مقدمه: جهانسازی فقط ساختن نقشه نیست
وقتی از جهانسازی در فانتزی صحبت میکنیم، معمولاً مجموعهای از عناصر آشنا به ذهن میآید: نقشههای بزرگ، سلسلههای پادشاهی، زبانهای خیالی، تاریخ هزارساله، نژادهای گوناگون و افسانههایی که پیش از آغاز داستان شکل گرفتهاند. این مدل از جهانسازی، بهخصوص پس از آثار تالکین، به یکی از معیارهای اصلی فانتزی مدرن تبدیل شده است.
اما جهان ویچر، نوشته آندژی ساپکوفسکی، به شکل دیگری عمل میکند.
در کتابهای ویچر، خواننده معمولاً با یک فصل تاریخی طولانی، توضیحی درباره جغرافیای قاره یا فهرستی از پادشاهان روبهرو نمیشود. جهان داستان از مسیر دیگری آشکار میشود: از قراردادهای کاری گرالت، از ترس مردم روستاها، از جنگهایی که زندگی افراد عادی را نابود کردهاند، از افسانههایی که تغییر شکل دادهاند و از انتخابهایی که هیچکدام کاملاً درست یا کاملاً بیرحمانه نیستند.
ساپکوفسکی جهان را پیش از داستان بهطور کامل نمیسازد تا بعد شخصیتها را در آن قرار دهد. او جهان را در جریان داستان آشکار میکند. هرچه گرالت بیشتر سفر میکند، با موجودات و انسانهای بیشتری روبهرو میشود و در موقعیتهای اخلاقی پیچیدهتری قرار میگیرد، ما نیز بخش بزرگتری از جهان را میشناسیم.
از این منظر، جهانسازی ساپکوفسکی را میتوان جهانسازی روایی نامید؛ جهانی که به جای آنکه موضوعی مستقل و جدا از داستان باشد، از دل شخصیت، تعارض و پیامد به وجود میآید.
۱. ساپکوفسکی جهانسازی را حذف نمیکند؛ آن را پنهان میکند
یکی از سوءتفاهمهای رایج درباره روش ساپکوفسکی این است که او به جهانسازی اهمیت نمیدهد. این برداشت از آنجا میآید که جهان ویچر مانند جهان تالکین با جزئیات نظاممند و دائرهالمعارفی معرفی نمیشود.
ساپکوفسکی در گفتوگوهای مختلف، از جمله گفتوگوهایش درباره تفاوت داستان کوتاه و رمان، نشان داده است که داستان و شخصیت را بر توضیح مستقل جهان مقدم میداند. در جهان ویچر، اطلاعات زمانی وارد متن میشوند که برای موقعیت داستانی ضرورت داشته باشند.
ما درباره یک پادشاهی زمانی اطلاعات به دست میآوریم که شخصیت مجبور است از مرز آن عبور کند، دربارش با یک مأمور نظامی روبهرو شود یا با پیامدهای جنگ آن مواجه شود. درباره یک موجود افسانهای زمانی چیزی میآموزیم که گرالت مأمور کشتن یا نجات آن شده است. درباره روابط میان انسانها و غیرانسانها زمانی آگاه میشویم که این رابطه به تبعیض، خشونت یا یک تصمیم اخلاقی تبدیل میشود.
بنابراین....
ادامه در
https://sr1000.blogix.ir/post/178
کانال تلگرام:
https://t.me/fononnevisandegi