زندگی با همه سیلابهایش - از آنهایی که روزانه میآید و میدرد - حتی در این کشور جنگزده رو به انحطاط که نفسکشیدن در آن هم دیگر صرفه اقتصادی ندارد، زیباییهایی دارد که آدمهایش دیگر نمیتوانند ببینند. چیزهایی که من نه فقط امروز که غم تنهایی سترگی را از این سو به آن سو میکشم و سر طاسم را از حمله بیوقفه آفتاب سوزان مرداد دور نگه میدارم، بلکه از دوران کودکی با آن موهای بلند فرفریام، میان شلوغی زنگ تفریح اول کلاس چندم دبستان، میدیدم و من را به با هر سختی و سفتیای که بود به جلو میراند.
یک
روزهایی در انتهای مرداد و اوایل شهریور هست که جهان بیرون دو پاره میشود. بادهایی لحظهای شروع به وزیدن میکنند و در زیر سایه درختی قطور در کنار خیابان، تنهات به تنه پاییز در راه میخورد. جهان اولی چند قدم آن طرف سایه است که تابستان معنایش را از دست نداده و قاطعانه میتازد. جهان دوم کمی آن طرفتر است. زیر سایه. زیر برگها و شاخههایی که بادی سردتر از همیشه - از این چند ماه اخیر - میوزد. هرزگاهی یک یا دو برگ نیمهزرد روی زمین میافتند. باد ذره ذره گرما را در جیبهایش میگذارد و کمی بعدتر، لباسهای آستین کوتاه به کمدهایی که کمتر در دسترس هستند برمیگردند.
باور کن که در همه پاییزها جایی را جستوجو کردم که ردی از تو داشت. همه خیابانهایی که برگهای زیادی در آن ریخته بود، آهنگی میساخت که اگر ما از روی آنها رد میشدیم، با همه ابوعطاهای شجریان همنوایی میکرد. چند پاییز دیگر باید دنبال تو بگردم؟
دو
روزهایی که جریان کارهای کارمندی آنقدر تیز و سهمگین میشوند که رمق همه چیز را از آدم میگیرند. روزهایی که نوشیدن یک لیوان چای را فراموش میکنی، دستانت تا زمان برگشتن به خانه کثیف میمانند چون فرصت خوردن وعدهای کوچک هم نداشتی و جوری به کنج تنهاییات برمیگردی که عرقگیرت از حجم عرق زیاد در طول روز به پوستت چسبیده است. نزدیک ساعت ۷ هفت بعد از یک دوش آب سرد، کسی میآید و یک لیوان چای برایت میآورد. آنجاست که صدای تشکر زبان و دهان و مغز و نای و معده و روده را میشنوی. چایی که نه فقط آن روز را، بلکه همه رسوباتی که تا آن روز جمع کردهای را میشورد و میبرد. جایی که داغی چای، درست مانند گرمای نفس اژدهایی بزرگ، ذره ذره آهن و تکه چوب هایی که آن روز در جانت رفته است را ذوب و ذغال میکند. از هفت تا ربع ساعت بعد، روز دیگری آغاز میشود.

تقریبا در همه دوران مدرسه به خاطر فامیلیام - نه اینکه مسخره شده باشم - اما همیشه آدمی پیدا میشده که از «چایچی» لطیفهای خوشمزهبازیای چیزی بیرون بیاورد. گاهی قهوهچی هم صدا میشدم اما برای تو اگر روزی بیایی همیشه چایچی باقی میمانم. طعم اکثر چایها را میدانم. میدانم چقدر بعد از اینکه روی کتری بماند دم میکشد. میدانم از کدام فروشنده در رودسر چای لنگر بخرم که هفت شب که از سر کار برمیگردی، من آن کسی باشم که لیوان چایت را دستت میدهم.
سه
من سالهاست چیزی میفروشم. نه! مغازهدار نیستم اما کارم اینگونه بوده است که آدمهای اینترنتی را وادار کنم که چیزی که در سایتی میبینند را بخرند. یا جوری آنها را به سایتی، فروشگاه آنلاینی، جایی بکشانم تا یا خرید کنند یا از خدمات آنجا استفاده کنند. شلوغبودن یک کسبوکار، درست مانند زمانی که فلان دختری که در لایههای پنهان ذهنت به او علاقه داری و برایت در جایی، ویرگولی، اینستاگرامی، بلاگی و... نظری، لایکی، چیزی میگذارد، من را به وجد میآورد. اینکه رستورانی جای نشستن نداشته باشد، کافهای برایش صف کشیده باشند، فروشگاهی سفارشهایش به سقف رسیده باشد، حتی اگر همهشان رقیب من هم باشند، چیزی جز خوشحالی برای من ندارد.

خودم را با تو در صفها هم تصور کردهام. صف جایی، صف نانوایی، صف خالی شدن میزی در یک رستوران، صف گرفتن بلیط چرخ و فلک فلان شهربازی، صفی برای سوار شدن به مترو. میبینی؟ تو اینگونه به سادگی در همه شلوغیها، تنهاییای را میسازی که کلمات از توصیفشان ناتوان میشوند.
چهار
در مسیر برگشتن از خانه مادربزرگم - آن زمانها که زنده بود و من هنوز بزرگ نشده بودم و کولبر تنهایی نبودنها نبودم - پارک تاریکی قرار داشت. زمین بازی نسبتا بزرگش طوری بود که با وجود نبود چراغ و دسترسی بد، اما برای آدم هشت - ۹ سالهای مثل من زرق و برقی کافی داشت. مسیرمان تا جایی با عمو و خانوادهاش یکی بود. حوالی نیمهشب که از آنجا رد میشدیم تا به خانه برگردیم، اگر عمویم کنار پارک میایستاد که دنیا برای من میشد. خواهرم هم همینطور و پسرعموهایم هم همینطور اما در تنهایی، پدرم اهمیتی نمیداد. نیمهشب همه پارک در اختیار خودت است، از این تاب به آن سرسره، از آن سرسره به الاکلنگ و هر جور جفنگبازیای میشد درآورد. امروز سالها بعد، در کشاکش بزرگسالی غمزده که تنهاییاش بیشتر از همه به چشم میآید از پارک محلمان که هر سال کمتر از آن رد میشوم، عبور کردم. پسربچهای همه وسایل بازی را در اختیار داشت و خوشحال بود. پس من هم خوشحال شدم که او گذشتهای تکرارنشدنی را در این سن تجربه میکند.

دخترم که هیچوقت به دنیا نیامد را یادت هست؟ همان چیزی که نوشتم، آدمها از آن همه غم و پلشتی خوششان آمد و حتی در مسابقهای جایزه هم برد؟ اگر دخترمان به دنیا میآمد، همه پارکها را میگشتم تا پارک خلوتی را برایش پیدا کنم. تا این خاطره را در جان نحیفش بکارم. تا آن پدری باشم که برایش به جای آزردهخاطری، تشویش و غصه، زندگی به همراه آورده باشم. همان روز گفتم که: دلم برای دخترم هم تنگ میشود. دختری که هیچوقت به دنیا نیامد. میتوانستم پدر خیلی خوبی برایش باشم، خیلی بهتر از همه چایچیهایی که تا به حال به دنیا آمدهاند. برای اینکه بزرگ شدنش را ببینم، ببینم قد میکشد، ببینم موهایش را میبافم، ببینم که شبیه مادرش میشود. همان چیزی که میخواستم، رعنا، گوارا، زیبا.
پنج
برخلاف تصور خیلیها، به نظر من کتابها گزینه ایدئالتری برای همزادپنداری هستند. توانایی توصیف هر صفحه کتاب (اگر نویسندهاش خیلی پرت نباشد!) میتواند به اندازه یک فیلم باشد. کتابهایی که در مقدمه یا چند صفحه اول جوری هستند که انگار درباره خود من و در اشاره به من نوشته شدهاند، اشکها را به سرعت از چشمانم جاری میکنند. کتابی که تا امروز نیمی از آن را خواندم «رنجهامان به ما چه میگویند» که از مجموعه مدرسه زندگی آلن دوباتن و ترجمه نشر میلکان منتشر شده. جایی در ابتدای این کتاب نوشته شده است:

شاید نشود. احتمالا نمیشود. اما حداقل ادامه دادم. همین که شکست زیبا باشد، برای من کافیست.
ساچ / ۲۹ مرداد ۱۴۰۵