ویرگول
ورودثبت نام
صالح راهپیما
صالح راهپیماتوسعه دهنده و کارشناس بلاک چین و قراردادهای هوشمند
صالح راهپیما
صالح راهپیما
خواندن ۸ دقیقه·۵ سال پیش

صرافی غیرمتمرکز یونی سوآپ (Uniswap)


خلاصه:

یونی سواپ (Uniswap) یک پروتکل صرافی غیرمتمرکز پیشرو بر بستر اتریوم است که جهت مبادله رمزارزهای ERC20 فعالیت می کند.

به زبان ساده تر یونی سواپ یک پلتفرمی است که کاربران خود را قادر می سازد توکن های موردنظر خود را بطور مستقیم از کیف پول خود و بدون هیچ واسطه ای مبادله کنند.

صرافی های متمرکز و غیرمتمرکز

در صرافی‌های متمرکز، دارایی شما در اختیار سهام‌داران و مالکین صرافی قرار می‌گیرد. در این صرافی‌ها شما کیف پول جدیدی ایجاد کرده و دارایی خود را به آن انتقال می‌دهید. سپس بر روی این دارایی‌ها معاملاتی را انجام می‌دهید. در چنین شرایطی معامله شما تحت نظارت و مدیریت یک نهاد یعنی شرکتی که صرافی را راه اندازی کرده است انجام می شود.

هسته اصلی یک صرافی متمرکز دفتر سفارشات (order book) است. یعنی دفتر سفارش فهرستی از سفارش‌ها خرید و فروش همه کاربران است. سفارشاتی که روی دفتر کل ذخیره می شوند و زمانی یک معامله در این سیستم با موفقیت انجام می‌شود که یک سفارش خرید با یک سفارش فروش در سمت دیگر دفتر سفارشات با حجم و قیمت مشابه مطابقت یابد. و قیمت هر توکن توسط بالاترین پیشنهاد خرید و پایین‌ترین پیشنهاد فروش تعیین می‌شود

یک صرافی غیرمتمرکز(Decentralized exchange) بستری برای مبادله رمز ارزها به‌صورت مستقیم و بدون واسطه است. در یک صرافی غیرمتمرکز هیچ‌کس به دارایی کاربران دسترسی ندارد و معاملات بدون دخالت سازمان‌های متمرکز انجام می‌شود.

در صرافی متمرکز، شما کلید خصوصی کیف پول را ندارید و هنگام برداشت ارزهای دیجیتال خودتان، از صرافی می‌خواهید از طرف شما تراکنش را امضا کند. همچنین در این صرافی‌ها، معاملات در بلاک چین رمز ارز اتفاق نمی‌افتد، بلکه صرافی با توجه به معاملات انجام شده، موجودی کاربران در پایگاه داده خود را تغییر می‌دهد و در واقع به آن اعتبار می دهد.

یک صرافی غیر متمرکز به دارایی های شما دسترسی ندارد و شما با اتصال کیف های پول خود (مانند متاماسک، والت کانکت و کوین بیس) به صرافی می توانید عملیات های موردنظر خود را در آن صرافی انجام دهید.
تفاوت صرافی های متمرکز و غیرمتمرکز
تفاوت صرافی های متمرکز و غیرمتمرکز


صرافی غیرمتمرکز (DEX) چگونه کار می‌کند؟

صرافی‌های غیرمتمرکز روی بلاک چین‌های آزاد که قابلیت اجرای قراردادهای هوشمند را دارند ساخته می‌شود. اتریوم درحال‌حاضر بزرگ‌ترین میزبان صرافی‌های غیرمتمرکز است. به صورت خیلی خلاصه می‌توان گفت با استفاده از بلاکچین و به‌وسیله‌ی سیستم قراردادهای هوشمند، امکان انجام معاملات بدون واسطه و مستقیم فراهم می‌شود.

قراردادهای هوشمند به‌صورت نرم‌افزاری و به کمک خطوط مختلف برنامه‌نویسی معاملات را انجام می‌دهند. یکی از ویژگی‌های بسیار مهم این قراردادها، اجرای قطعی و انتقال برگشت‌ناپذیر آن‌هاست. هیچ فردی، چه فروشنده، چه خریدار و چه حتی توسعه‌دهندگان این قراردادها نمی‌توانند مانع از انجام آن‌ها شوند.

یک قرارداد هوشمند نرم‌افزاری است که در صورت وقوع شرایطی خاص، یک یا چند دستور خاص را اجرا می‌کند. این قرارداد روی بلاک چین پیاده‌سازی می‌شود و جلوگیری از اجرای آن غیرممکن است.

ساختار صرافی‌ غیر متمرکز کمی پیچیده‌تر بنظر می رسد و ممکن است همیشه دارایی‌های مورد نظر شما را نداشته باشد. اما با رشد فناوری و علاقه به آن، این نوع صرافی‌ها به خوبی می‌توانند به یکی از اجزای اصلی در حوزه رمز ارزها شده تبدیل شوند.

پیشینه یونی سواپ (Uniswap)

سایت اصلی این پروژه، Uniswap.org در تاریخ نوامبر 2018 راه‌اندازی شده است. پروتکل یونی سواپ از سوی فردی به اسم هایدن آدامز (Hayden Adams) بنیان‌گذاری شد که از توسعه‌دهندگان اتریوم هم به حساب می‌رود. و به گفته وی فناوری زیربنایی را از مقاله‌ی ویتالیک بوترین (خالق اتریوم) در مورد مدل بازارگردان‌های خودکار (Automated Market Makers) گرفته است.

یونی سواپ در یازدهمین ماه سال 2018 فعالیتش را آغاز و در عرض کمتر از دو سال، توجه بسیاری را به خود جلب کرد. در پنجمین ماه سال 2019، تیم توسعه‌دهنده Uniswap توانست یک میلیون دلار سرمایه از طریق حمایت صندوق پوشش ریسک پارادایم (Paradigm) به دست آورد. این اتفاق، شرایط را برای انتشار نسخه دوم یونی سواپ در ششمین ماه سال 2020 (سیزده ماه بعد) فراهم کرد.

توکن UNI

در اواسط سپتامبر 2020 (شهریور 99) یونی‌سوآپ اعلام کرد یک ارز دیجیتال جدید با نام UNI ایجاد می‌کند. یونی (UNI)، توکن بومی شبکه یونی سواپ است که یک توکن برای نظارت و حکمرانی در اکوسیستم یونی سواپ محسوب می‌شود. دارندگان توکن یونی UNI، در مورد پروژه‌های جدید این اکوسیستم مثل تعیین میزان کارمزد، حق رای پیدا می‌‌کنند.

مفاهیم پایه یونی سواپ (Uniswap)

در یونی سواپ 2 مفهموم پایه و اصلی وجود دارد:

- تبادل توکن (swap): این مفهوم به کاربران امکان می‌دهد تا بین اتریوم و توکن‌های مختلف ERC20 مبادله داشته باشند. برای انجام این کار، از نرخ مبادله خاصی که مخصوص هر استخر است استفاده می‌شود. که میزان محاسبه آن با توجه به میزان اتریوم و توکن ERC20 موجود در آن استخر تعیین می‌شود.

- استخرها (Pools): تامین کنندگان نقدینگی (Liquidity Providers) می توانند از طریق تامین نقدینگی درآمد کسب کنند. این کار با واریز توکن در یک قرارداد هوشمند انجام می‌شود. این استخرها به عنوان یک روش نوآورانه و خودکار برای حل مشکل نقدینگی در صرافی های غیرمتمرکز ظهور کردند و روش جایگزینی برای مدل سنتی دفتر سفارشات در صرافی های متمرکز محسوب می شوند.

یونی سواپ استخرهای نقدینگی را پیاده سازی و مدیریت می کند. در یونی سواپ خبری از دفتر سفارش نیست و بر اساس استخر نقدینگی دیفای کار می کند.

تذکر: دیفای (Decentralized Finance) یا Defi به معنای امور مالی غیر متمرکز است و اشاره به انواع پلتفرم هایی دارد که در حوزه رمز ارزها یا بلاکچین فعالیت می کنند و هدف اصلی آنها حذف واسطه های مالی است.

استخر نقدینگی دیفای یک قرارداد هوشمند تحت پلتفرم اتریوم است که به منظور حصول اطمینان از وجود نقدینگی برای توکن های موجود در یک صرافی غیرمتمرکز نسبت به مسدود کردن آن توکن ها اقدام می کند.

یونی سواپ در اینجا به عنوان یک بازار عمل میکند که خریداران و فروشندگان در آن وارد می شوند و طبق عرضه و تقاضای نسبی دارایی ها بر سر قیمت توافق می کنند.

سرمایه این استخرها، توسط تامین‌کنندگان نقدینگی فراهم می‌شود. هر فردی به وسیله سپرده‌گذاری مقدار معادل دو توکن در استخر، یک تامین کننده نقدینگی شناخته خواهد شد.

تامین‌کنندگان به وسیله سپرده‌گذاری مقدار معادل دو توکن یک بازار ایجاد می‌کنند.

به طور مثال، اتریوم / تتر (ETH-USDT) را در نظر بگیرید و برای اینکه محاسبات ساده تر شود فرض کنید که قیمت یک اتریوم برابر با هزار USDT (تتر) است. تامین کنندگان نقدینگی مقدار برابری از اتریوم و تتر را به استخر اضافه می کنند. بنابراین کسی که یک اتر سپرده گذاری می کند با کسی که هزار تتر سپرده گذاری کرده است یکسان فرض می شود.

تذکر: سپرده می‌تواند اتریوم و یک توکن ERC20 یا دو توکن ERC20 باشد. این استخرها اغلب از استیبل کوین‌هایی مثل دای، تتر یا یو اس دی سی ساخته می‌شوند، هر چند الزامی در این رابطه وجود ندارد.

نقدینگی کل (k):

همانطور که پیشتر اشاره کردیم، هر شخصی مانند من و شما می توانیم در یونی سواپ نقدینگی ایجاد کند و آن را به استخر نقدینگی (Liquidity Pool)اضافه نماید. استخرهای یونی‌سواپ بر مبنای این معادله است:

x * y = k

X: مقدار یک توکن در استخر نقدینگی

Y: مقدار توکن دیگر در استخر نقدینگی

K: یک مقدار ثابت

استخر نقدینگی اتریوم / تتر (ETH/USDT) را در نظر بگیرید. سهم اتریوم و تتر از استخر را به ترتیب با x و y مشخص می‌کنیم. یونی سواپ این دو مقدار را گرفته و آن‌ها را برای محاسبه نقدینگی کل، ضرب می‌کند. نتیجه را k در نظر می‌گیریم. بر اساس مبنای اصلی یونی سواپ k همیشه باید ثابت بماند، به این معنی که نقدینگی کل در استخر ثابت است. فرمول به دست آوردن نقدینگی کل استخر خیلی ساده و برابر “x * y = k” است.

تابع K
تابع K

همانطور که در نمودار مشاهده می کنید، گراف که یک تابع است مقدار ثابت K را نشان می دهد. محور Y رمزارز B یعنی ETH و محور X رمز ارز A یعنی USDT را نشان می هد. اولین نقطه قرمز (موقعیت قبلی) قیمت مبادله جفت ETH-USDT را بر اساس مقدار موجودی توکن های ETH در برابر توکن های USDT نشان میدهد.

حال فرض کنید شخصی به نام علی تصمیم میگیرد توکن های USDT خود را با ETH عوض کند، بنابراین تعادل (بالانس) توکن های ETH کاهش می یابد و تعادل توکن های USDT افزایش می یابد؛ این بدان معناست که نقطه قرمز به موقعیت جدید منتقل می شود، و در استخر نقدینگی تعداد توکن های USDT بیشتر و توکن های ETH کمتر می گردد.

در نظر داشته باشید این مدل یونی سواپ به صورت خطی مقیاس‌بندی نمی‌شود. به همین دلیل هر چه سفارش بزرگتر باشد، تعادل بین x و y بیشتر جابه‌جا خواهد شد. این موضوع نشان می‌دهد سفارشات بزرگتر در مقایسه با موارد کوچکتر، به شکلی نمایی (و نه خطی) گران‌تر می‌شوند

هزینه معاملاتی افرادی که برای مبادله توکن ها از استخر استفاده می کنند (تریدرها) به طور خودکار در بین همه تامین کنندگان نقدینگی تقسیم می شود. به عبارتی بر اساس تعداد توکن‌های نقدینگی در اختیار هر فرد، سهمش از استخر مشخص خواهد شد. یک فرد می‌تواند برای کسب سهم بیشتری از نقدینگی، توکن‌های بیشتری را بازخرید کند.

صرافی یونی سواپ سودی را از کارمزدهای معاملات کاربران کسب نمی‌کند. کارمزدی که کاربران می‌پردازند بین تأمین‌کنندگان نقدینگی توزیع می‌شود. آن‌ها تمام کارمزدهای 0.3 درصدی در تراکنش‌های استخر را به‌عنوان پاداش دریافت می‌کنند. به عنوان نمونه اگر هزینه معاملاتی استخر USDT-ETH سه دهم درصد باشد و یکی از تامین کنندگان نقدینگی ده درصد از استخر را تامین کرده باشد، آنگاه سهم وی از هزینه معاملات به میزان ده درصد از سه دهم درصد ارزش کل همه معاملات خواهد بود.

نتیجه گیری

تامین نقدینگی خودکار به فضای DeFi رونق زیادی بخشیده است و سبب ایجاد بسیاری از فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدید و پیچیده شده است و یونی سواپ یکی از بازیگران اصلی مبادلات غیر متمرکز است. شاید صرافی های غیرمتمرکز به اندازه صرافی های متمرکز کاربر پسند نباشند و حجم پایین تری از معاملات را به خود اختصاص دهند، اما صرافی یونی سواپ از محبوب ترین صرافی های غیرمتمرکز است که برخی از بزرگترین استخرهای نقدینگی را پیاده سازی و مدیریت می کند.

در حال حاضر بیش از 5.61 بیلیون دلار سرمایه درون این صرافی غیر متمرکز مسدود شده است. اگر این پروژه بتواند به همین سرعت پیش رود، افزایش این ارقام در آینده محدودیتی نخواهد داشت. رابط کاربری عالی Uniswap و امکانات کسب درآمد آن، همراه با تجربه اثبات شده این پروتکل، آن را به یکی از درخشان‌ترین سیستم‌ها در اقتصاد رمزارزها تا به امروز تبدیل کرده است.




اتریومیونی سواپرمزارزصرافیبیت کوین
۱
۱
صالح راهپیما
صالح راهپیما
توسعه دهنده و کارشناس بلاک چین و قراردادهای هوشمند
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید