مجموعهٔ «ویچر» اثر آندژی ساپکوفسکی در ظاهر داستانی فانتزی دربارهٔ شکارچی هیولاهاست؛ مردی جهشیافته که در ازای پول، موجودات خطرناک را شکار میکند. اما ارزش ادبی مجموعه فقط به هیولاها، جادو، پادشاهیها و نبردهایش محدود نمیشود.
ساپکوفسکی از فانتزی برای بازسازی مسائل انسانی استفاده میکند: تعصب، جنگ، عشق، مسئولیت، قدرت، تنهایی و انتخابهای اخلاقی. او جهان فانتزی را صرفاً به مکانی برای فرار از واقعیت تبدیل نمیکند؛ بلکه واقعیت را در قالب افسانه، نفرین، جادو و هیولا دوباره میسازد.
از داستانهای گرالت، ینفر و سیری میتوان درسهای مهمی دربارهٔ شخصیتپردازی، طراحی پیرنگ، جهانسازی، کنترل اطلاعات، رابطهپردازی و ابهام اخلاقی گرفت.
۱. قهرمان را با انتخابهایش بساز، نه با توضیحات
گرالت در ظاهر شخصیتی نسبتاً ساده است: ویچری با موهای سفید، بدنی جهشیافته و مهارتهای رزمی فراانسانی. اما ساپکوفسکی برای معرفی شخصیت او به توضیح مستقیم متکی نیست.
ما گرالت را از تصمیمهایش میشناسیم.
در «شر کوچکتر»، گرالت درگیر نزاع میان استرگوبور و رنفری میشود. استرگوبور، رنفری را موجودی خطرناک معرفی میکند و از گرالت میخواهد او را بکشد. رنفری نیز روایت خودش را دارد و استرگوبور را مسئول بخشی از رنجهایی میداند که متحمل شده است.
گرالت نمیتواند با اطمینان مطلق تشخیص دهد که کدام طرف «خوب» و کدام طرف «بد» است. تلاش او برای دور ماندن از ماجرا نیز در نهایت او را از تصمیمگیری نجات نمیدهد.
همین تصمیم، بیش از چند صفحه توصیف، شخصیت او را به ما نشان میدهد.
درس نویسندگی:
بهجای اینکه بنویسیم:
«او مردی اخلاقگرا بود.»
موقعیتی بسازیم که مجبور شود بین چند انتخاب اخلاقی دشوار یکی را انتخاب کند.
بهجای اینکه بگوییم:
«او شجاع بود.»
او را در موقعیتی قرار دهیم که ترسیدن منطقی باشد و ببینیم چه تصمیمی میگیرد.
شخصیت در لحظهای که مجبور به انتخاب میشود، خودش را نشان میدهد.
۲. از کلیشه شروع کن و سپس آن را تغییر بده
ساپکوفسکی بارها از افسانهها و قصههای پریان استفاده میکند، اما معمولاً داستان را به همان شکل آشنا تحویل خواننده نمیدهد.
«دانهٔ حقیقت» نمونهٔ خوبی است. داستان آشکارا با الگوی «دیو و دلبر» بازی میکند: موجودی با ظاهر هیولایی در قصری دورافتاده زندگی میکند و زنی زیبا نیز در زندگی او حضور دارد.
خواننده ممکن است انتظار داشته باشد با الگویی آشنا روبهرو شود: هیولا در حقیقت شاهزادهای نفرینشده است و عشق باعث شکستن نفرین میشود....
ادامه در...
https://sr1000.blogix.ir/post/175/
کانال تلگرام جهت دسترسی به همه مطالب :
https://t.me/fononnevisandegi
اما ساپکوفسکی این انتظار را پیچیده میکند.