
در چند سال گذشته تلاشهای مختلفی توسط سازمانها و شرکتها برای توسعه کاربردهای مبتنی بر بلاکچین انجام شده. اما تقریباً بیشتر این پروژهها یا با شکست مواجه شدند و یا عدم موفقیت. منظورم از عدم موفقیت این هست که پروژه نتونست خلق ارزشها برنامهریزیشده رو در عمل به حد کافی بروز بده.
من مشاور و مجری در برخی از این سازمانها بودم و در مورد سایر پروژهها هم نسبتاً مطالعات خوبی داشتم و اطلاعات زیادی کسب کردم. برخلاف تصور اولیه دلایل شکست این پروژهها در کمینه موارد مربوط به مسائل فنی یا قابلیتهای بلاکچین بوده و عوامل متعدد زیادی در این زمینه نقش بازی میکنن.
در یک سلسله مطلب بهتدریج به بررسی این دلایل میپردازم.
سازمانهای بزرگ توانمندی مالی و امکانات زیادی در اختیار دارند و این میتواند به آنها اعتمادبهنفس بالایی برای ورود به بازار دهد. اما اغلب سازمانها در مورد فناوریهای جدید دچار یک اشتباه مهلک میشوند. محیط فناوریهای جدید غیرقابلپیشبینی است و هنوز بازاری برای آن شکل نگرفته است. در محیطهای قابل پیشبینی رویکردهای آرماننگرانه و تحمیل شرایط به بازار تا حدودی ممکن است و میتواند بهعنوان استراتژی سازمانهای بزرگ استفاده شود. اما در محیط غیرقابلپیشبینی این رویکرد بهشدت سمی است. نمونه جهانی این رفتار را فیسبوک با لیبرا نشان داد. فیسبوک بهواسطه توانمندی بسیار بالای خود بر این باور بود که با همکاری شرکای قدرتمند قابلیت تحمیل بر محیط را دارد. این رویکرد آرماننگرانه اما در عمل با شکست مواجه شد. در ایران هم ققنوس با همین رویکرد دچار شکست شد. این فریب برای سازمانهای بزرگ است که توانمندی خود را با قابل پیشبینی بودن بازار اشتباه میگیرند.
در محیط غیرقابلپیشبینی استراتژی مناسب نه آرماننگرانه که شکلدهی به بازار است. شکلدهی شرایط خاص خود را داراست. پذیرش اینکه بازار هنوز شکل نگرفته، بازیگران زیادی در آن مشغول فعالیت هستند که تعامل آنها با یکدیگر و نه حکومت یکی بر دیگران بازار را خواهد ساخت. قوانین با تعامل شکل میگیرد و مدلهای کسبوکاری موفق غیرقابلپیشبینی هستند.
این متن بر اساس ارائه شهرزاد پاکگوهر در شرکت خدمات انفورماتیک نوشته شده است.