آیا میدونید تحریر ترکه یعنی چی و تنظیم دادخواست آن به چه شکل است؟ در این مقاله بطور کامل میخواهیم به این موضوع بپردازیم.

تحریر ترکه در واقع به معنای لیست کردن تمام اموال و دیون متوفی در حضور وراث، نمایندگان قانونی آنان، وصی و طلبکاران و سایر اشخاص ذینفع میباشد. ماده ی 210 قانون امور حسبی بیان می کند « دادگاه بخش (دادگاه محلی که آخرین اقامتگاه متوفی در آنجا محرز باشد) برای تحریر ترکه وقتی را کمتر از یک ماه و بیش از سه ماه از تاریخ نشر آگهی نباشد معین کرده و در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار آگهی می دهد که ورثه یا نمایندگان قانونی ایشان، بستانکاران و مدیونین به متوفی و کسان دیگری که حقی بر ترکه متوفی دارند در ساعت و روز معین در دادگاه برای تحریر ترکه حاضر شوند».
همانطور که بیان شد صرفا وراث، نمایندگان قانونی آنان و وصی مجاز به دادخواست تحریر ترکه میباشند و طلبکاران، موصی له (فردی که وصیتی به نفعش شده باشد) و سایر اشخاص مجاز به این اقدام نیستند و صرفا می توانند به منظور جلوگیری از اتلاف یا انتقال غیرقانونی پیش از تحریر، دادخواست مهر و موم ترکه را اقامه نمایند. با این وجود در مدت تحریر ترکه هرگونه تصرف یا انتقال ماترک ممنوع میباشد مگر اینکه احتمال آسیب و اتلاف ترکه وجود داشته باشد، در این حالت به منظور اداره و حفاطت از آن اقدام متقضی صورت می گیرد.
دادگاه صالح برای رسیدگی به درخواست، طبق ماده ۲۱۰ قانون امور حسبی«وقتی را کمتر از یک ماه و بیش از سه ماه از تاریخ نشر آگهی نباشد، معین کرده و در یکی از روزنامه های کثیر الانتشار آگهی می دهد که ورثه یا نماینده ی قانونی آنها، بستانکاران و مدیونین به متوفا و کسان دیگری که حقی بر ترکه متوفا دارند در ساعت و روز معین در دادگاه برای تحریر ترکه حاضر شوند. علاوه بر آگهی فوق، برای هریک از ورثه یا نماینده قانونی آنها وصی و موصاله، اگر معین و در دادگاه حوزه ی دادگاه مقیم باشند، برای حضور در وقت احضاریه فرستاده می شود».
به طور معمول درخواست کننده ی تحریرترکه، وارثان وصی را در ستون خواندگان با تعیین اقامتگاه آنان می آورد و دادگاه به این خواندگان اخطار می کند که در جلسه رسیدگی حاضر شوند. با وجود این، اگر دادگاه به وجود وارث یا وصی یا موصاله دیگری پی ببرد، آنان را فرا می خواند و رسیدگی را محدود به نامبردگان در ستون خواندگان نمی سازد.
زیرا، رسیدگی ترافعی نیست و درامور حسبی دادگاه به عنوان ناظر و حافظ حقوق ذینفعان، باید آنان را که در دسترس هستند فراخواند، ولی غیبت اشخاصی که احضار شده اند مانع از تحریر ترکه نیست(ماده ۲۱۲ قانون امور حسبی).
قانون امور حسبی نیز اینگونه اختلافها را پیش بینی نکرده است: ماده ۲۲۳ قانون امور حسبی در مورد اختلاف مربوط به اداره ی ترکه میان وارثان، مقرر می دارد که:
«… دادگاه سعی می کند که اختلاف آنها به طریق مساعت آمیزمرتفع شود، والا به درخواست یکی از ورثه، کسی را از ورثه یا غیر آنها برای حفظ ترکه موقتاً معین می نماید».
حال لازم است بگوییم که مدارک لازم برای تحریر ترکه چیست :
ابتدا بایست در مرجع صالح ( در حال حاضر شورای حل اختلاف محل) برگه دادخواست اخذ و مندرجات آن را تکمیل نمود.
مدارک مورد نیاز جهت پیوست به دادخواست فوق عبارتند از:
مطابق با دادخواست اقامه شده، محکمه کارشناسی را به منظور صورتبرداری از کلیه اموال و دیون متوفی مأمور می کند، کارشناس ابتدا صورتی از کلیه اموال ایشان را لیست نموده از قبیل :
سپس به لیست نگارش شده، مطالبات و دیون متوفی که به موجب احکام نهایی و اسناد رسمی یا دفاتر و برگهای مربوط به متوفی یا اقرار مدیونین و ورثه مسلم است نیز اضافه میشود. پس از تحقق این مهم صورت جلسه ای به ترتیب ذیل نوشته می شود:
مطابق با ماده ی 9 قانون شوراهای حل اختلاف مصوب 1394، تمام آرای صادره موضوع ماده ی 9 این قانون ( از جمله تحریر ترکه) ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی می باشد. مرجع صالح جهت تجدیدنظر از آرای قاضی شورا، حسب مورد دادگاه عمومی حقوقی یا کیفری 2 همان حوزه ی قضایی است. در همین خصوص مادهی 223 قانون امور حسبی مقرر میکند « هر گاه در موقع تحریر ترکه اختلافاتی بین ورثه راجع به اداره ترکه باشد، دادگاه سعی میکند که اختلاف آنها به طریق مسالمت آمیز مرتفع گردد و الا به درخواست یکی از ورثه، کسی را از ورثه یا غیر آنها برای حفظ ترکه موقتا معین می کند».