هر داستانی، حتی اگر ادعا کند فقط برای سرگرمی نوشته شده، دربارهی چیزی موضع میگیرد: دربارهی قدرت، عشق، طبقه، آزادی، خانواده، جنسیت، خشونت یا معنای موفقیت. بنابراین مسئله این نیست که نویسنده پیام داشته باشد یا نه. مسئله این است که با پیام خود چه رفتاری میکند.
داستان زمانی شعاری میشود که نویسنده برای اثبات عقیدهاش، جهان روایت را دستکاری کند: حریفان را احمق بسازد، قهرمان را همیشه محق نشان دهد، شکستها را آسان کند و در پایان، نتیجهای را که میتوانست از دل کنشها بیرون بیاید، با یک سخنرانی اعلام کند.
در برابر این وضعیت، میتوان از مفهوم «نجابت روایی» یا «صداقت نویسنده با مخاطب» سخن گفت. نجابت روایی یعنی نویسنده به مخاطب اعتماد کند؛ او را صاحب فهم بداند، دیدگاه مخالف را تحریف نکند و اجازه دهد پیام از تجربهی داستان به دست آید، نه از فشار مستقیم نویسنده.
نجابت روایی یک اصل اخلاقی و همزمان یک تکنیک داستانی است. اخلاقی است، چون با شخصیتها و دیدگاههای مخالف منصفانه رفتار میکند. تکنیکی است، چون تعارض را واقعیتر، پیروزی را ارزشمندتر و پایان را ماندگارتر میسازد.
نجابت روایی دقیقاً چیست؟
نجابت روایی چند لایه دارد.
۱. صداقت علّی
اتفاقها باید از انتخابها، مهارتها، محدودیتها و پیامدهای قبلی ناشی شوند. اگر قهرمان ناگهان فقط به این دلیل پیروز شود که «نویسنده میخواهد حق با او باشد»، مخاطب احساس میکند نتیجه از بیرون به داستان تحمیل شده است.
پیروزی خوب، پیروزیای است که بتوانیم بعداً آن را بازسازی کنیم:
قهرمان چه چیزی میدانست؟
چه تمرینی کرده بود؟
چه اشتباهی را اصلاح کرد؟
چه خطری را پذیرفت؟
کدام تصمیم او نتیجه را تغییر داد؟
۲. صداقت در بازنمایی دیدگاه مخالف
ادامه در....
https://sr1000.blogix.ir/post/159