که به درستی درد معماری مدرن را دریافته بود، برای درمان آن به ورد و دعا متوسل شد و به ورطه ای درافتاد که گاه دچار افسون سرمایه (استرن و گریوز) و گاه مفتون پوپولیسم (ونتوری) و گاه ارجاعات ارتجاعی و التقاطی (پورتوگزی) گردید. بحث و شرح این وجه صحنه ساختی البته مجالی دیگر می طلبد. خلاصه این که، زمینه در معماری پسامدرن در سطح می ماند و در تطابق بنا از نظر رنگ و شکل و تزیین با همسایگی های خود خلاصه می شود.

۰
۰
sanaei
sanaei
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید