
هنوزم وقتی دور هم جمع باشیم و یاد قدیما کنیم بهش میگوییم 88. از این ماشینهای کوچک که حالا میتونم صفت «مسخره» رویش بگذارم، بس که هیچ ازش یادم نیست اما بعد از 30 سال هنوز هم هویتش را در خاطراتمان حفظ کرده است. از آنهایی که کیفیت چندانی ندارند، از برادر یا خواهر بزرگتر به تو میرسند و آلردی کهنه هستند اما انگار تمام اهل خانواده با آن عشق کردهاند.
داشتم فکر میکردم اگر به من بگویند از دوچرخه سواری چه خاطره ای داری اول از همه باید ارادتم را به اولین وسیله نقلیهای که راندم و چرخ داشت ابراز کنم: 88. جدا از اینکه حالا این عدد برای همه ما معنا و مفهوم خاصی دارد، آن روزگار که زندگی سادهتر بود یک دلیل برای این نامگذاری وجود داشت؛ دو 8 بزرگ جلوی این ماسماسک قابل راندن وجود داشت. حیف که عکسی از آن ندارم که به شما نشان دهم. هرچه خاطره دارم از همان عکسهاست که خودم یا برادرم در حال راندنش در حیاط هستیم. آنقدر کوچک بودم که از خودم به عنوان شخص اول داستان که درحال مشاهده خودش پشت رول است چیزی در خاطرم نمانده. عکسها را هم که معلوم است چه کسی برداشته: پدر، که حالا بیش از 3 ماه است زمین را ترک کرده. اما همیشه پیش قدم شدنهایش برای یادگیری مهارتهای مختلف و شور و شوقش برای آوردن هر نوآوری جدید به خانه زبانزد بود.
حالا که ارادتم را به جناب آقا یا سرکار خانم 88 اظهار داشتم بروم سر وقت اصل کاری؛ اولین موجود دو چرخ زندگیام.
یاد اولین رکاب زنی های دوران کودکی می افتم. کجا؟ در بلوار کازینو یا بلوار معلم امروزی رامسر. پدر، خدایش بیامرزاد، برایمان دوچرخه گرفته بود و سفارش داده بود یک ابزار برای اتصال به زیر ماشین (آن موقع یک رنوی نخودی داشتیم) برای حمل دوچرخه ها بسازند. با برادرم به فاصله 5 دقیقه می رساندمان به بلوار معلم. آنقدر زمین خوردیم که یاد گرفتیم برانیم. دوچرخه من ترکیبی از رنگ بنفش و زرد بود و بعد از مدتی دیگر چرخ های کمکی را هم برداشتیم و مستقل رکاب می زدم. هیچ وقت با اعتماد به نفسی که برادرم داشت رکاب نمی زدم، می دانم؛ اما حالا که از آن روزها بیش از 20 سال می گذرد ارزش این کار پدر را می فهمم. بابا اجازه می داد آزاد و رها آنقدر تجربه کنیم تا یاد بگیریم روی چرخمان بایستیم!

اگر به رامسر آمده باشید حتماٌ سری به بلوار معلم زده اید، جایی که یک سمت آن از هتل های قدیم و جدید که در جانب کوه های البرز هستند شروع می شود و سمت دیگرش به دریای خزر می رسد. آنجا محیط خوبی برای تجربه دوچرخه سواری ایمن است. این را حالا که بعد از این همه سال دوباره صاحب دوچرخه شدم و با همسر جان در این مسیر زیبا رکاب زدم، به خوبی درک میکنم. ایمنی یک طرف و زیبایی محیط یک داستان دیگر. خلاصه نگویم برایتان که رکاب زدن در رامسر در پاییز سال گذشته (98) وقتی هنوز خبری از غمگینی این روزها به این شدت نبود، یکی از شیرینیهای زندگیام شد. با هر رکاب و اوج گرفتن، احساس پرندهای را داشتم که میخندد و از لابهلای شاخهها رندانه عبور میکند.
داشتم میگفتم: یکی از همان روزهای کودکی که دوچرخه سواری را با برادر و پدرم تمرین می کردیم کمی از آنها فاصله گرفتم، برای خودم در عالم خود رکاب می زدم و در سمت چپ بلوار می رفتم، داشتم تعادلم را از دست می دادم و یادم می آید بهترین کار را در کج شدن مسیرم به سمت فضاهای خالی میان شمشادهای اطراف می دیدم. همین کار را کردم و پرت شدم روی چمن های زیر کاج های کناری. حالا تا اینجایش مشکلی نیست. چیزی که یادم می آید این است: مار!

بعله، چشمم را باز کردم و دیدم با فاصله خیلی نزدیکی یک مار قهوه ای دارد می خزد جلوی چشمم و حلقه تنه درخت را طی می کند. بهترین دفاع، فرار بود! با سرعتی هرچه تمام تر بلند شدم، دستگیره های دوچرخه ام را گرفتم و الفرار! و اصلاٌ به روی خودم نیاوردم که چقدر ترسیده بودم و عجب شانسی داشتم. بهتر از من می دانید که برای یک کودک 6-7 ساله دنیا چقدر بزرگ است. مقیاس همه چیز بیشتر از یک آدم بالغ است. تصور من از آن مار و حلقه آن درخت، خیلی بزرگ بود و حتی بلند کردن دوچرخه چندان راحت نبود.
بعضی خاطرات جوری به گوشه مغز میچسبند که نمیفهمی چرا این همه مدت از جایشان جُم نمیخورند. من که میگویم حضور آن دوچرخه کوچک بنفش و زرد و سفید در این خاطره بازی بیتأثیر نبود.
راستش را بخواهید حالا دوچرخهسواری به یکی از سختترین فعالیتهای زندگی روزمرهام بدل شده. آخر چطور میشود این وسیله کمجا و مهربان بتواند چنین عذاب وجدان سنگینی را بر من تحمیل کند. چند وقتیست که سدهای مختلفی برای رکاب زدن برای خودم ساختهام. با اینکه محل کارم نزدیک است و میتوانم تا کار رکاب بزنم، با این بهانه که بخش اول مسیر باید از روی پلهها دوچرخه را حمل کنم، یا اینکه با پیاده روی هم همین زمان را خواهم گذاشت و یا اگر بدانید رانندهها چقدر بد میرانند و حالا که زود تاریک میشود باید دوباره دوچرخهام را کول کنم و از پلهها بالا بیاورم خودم را قانع میکنم که بگذارم آن سبز دوستداشتنی بماند گوشه انباری!

انتظارش را نداشتید بعد از آن همه آب و تاب از خاطرات کودکی با دوچرخه به اینجا رسیده باشم نه؟ اما دروغ چرا؛ ماجرا این است، از وقتی پایم پیچ خورد و دست همرکابم آسیب دید، از وقتی شرایط شغلیمان عوض شد و هر روز صبح تا شب درگیر کار شدیم، از وقتی همه چیز گرانتر شد، از وقتی همه چیز غمگینتر شد، ما هم از صرافت رکاب زدن افتادیم.
اما من همچنان میبینم که یک روز درحال سفر کردن با دوچرخه هستم، جاده شمال تا منزل مادری را رکاب میزنم، عطر خوش سرسبزی بیواسطه به مشامم میرسد و مادرم در حالی که در کوچه منتظر و نگران من است، با یک دیلینگ دیلینگ، یک بوسه نثارش میکنم. شما بگویید اینها رویا نیست و اگر سخت نگیرم، شدنیست...