سوار اتوبوس که شدم خانم گفت این آخرین بخش شبانگاهی رادیو فلان است و بعد موسیقی پخش کرد. دوست نداشتم، قشنگ نبود. پیدا کردن صندلی هم کاری نداشت، مثل هرشب آنقدر شلوغ نبود که سر صندلی دعوا شود و جبهه زنانه و مردانه بسازیم. من و آن آدمهایی که میرسیم به اتوبوس این ساعت، بیشتر از بقیه کرایه میدهیم. چون ساعت آدمهای آخر شب است. غیر از دعوا، شوخی هم میکنیم. از هم نشانی میپرسیم، به صدای بد و بلند آن آکاردئونی هم گوش میکنیم و لابلای هم میچپیم که فقط به خانه برسیم. از یک ساعتی به بعد، خانه خیلی دورتر میشود. بعضی شبها خواب میبینم که صبح شده و من هنوز به خانه نرسیدهام.
این مسیری که من هر شب آن را از متروی مفتح شروع میکنم و سر خیابان تمام میشود سیرک است، نمایش است، شهربازی است ولی خوش نمیگذرد. از وقتی که به آدمها نگاه میکنم که ببینم به موهای بدون روسری من نگاه میکنند یا نه، شروع میشود. قبل از گیت یکی میخواهد به تو فال بفروشد، فکر میکنی اگر بگویم پول ندارم، باور میکند یا نه؟ مهم هم نیست، چون واقعا ندارم. حتی اگر آن بچه فکر کند دروغ میگویم. سه ایستگاه میروم پایینتر و از دروازه دولت سوار ارم سبز میشوم. بعد این چیزهای عجیب شروع میشود. هرشب هم نیست، باید مشتری خط باشی که چیزهای جالب را ببینی و بعدا برای کسی تعریف کنی آن ساعتی که من برمیگردم خانه خیلی داستان دارد. مثلا آن پسر مست که عرقش را ریخته بود توی لیوان قهوه بیرونبر و نشست روی زمین و با صدای بلند موسیقی گوش میکرد. من مستها را توی مترو ندیده بودم. سرخوش نبود، غمگین بود و هیچکس نمیدانست باید کاری کند یا نه؟ جراتش را هم نداشتیم. چند ایستگاه همان شکلی روی زمین ماند و بعد هم بلند شد و رفت. سخت روی پایش ایستاد، معلوم نبود میداند کجا باید پیاده شود یا نه، ولی روی زانوهای سستش ایستاد و رفت. بوی الکل هم توی واگن ماند. آن وقت شب کسی حوصله نداشت برایش قصه بسازد، آدمهای آن ساعت حال این چیزها را ندارند، کم حرفند.
جای خوش هم دارد. مثلا وقتی آن پسربچه با کت و شلوار و اسپیکر بزرگ هیئت میآید توی واگن زنانه و آهنگ میگذارد و میرقصد. زنها دست میزنند و او هم خوشش میآید و میرقصد و پول جمع میکند. دست «خاله» ها را هم میگیرد که بیایند وسط. زنها هم حوصله ندارند، خستهاند، بهانه میآورند یا نگرانند کسی فردا شب فیلم رقصیدنشان را ببیند. دوری میزند، پولی میگیرد و میرود. همیشه قبل از شادمان پیاده میشود. شاید با اتوبوسهای نواب میرود پایین. با آن بار سنگین از کجا میآید؟
یا مثلا امشب که دم در متروی آزادی صدای عجیبی میآمد. از فاصله دور نمیتوانستم حدس بزنم چرا یک نفر آن ساعت شب با میکروفون چیزی آنقدر نامفهوم میخواند؟ نمیخواند، با کلمهها شکلی از خواندن سرودی شاد را در میآورد که پول دربیاورد. کنارش پسرش هم ایستاده بود و جلویش یک جعبه گذاشته بود. جلوتر هم دو نفر شروع کردند به کردی خواندن. شب که میشود آدمهای عجیبی بیرون میزنند.
بعد از مترو نوبت شنیدن بوی تنهای به هم چسبیده و خسته است. بدنهای آویزان شده از میلههای اتوبوس، چشمهای خیره شده به گوشی یا پنجره که چیزی هم از آن معلوم نیست، چون شب است، تاریک است و فقط نور ماشینها و میدان آزادی را میتوانی ببینی. آدم خسته، آدم پرحرف، آدم تنها، دخترپسرهای چسبیده به هم، روی یک صندلی. زنها با بچه و کیف. اگر صندلی پشت راننده خالی باشد، آنجا مینشینم که راحتتر سرم را بگذارم روی دستهایم. تنها موقعیت خوب همینجاست. توی فاصله چهار ایستگاه که برسم به خانه، اتوبوس هی پرتر و پرتر میشود و مسافر پشت مسافر میرود داخل، بعد از اینکه چهار هزار تومان به راننده دادند. زنها غر میزنند که اینجا زنانه است، دم در نایستید، روی صندلیهای ما نشینید. مردها هم تکانی میدهند و اهنی میگویند که یعنی باشد، تکان خوردیم. من هم آنجا به خودمان نگاه میکنم و فقط دلم میخواهد راه کوتاهتر شود و فکر میکنم کاش یک ساعت زودتر کارم تمام شده بود.آن وقت شب چیزهای بهتری برای فکر کردن ندارم، همهاش خستگی است.