چقدر برای تولید محتوا ارزش قائل هستیم؟!

روی سخنم با افرادی است که تولید محتوا را کاری مفید و نه کاری بیفایده میدانند و از اهمیت تولید محتوا و فعالیتهای نرمافزاری اطلاع دارند. از تولید محتوا و جمعآوری آن و یا حتی خلاصهنویسی محتوایی همچون کتاب.تولید محتوا برای رسیدن به هر هدفی که باشد کاری است که طی آن اطلاعات خام، جمعآوری و سپس فرآوری میشود و بهصورت نتیجهگیری و یا حتی خلاصهنویسی در اختیار افراد بنا به مصرف قرار میگیرد و این قدمی مهم در تولید علم است.فردی که کتابی را خلاصه میکند باید به فنون خلاصهنویسی مسلط باشد، کتابی را حداقل دو بار بخواند، نکته برداری کند و سپس یک کتاب را به صورتهای مختلف همچون خلاصه در هزار کلمه تا مقاله انجام دهد و زحمت افراد را درباره مطالعه همه کتابها کم کند.(قطعاً همه نمیتوانند همه کتابها را بخوانند و نیازی هم ندارند کل یک کتاب را برای یک بخش بخوانند و هزاران محدودیت عقلی دیگر)فردی که محتوایی دو هزارکلمهای را با موضوعی تولید میکند به موضوع نیاز دارد و سپس در آن موضوع چند کتاب را بخواند یا بداند و این مستلزم خرید و خواندن آن کتابها، خلاصهبرداری و یادگیری و بررسی آمارها در بستر اینترنت و گاهی برگزاری نظرسنجی و حتی انواع استخراج و گردآوری و غیره است و پیش از همه اینها پیمایش برای موضوع اصلی، که این موضوعات بسته به زمینههای مختلف خود هزینههای مختلف دارند، اهمیت دارد تا در کنار هم یک یادداشت دو هزارکلمهای شکل بگیرد.همه اینها را بدون صرف وقت در نظر گرفتیم که خود یک هزینه اصلی است ولی بایستی بگویم که هزینههای مالی تولید محتوا واقعاً کم نیست و از طرفی فایده محدودش هم این است که اطلاعات خلاصه یا نتایج مخصوص را برای فهم همه افراد فراهم میکند.اطلاعات چه بهصورت کتاب چه بهصورت مفاهیم و آمار و افکار بسیار زیاد هستند و قطعاً همه زمانی برای مطالعه سراسر این اطلاعات ندارند و فرآوری و نتیجهگیری این اطلاعات هم کاری بسیار مهمتر و سختتر و زمانبرتر است به نسبت گردآوری و خلاصهنویسی اطلاعات. برای مثال قطعاً همه مهندسان هوافضا وقت ندارند تا همه اطلاعات مواد موردنیاز صنعت خود را بدانند ولی از طرفی بایستی آشنایی با برخی مفاهیم برای همکاری بهتر با مهندسین مواد داشته باشند و این کار تولیدکنندگان محتوا و فعالان نرمافزاری تخصصی در زمینههای فنی و مهندسی است و یا میتوان مثال زد که یک مدیر بخش سیاسی وقت مطالعه همه قواعد اجتماعی و آمارهای اقتصادی و مسائل حقوقی را ندارد و انتظاری هم نمیرود که بر این موارد اشراف کامل داشته باشد و اینجا فعالیت نرمافزاری و تولید محتوا به کمک او میآیند برای رشد سطح اجتماعی و فرهنگی و تصمیمات اقتصادی، همچنین این فعالان نرمافزاری و تولید محتوا با جمعآوری اطلاعات موردنیاز و فرآوری و یا خلاصهنویسی و سادهسازی مفاهیم بدون شکستن آنها، میتوانند راه گشای فقر فرهنگی یا کمبود زمان مطالعه و یا بهبود آموزش شوند و دست به بررسی موضوعات مبتلابه جامعه بهصورت کمحجم و مقوی بزنند.قطعاً مقوله تولید محتوا در بخش تبلیغات و خدمات استارتاپی و تحت وب شناختهشده و قابلفهم است ولی این هدفی تجاری مبتنی بر عرضه و تقاضا و فقط در جهت تبلیغ خدمات و مصرف است و نه پیشبرد اهدافی همچون رشد فرهنگی جامعه و یا توسعه علم و یا حتی نزدیک شدن به بالا رفتن آمار مطالعه. البته شک دارم در بخش تبلیغات هم به تولید محتوا در حد و اندازه لیاقتش پرداخته شود ولی باز درآمدی از آن حاصل میشود.یادم است که دکتر گلشنی جایی در مورد جنبش نرمافزاری ایالاتمتحده آمریکا که کندی آن را بناکرده بود صحبتی کردند و به مضمون این را گفتند که در آمریکا در اوایل دهه شصت میلادی طرحی بنا شد که طی آن اگر هر دانشجو وارد کتابخانه دانشگاه شود فلان قدر (مثلاً یک دلار) دریافت کند، اگر کتابی انتخاب کند و به امانت بگیرد فلان قدر بیشتر (مثلاً پنج دلار)، اگر خلاصهای کوتاه درباره آن کتاب بنویسد فلان قدر افزونتر از پیش (مثلاً ده دلار) و اگر مقالهای درباره کتاب بنویسد مثلاً بیست دلار میگیرد. دانشجویان کمکم ابتدا فقط وارد کتابخانه میشدند و وقتگذرانی میکردند و پول کم را میگرفتند و بعد از مدتی به سودای پول بیشتر کتاب انتخاب میکردند و نخوانده پس میدادند و سپس اندکی بعد با سودای پول بیشتر و فشار درسها و غیره، از کتاب انتخابی خود یک خلاصهای مینوشتند و کمکم به سمت خواندن و نوشتن مقاله میرفتند. و اینگونه تقریباً تمام کتابها خلاصه میشدند با نگاههای مختلف و مقاله میشدند با چند دید متفاوت و کمکم خلاصهنویسی اطلاعات و جمعآوری و فرآوری و نتیجهگیری اطلاعات توسط دانشجویان برای همه اتفاق میافتاد.

به این دقت کنیم که چه توان عظیمی صرف چه کار عظیمی برای دسترسی راحت و چندگانه به اطلاعات انجام شد و هزینه آن نیز توسط دولت نقد پرداخت شد و آمریکا برنده رقابت فضایی شد!حال ما برای تولید محتوا بهصورت «کپی لفت» که ماحصل مطالعه و فکر و وقت و تحلیل و تمرکز است تلاش میکنیم ولی کسی نمیگوید این هزینه چطور جبران خواهد شد؟(شاید کسی استفاده از تولیدات محتوایی را بلد نیست) قطعاً نگاه درآمدزایی برای تولید محتوا و رهاسازی آن نداریم و یا حداقل من ندارم چون اگر غیرازاین بود بهصورت «کپی لفت» آن را منتشر نمیکردیم، اما شما را قسم میدهم نگاهی به تاریخ کنید. در این کشور در عصر طلایی پیشرفت که به تمدن اسلامی دوران هارونالرشید مربوط است، بازرگانان کار اقتصادی خویش را به نحو احسن انجام میدادند و علاوه بر دولت عباسی، حامی تولید علم بودند و قدر تولید محتوای علمی و یا گردآوریهای مرسوم ادبی آن زمان را میدانستند و به اهل علم آن دوره بنا به تولیدشان توجهی مالی میکردند نه در جهت انتفاع مالی آن افراد که فقط در جهت رفع هزینههای آنها. بماند که دولت عباسی نیز مستمری برای عالمان و تولیدکنندگان محتوای علمی آن دوره برقرار میداشت آنهم برای رفع هزینههای اولیه این اهالی.

اما حالا چه؟حالا شاید افراد واقعاً عقلشان به چشمشان گرهخورده است و پول را خرج پیام تبریک تولد توسط دلقکان اینستاگرامی میکنند، همینقدر جالب! یا اگر اهل کمالات باشند وقتی در خیابان هنرمندی بهاصطلاح خیابانی را ببینند که مثلاً مینوازد، برایش پول میدهند هرچند آن هنرمند برای تأمین مالی این کار را نکرده باشد و کسی هم او را گدا نمیداند و میگویند «خب هنرمند است و هزینههایی دارد» و یا «از هنرش خوشمان آمد و خواستیم کمکی بکنیم» ولی هیچکس به تولیدکنندگان محتوا که بهصورت «کپی لفت» اقدام به نشر محتوا و پیش از آن جمعآوری، خلاصهنویسی، نتیجهگیری و تولید محتوا هستند کمکی نمیکند و فکر هم نمیکند که کمکی بکند و یا هزینهای را برای ایشان متصور شود حتی اگر از کار تولید محتوای آن فرد خوشش آمده باشد. حتی شاید بگویند که یک متن نوشتن کجا و یک موسیقی نواختن کجا که باید خدا را شکر کنم که اول بحث گفتم روی سخنم با افرادی است که ارزش کار تولید محتوا را میدانند.

البته یک نظرسنجی در فضای توییتر انجام شد که در آن مثلاً درخواست غیراجباری پول بابت کار نوازندگی خیابانی و هم تولید محتوا مورد پرسش بود که آیا نوعی گدایی تلقی میشود که از دوهزار و خردهای نفر شرکتکننده حدود 58% افراد به هردو جواب خیر داده بودند، یعنی نه آنکه نوازنده کیفش را قرار میدهد گدائی است و نه آنکه تولیدکننده محتواست اگر مثلاً شماره کارت بدهد که هرکس با خواندن متنهایش اگر خواست پولی بدهد گدائی است.

البته فکر میکنم این فقط نظر است و از نظر تا عمل بسیار فاصله داریم چون احتمالاً اگر فکر کنید ساز هزینه دارد و کلاس دارد و جمعکردن توسط نیروی انتظامی برای آن تهدید است قطعاً فکر نمیکنید که تولید محتوا کتاب خریدن دارد، صرف زمان دارد، مطالعه دارد، کسب فنون دارد، هزینه اینترنت دارد، گشتوگذار و پیمایش تحقیقی دارد و ایضاً بازداشت هم دارد که اگر هم به این موارد فکر کنید احتمالاً متن تولیدی را میخوانید و احتمالاً تشکر هم نمیکنید و مخالفت خود را با کامنتی اعلام میکنید و وارد چرخه تولید محتوا نمیشوید.حالا خود من هم ماندهام که آیا صحیح است شماره کارت قرار دهم و بگویم همانطور که به یک هنرمند خیابانی که هنرش را در اختیارتان میگذارد و گدا نمیخوانیدش به تولیدکننده محتوا هم کمک کنید تا برای شما اطلاعات را جمعآوری و فرآوری کند تا وضع فکر و گستره اطلاعاتتان بهتر شود!!!؟