
در کلاس توسعه کسب و کار الکترونیکی به دانشجویان گفتم، از عصر انفجار اطلاعات گذر کردیم و اکنون در دوران انقلاب پنجم صنعتی (Industry5.0) و "انسانی محوری" فناوریها هستیم. در انقلاب چهارم (انقلاب دیجیتال) که با انبوه اطلاعات مواجه بودیم بسیاری از انسانها دچار توهم دانایی شدند، فارغ از اینکه بدانند چطور باید از حجم انبوه دادهها و اطلاعات پیرامون، برای تصمیمگیری صحیح استفاده کنند. شیوه استفاده از اطلاعات انبوه در عصر انقلاب پنجم حتی میتواند خطرناکتر باشد، چرا که در این دوره تمرکز بر افزایش رفاه انسان با پشتیبانی فناوری نوین (High tech) است. مثلا مدلهای هوش مصنوعی میتوانند دادههای انبوه را برای انسان گزینش، طبقهبندی، پردازش، خلاصهسازی و در قالب تصمیمیار و آماریار (در زمینههای گوناگون) در اختیار او قرار دهند. موضوع قابل تأمل اینکه خرد اپراتور هوشمند مجاز (IVA) برتر از خرد انسانی نیست. در تصمیمهای حیاتی اپراتور هوش مصنوعی صرفا یک تصمیمیار است و تصمیمگیر نیست. قاعدتا تصمیم آخر را همچنان انسان میگیرد. نتیجه اینکه ضروریست با منطق و کارکرد هرم دانش آشنا باشیم و علیرغم وجود فناوریهای تسهیل کننده و تسریع کنندهی تفکر و تصمیمگیری بر اعتبارسنجی و راستی آزمایی دادهها و اطلاعات مسلط باشیم. همچنین برای دانشجویان تاکید کردم، برای موفقیت در توسعه و تجاری سازی ایدهها و برای داشتن کسب و کار پایدار، آشنایی با مبانی و کارکرد این هرم، جهت عملی کردن ایده و عمل به دانستهها، بسیار ضروری و حیاتی است ارکان و روابط هرم دانش عبارتند از:

۱- دادهها: در هرم دانش، دادهها شامل حقایق(Facts)، آمار، کمیت یا کیفیت چیزها هستند. نکتهی کلیدی اینکه برای درک دقیق دادهها، آنها را باید در زمینه خاص خودش (Context) بررسی کرد.
۲-اطلاعات: اطلاعات ما،حاصل پردازش دادههای خام هستند. اطلاعات لزوما معتبر نبوده و نیازمند راستیآزمایی مجدد با معیارهای متناسب با موضوع می باشند. اطلاعات، معنا و مفهومی را به مخاطب منتقل میکند و جهتگیری ذهنی لازم را ایجاد میکند. اینجا باید مواظب عارضهی سوگیری ذهنی باشیم
۳-دانش: دانش جمع اطلاعات به علاوه تجربه و تخصص است. بدون تجربه و مهارت، به دانش عمیق دست نمییاببم و نمیتوانیم کار عمیق و کارآمد (Efficient) انجام دهیم. دانش به ما میگوید اطلاعات متنوع، چه ارتباطی با یکدیگر دارند و چگونه می توان از آنها ارزش خلق نمود(نوآوری) و با دانش چگونه از اطلاعات می توان بهترین مسیر حرکت (هدف و برنامه) را یافت، یا آینده را پیش بینی نمود.
۴- خرد(Wisdom) : بالاترین مرحله در دانایی، برخورداری از خرد است. خرد یعنی دانش به علاوه توانایی اجرا و عمل به دانستهها. یعنی توانایی استفاده از دانش برای تصمیمگیری درباره امور حال و آینده.
نکتهی حیاتی: خرد به ما توانایی انتخاب برای اقدامات امروز و یا پیشبینی مناسبترین تصمیمها برای ساخت و تحت کنترل گرفتن آینده را ارایه میدهد، در واقع خرد دانش کاربردی است.
جمعبندی: داده و اطلاعات گذشته را گزارش میکنند، ولی دانش و خرد با زمان حال و آینده آمیخته شدهاند. داده درباره مشاهدهی پدیدهها و اتفاقات است، اطلاعات آنها را توصیف میکند، دانش درک روابط بین اتفاقات را فراهم میکند و خرد راهنمایی میکند چه کاری باید انجام (تصمیم گیری) دهیم.