در دهه ۱۹۸۰ و در میانه جنگ ایران و عراق لوله های بسیار بزرگی به مقصد عراق در یکی از گمرکات انگلستان یافت شد. دولت عراق اعلام کرد که این لوله ها را برای پالایشگاه هایش خریده اما بعدتر معلوم شد که آنها توسط طراح معروف توپ ، جرالد بول، سفارش داده شده اند. پروژه ساخت ابر توپ جرالد بول برای صدام بعدها با نام «پروژه بابل» شناخته شد. ایده اصلی این پروژه ساخت توپهایی بسیار عظیم بود که بتوانند پرتابههایی با برد بسیار بالا شلیک کنند؛ تا جایی که بسیاری عقیده داشتند صدام می تواند با این توپها حتی ماهواره های کوچک را هم به مدار زمین بفرستد.
جرالد بول بود فردی بود که سالها روی افزایش برد و قدرت توپخانه و پروژههای آزمایشی مرتبط با پرتابهای بسیار بلندبرد کار کرده بود. او پیشتر در پروژههای تحقیقاتی مشابهی در آمریکای شمالی نیز فعالیت داشت و به دنبال کشف مرزهای فنی پرتابههای سنگین بود. عراق برای سرکوب توپخانه دوربرد ایران در طی جنگ از کشورهای مختلفی توپ خریده بود و عراقی ها متوجه شده بودند که یکی از توپهایی که از آفریقای جنوبی خریده بودند توسط جرالد بول طراحی شده و به همین دلیل سعی کردند تا برای پیش بردن پروژه ابرتوپ خود مستقیما با بول وارد معامله بشوند.
طراحی چند توپ غولپیکر در قالب پروژه بابل مطرح شد؛ از جمله نمونههایی با کالیبر بسیار بزرگ که ساخت آنها نیازمند فناوری صنعتی پیچیده و زیرساختهای خاص بود. بخشی از قطعات این پروژه در کشورهای مختلف ساخته و بهصورت جداگانه به عراق منتقل شد و همان طور که گفته شد تعدادی از قطعات هم به دست بازرسان گمرک افتاد.
با این حال، این پروژه هیچگاه به مرحله عملیاتی کامل نرسید. نگرانیهای بینالمللی درباره کاربرد نظامی آن، محدودیتهای فنی، و در نهایت ترور جرالد بول در سال ۱۹۹۰ باعث توقف کامل طرح شد. پس از آن، بخشهای باقیمانده پروژه نیز متوقف یا جمعآوری شد.
از نظر فنی، ایده استفاده از توپ برای رسیدن به فضا در عمل با محدودیتهای جدی روبهرو است، زیرا شتاب و فشار بسیار بالا میتواند به محموله آسیب بزند و مسیر دقیق کنترلشدهای مانند موشکهای فضایی فراهم نمیکند، اما جرالد بول می توانست مشکل هدف قرار دادن تهران به صورت مستقیم را برای صدام حل کند.
در نهایت، پروژه بابل بیشتر به عنوان نمونهای از پیوند میان جاهطلبی علمی، فناوری نظامی و رقابتهای ژئوپلیتیکی دوران جنگ سرد باقی ماند؛ پروژهای که در مرز میان علم و سیاست حرکت میکرد اما هرگز به نتیجه عملی نرسید.
#پروژه_بابل
#جرالد_بول
#تاریخ_جنگ_سرد
#فناوری_نظامی
#عراق
#توپ_غول_پیکر
#سلاح_های_دوربرد