اللا روبنشتاین زن خانه داری است که در بوستون به همراه شوهرش و سه فرزندش زندگی یکنواخت و آرامی دارد. تمام زندگی اللا در خانه و خانواده اش خلاصه می شود. از لحاظ مادی کمبودی ندارد. شوهرش پزشک حاذقی است که البته به دور از چشم اللا با زنان دیگر رابطه دارد، اللا متوجه خیانت شوهرش شده است و کم کم تغییراتی در زندگی و روحیه اش بوجود می آید، او که ۴۰ سالگی را تمام کرده است دیگر حس رضایت از زندگش ندارد. شوهرش دیوید به او پیشنهاد می دهد بدنبال کار مناسبی برا تجدید روحیه اش باشد تا اینکه از یک دفتر انتشاراتی و بواسطه شوهرش دستیار دوم ویراستار می شود و کتاب ملت عشق برای ترجمه و ویراستاری به او سپرده می شود. از این زمان زندگی اللا دچار تغییرات زیادی می شود. کتاب از نویسنده ای ناشناس به نام عزیز ز. زاهارا است و درباره زندگی شمس و مولاناست. داستان زندگی اللا و شمس و مولانا به موازات هم تعربف می شود. در طول داستان ۴۰ قاعده توسط شمس تبریزی بیان می شود. شمس درویش شوریده احوالی است که در ابتدا کمی از زندگی او روایت می شود. او عادت به یکجا نشینی ندارد و دائما در حال مسافرت و از شهری به شهر دیگر در پی حق می گردد. برای مدتی ساکن خانقاهی می شود. در آنجا پیر خانقاه -بابا زمان- بعد از یکی دو سال به او می گوید که باید به دیدار فردی به نام مولانا برود و یار و همراه و همدمش بشود. شمس هم زمانیکه بابازمان اجازه میدهد، راهی می شود. شمس در قونیه متوجه آوازه و بزرگی مولانا می شود مردم او را به عنوان دانشمند بزدگی قبول دارند و به او احترام می گذارند. بیشتر روزها در مسجد جامع شهر مجلس وعظ دارد که مردم خودشان رو از جایجای شهر به مجلس سخنرانی او می رسانند.
شمس ساکن کاروانسرایی است و بعد از آشنایی اولیه با دعوت مولانا به منزلش می رود و یار نزدیک مولانا می شود. مولوی کم کم ارتباطش را با مردم کم می کند و روز و شب همنشین شمس می شود و با هم در اتاقی صحبت می کنند کم کم خانواده مولوی نسبت به شمس کینه به دل می گیرند که باعث شده مولوی از خانه و خانواده بزند و فقط با او دمخور شود.
در خلال داستان اصلی اللا و شمس و مولانا گوشه ای از داستان دیگر شخصیتها مثل کیمیا دختری که مولانا به فرزند خواندگی قبول کرده است، شاگرد خانقاه، حسن گدا، گل کویر، متعصب، کرّا، سلطان ولد، سلیمان مست، علاء الدین، حسام طلبه،بیبرس،و قاتل بیان می گردد.
تمام محتوا در چهار بخش خاک، آب، باد و آتش سازماندهی شده است.
در پلتفرم های کتابخوان مثل فیدیبو، طاقچه، کتابراه و یا شبکه های اجتماعی کاربرانی که کتاب را مطالعه کرده اند، نظرات مختلفی گذاشته اند. برخی از اساس داستان را قبول ندارند، برخی به مترجم ایراد گرفته اند که سر خود مطالب را اضافه و کم کرده و در محتوا دست برده است و نگذاشته پیام اصلی نویسنده به خواننده برسد و محتوا تحریف شده است.
برخی از خوانندگان از لحاظ اخلاقی به کتاب ایراد گرفته اند و خیانت اللا را بزرگ کرده اند این در حالیست که دیوید سالها و بارها به اللا خیانت کرد.
برخی نیز به داستان شمس و مولانا و تحریف واقعیت زندگی آنها اشاره کرده اند.
اما به نظر من و با یک جمعبندی کلی می توانم بگویم که خواننده نباید فراموش کند که در حال خواندن یک رمان تاریخی هست و نویسنده این رمانها مجاز هست آب و لعاب به داستان بدهد و دستش برای تخیل و یا داستان پردازی باز هست و از این لحاظ نمی توان خرده ای بر کتاب گرفت. فقط در مستندهای تاریخی است که نمی توان دست برد و دست نویسنده برای نگارش این کتابها بسته است و فقط باید واقعیات را انعکاس دهد که این کتاب یک مستند تاریخی نیست. هر چند خیلی از واقعیاتش مطابق با مستندات تاریخی است.
اما در مورد مترجم چون من متن اصلی را نخوانده ام نمی توانم نظری بدهم اما بنظرم به عنوان یک رمان متفاوت می توان از این کتاب لذت برد.
۳ مهر ۱۴۰۵
