
در ایران حدود ۸۰ سال است که ما جوانان خود را برای آموزش سربازی به خدمتی اجباری برای مدت ۲ سال میفرستیم. همه از سربازی و ضعفها و قوتهای آن صحبت کردهاند ولی تا موضوع سیل و زلزله و مدیریت بحران در کشور داغ است خواستم یک بحثی را برای هدر نرفتن سرمایههای کشور چه بهصورت انسانی و چه بهصورت مالی مطرح کنم.
چه میشود اگر سیستم نظاموظیفه ایران بهبود یابد و به سمت مدیریت بحران و پدافند غیرعامل برود؟
آمارهای دقیقی از طرف نهادهای ذیربط برای هزینههای یک سرباز که توسط دولت طی خدمت سربازی پرداخت میشود ارائه نمیشود ولی هزینهای که جانشین رئیس سازمان نظاموظیفه عمومی در سال ۱۳۹۳ طی مصاحبه با خبرگزاری دانشجویان ایران اعلام نمود حدود 20 میلیون ریال برای یک دوره خدمت به ازای آن سال است. وی همچنین تعداد میانگین مشمولین هرسال را که وارد خدمت سربازی میشوند حدود 400هزار نفر اعلام کرده بود.
از طرف دیگر در سال ۱۳۹۷ رئیس سازمان مدیریت بحران کشور اعلام کرد که بودجه این سازمان حدود مجموع ۵% از بودجه اجرایی کشور است که از این ۵% چیزی در حدود۳% از آن به بخش پیشگیری اختصاص دارد. بودجه این سازمان برای مثال در سال ۱۳۹۷ ، با توجه به اجرایی نشدن طرح ۵% بودجه اجرایی کشور، بالغبر 107میلیارد و 650 میلیون ریال در لایحه بودجه بود که با توجه به ادعای رئیس این سازمان چیزی در حدود 3میلیارد و 230 میلیون تومان صرف پیشگیری خواهد شد. اما به فرض اگر قرار بود در سال ۱۳۹۷ نیز ۵% از بودجه اجرایی کشور به سازمان مدیریت بحران برسد با توجه به بودجه اجرایی کشور، در آن سال در حدود 4میلیارد و 249 میلیون و110هزار و890ریال بوده است، این رقم چیزی در حدود ۲۱۲٬۴۵۵٬۵۴۴٬۵۰۰٬۰۰۰ ریال (حدود دویست و دوازده هزار و چهارصد و پنجاه و پنج میلیارد ریال) خواهد بود که 3% از آن میشود ۶٬۳۷۳٬۶۶۶٬۳۳۵٬۰۰۰ ریال( حدود شش هزار و سیصد و هفتاد و سه میلیارد ریال) که بایستی صرف آموزش و پیشگیری شود.
حال برمیگردیم سراغ خدمت سربازی و به مدت زمان آن نگاهی میاندازیم. دو سال! آنهم بهصورت تقریبی که هر مشمول بایستی آن را بگذارند و اگر سالی حدود 800میلیارد ریال صرف آموزش و نگهداری نیروی کار حاصل از سربازی کنیم، جز نیرویی آموزشدیده بهصورت اجباری برای امور نظامی،که در ادامه دوره به کار خستهکننده وادار میشود، نخواهیم داشت. اما اگر این مدت را نصف کنیم چیزی در حدود 400 میلیارد ریال در سال کاهش هزینهداریم و برای اینیک سال باقیمانده میتوان برنامهای ترکیبی ایجاد کرد.برنامه ای که بخشی از بودجه و آموزش آن توسط سازمان مدیریت بحران انجام شود و بخشی توسط سازمان پدافند غیر عامل و بخشی دیگر توسط خود سازمان نظام وظیفه عمومی.

کشور ما را و تقریباً تمام کشورهای دنیا را سه خطر عمده تهدید میکنند که عبارتاند از جنگ مستقیم، جنگ غیرعامل و بلایای طبیعی. ما با تغییر در سیستم نظاموظیفه عمومی کشور میتوانیم با کاهش هزینه و زمان و با شراکت مالی و آموزشی نهادهایی چون ستاد مشترک نیروهای مسلح، سازمان مدیریت بحران کشور و سازمان پدافند غیرعامل کاری کنیم که در سال با 6ماه آموزش نظامی و 3ماه آموزش مدیرت بحران و 3 ماه آموزش پدافند غیرعامل و حدود 400هزار مشمول در آینده، باتوجه به این جوانان معمولاً سرپرست خانوادهای میشوند، بهجای یادگرفتن اینکه چطور سیگار را وارد پادگان کنند، از خود و خانوادههای خود در برابر هرگونه تهدید عمده بتوانند دفاع کنند. فرض کنید اگر این طرح سالیانی قبلتر اجرا میشد وعدهای از این مشمولان صاحب خانواده میشدند، با شروع بحرانهای طبیعی ما به چه میزان شاهد کمتر شدن تلفات و خسارات میتوانستیم باشیم.